ਵਿਦਾਨ੍ਤਰਰਸਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਧਾਰਯ । ਸ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਹੇਮਨ੍ਤਰ੍ਤੁਸ੍ ਤਰੂਨ੍ ਇਵ
ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਅੰਦਰਲੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਚਲਾਓ, ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਆਪਣਾ ਰਸ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ.
ਸਰਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵृਤ੍ਤੈਸ੍ ਤੈẖ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ऽਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ ਤਥਾ । ਸਂਸਾਰਾਨਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥੋ ऽਯਂ ਨ ਕਦਾਚਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਸਤ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ.
ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਮਰੁਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਯਨ੍ਤ੍ਰਾਮ੍ਬੁਸ੍ਪਨ੍ਦਵਦ੍ ਯਦਿ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਸੇ ਤਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਯ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਸੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਨੰਤ ਤੇ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਏਤਦ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਧੈਰ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਜ੍ਵਰਨਿਵਾਰਣਮ੍ । ਯਦ੍ ਅਵਾਸਨਮ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਨਿਜਕਰ੍ਮਸੁ ਕਰ੍ਤृਤਾ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਰੱਖਣੀ।
ਅਵਾਸਨਮ੍ ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਂ ਭ੍ਰਮਾਭੋਗ ਇਵ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਾਹ ਜੁੜ, ਨਾਹ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖ; ਜੋ ਆਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ। ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਹਿਲ।
ਮਾ ਕਰ੍ਮਫਲਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਭੂਰ੍ ਮਾ ਤੇ ਸਙ੍ਗੋ ऽਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਕਰ੍ਮਣਿ । ਉਭਯਂ ਵਾ ਤ੍ਯਜੈਤਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਭਯਂ ਵਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯ
ਕੰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾ ਰੱਖ, ਤੇ ਨਾਹ ਹੀ ਅਕਰਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜ। ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਅਪਣਾ ਲੈ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ ਇਦਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਂ ਪਰੋ ਬਨ੍ਧਸ੍ ਤਦਭਾਵੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਤਾ
ਇੱਥੇ ਵਧੀਕ ਕੁਝ ਆਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਿੱਧਾ ਇਹੀ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਸਲ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।
ਨੇਹ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਚਾਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਕਰਮ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ—ਅਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਅਨੰਤ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਮਤ੍ਵਮ੍ ਅਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮਤਾਮ੍ । ਯਥਾਭੂਤਾਰ੍ਥਵਿਦ੍ਰੂਪਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਅਕਰਮਤਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿਚ ਕਰਮਤਾ, ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਚੈਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਿਕ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ।
ਅਵੇਦਨਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਯੋਗਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸਿਤਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਯੋਗਸ੍ਥẖ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨੀਰਸੋ ਮਾਥ ਵਾ ਕੁਰੁ
ਜੋ ਅਵੈਦਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਜੋਗ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਰੁਚੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ।
ਅਵੇਦਨਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਯੋਗਂ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍ । ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਨ੍ਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਤਿष੍ਠ ਯਥਾਸਿ ਭੋਃ
ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮਿਟੀ ਹੋਈ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਹਸਾਸ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਐ ਭਲੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਸਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਤਤੇ ऽਨਨ੍ਤੇ ਪਦੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਕਿਂ ਕੇਨ ਕਿਲ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕਸਾਰ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮੰਗਲਮਈ, ਬਹੁਤ ਨਾਜੁਕ ਤੇ ਦਵੈਤ-ਅਦਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੰਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦ ਵਿਚ—ਅਸਲ ਵਿਚ, ਉਥੇ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ?
ਮੋਦੇਤੁ ਤ੍ਵਯਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਮਰੁਭੂਮਾਵ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਇਚ੍ਛਾ ਮੋਦੇਤੁ ਭਵਤੋ ਲਤਿਕੇਵੋਪਲੋਦਰੇ
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਰਾਦਾ ਉਗੇ ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅੰਕੁਰ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਉਗੇ ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਬੇਲ ਉਗਦੀ ਹੈ।
ਅਵੇਦਨਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਤੋ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਜੀਵਤਃ । ਨੇਹ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕृਤੇਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਕृਤੇਨਾਪਿ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਜੋ ਬੇਹਿਸ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਜੀਵਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਜੀਵਤ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਾਭ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਾ ਕੀਤੇ ਨਾਲ।
ਨ ਕਰ੍ਮਾਕਰ੍ਮ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ऽਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਭੇਦਰੂਪਿਣਿ । ਨ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਕਰ੍ਤਰ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਕਰ੍ਤृਤਾ
ਜੋ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਅਕਰਮ। ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਕਰਤਾ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾਪਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਹਂ ਮਮੇਤਿ ਸਂਵਿਦਨ੍ ਨ ਦੁẖਖਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯਸੇ । ਅਸਂਵਿਦਨ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਸੇ ਯਦ੍ ਈਪ੍ਸਿਤਂ ਤਦ੍ ਆਹਰ
ਜਦ ਤੱਕ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਜਦ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ—ਫਿਰ ਜੋ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਅਹਂ ਮਮੇਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਲਂ ਯਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਤਚ੍ ਛਿਵਂ ਪਰਮ੍ । ਪਰਾਤ੍ ਪਰਂ ਤ੍ਵ੍ ਇਦਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਸ਼ਬ੍ਦਮ੍ ਅਰ੍ਥਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਜਿੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼ਿਵਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਿਵਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਜਗਦ੍ ਇਦਂ ਖਲੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਤਦ੍ ਧੇਮ੍ਨੋ ऽਙ੍ਗਦਤ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਭਾਤਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨਮ੍ । ਅਰ੍ਥਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਅਵੇਦਨਮ੍ ਏਵ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਏਵ ਪਰਮਾਰ੍ਥਮ੍ ਅਥਾਵਸ਼ਿष੍ਟਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਹਿਣੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਅਰਥ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਹਿਸੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਅਸਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮਾਰਥ ਹੈ।
ਅਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਂ ਵਿਮਨਨਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਥਾ ਪੁਸ੍ਤਮਯਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਤਥਾ ਸ਼ਿਵਮਯਂ ਜਗਤ੍
ਅਦਵੈਤ ਦੀ ਇਕਤਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੰਤਨ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ—ਜਿਵੇਂ ਪਾਲੇ ਦੀ ਫੌਜ ਹੋਵੇ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚੰਗੀ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਨੋऽਹਙ੍ਕਾਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਦਿ ਚੈਵਮ੍ ਏਵ ਚ ਤਨ੍ਮਯਮ੍ । ਕਾਲਾਕਾਰਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਕ੍ਤਿਸਨ੍ਦਰ੍ਭਸਂਯੁਤਮ੍
ਮਨ, ਅਹੰਕਾਰ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਵੀ ਉਸੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ; ਸਮੇਂ, ਰੂਪ, ਕਰਤਬ, ਆਵਾਜ਼, ਤਾਕਤ, ਬਣਤਰ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਨਾਲ।
ਸ਼ਿਵਪਙ੍ਕਮਯਾ ਏਵ ਰੂਪਾਲੋਕਮਨẖਕ੍ਰਮਾਃ । ਤਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਤẖ ਕਿਂ ਕੇਨ ਚੇਤ੍ਯਤੇ
ਰੂਪ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ; ਉਸ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਨੰਤਤਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਮਾਪਿਆ ਜਾਵੇ?
ਮਾਨਮੇਯਪ੍ਰਮਾਣਾਦਿ ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਦਿਗਾਦਿ ਚ । ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਵਰ੍ਤਾਦਿ ਸ਼ਿਵਪਙ੍ਕਮਯਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਮਾਪ, ਮਾਪਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼, ਮਾਪਣ ਦੇ ਢੰਗ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਹੋਣ-ਅਣਹੋਣ ਦੇ ਬਦਲਾਅ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਮਮੇਤ੍ਯ੍ ਅਤਸ੍ ਸਾਰਾਨ੍ ਨੇਤਰਤ੍ ਪਰਮਾਮ੍ਬਰਾਤ੍ । ਅਸਂਸਕ੍ਤਮਤਿਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਜ੍ਞਸ਼੍ ਸ਼ਿਲੋਦਰਮੌਨਵਤ੍
ਇਹ 'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ। ਹੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਬੇਲਗ ਰਹੋ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੁਪ ਵਾਂਗ।
ਅਹਂ ਮਮੇਤ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ਰੂਪਂ ਜ੍ਞਸ੍ਯਾਭਾਵਯਤḫ ਪ੍ਰਭੋ । ਅਸਙ੍ਗਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ ਅਨੁष੍ਠਾਨਾਚ੍ ਚ ਕਿਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
'ਮੈਂ' ਤੇ 'ਮੇਰਾ' ਦੀ ਸੋਚ ਝੂਠੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਬੇਲਗ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਛੱਡਣ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਯਦ੍ ਅਹਂ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਕਥਯਾਸ਼ੁ ਮਮਾਨਘ । ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮ ਤਾਵਤ੍ ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਜੋ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਤੂੰ ਵੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸ। ਜੇ ਤੂੰ ਅਸਲ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਵਿਸ੍ਤਾਰẖ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕੀਦृਙ੍ ਮੂਲਂ ਤਸ੍ਯ ਚ ਕਿਂ ਭਵੇਤ੍ । ਨਾਸ਼ਨੀਯਂ ਚ ਨਿਪੁਣਂ ਕਥਂ ਕਥਯ ਨਾਸ਼੍ਯਤੇ
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਹਦ ਕੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੁਝ-ਬੁਝ ਨਾਲ ਮਿਟ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਦੱਸ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਯਨ੍ ਨਾਸ਼ਨੀਯਂ ਨਿਪੁਣਂ ਤਨ੍ ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਵਿਨਾਸ਼੍ਯਤੇ । ਮੂਲਕਾषੇਣ ਭਗਵਨ੍ ਨ ਸ਼ਾਖਾਦਿਵਿਕਰ੍ਤਨੈਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਟਾਹਣੀਆਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਉਖਾੜਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਨਾਸ਼ਨੀਯਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਖਲੁ ਧੀਮਤਾ । ਮੂਲਕਾषਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਤਚ੍ ਚ ਨष੍ਟਂ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਅਕਲਮੰਦ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮੂਲਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ । ਯਨ੍ ਨਿਕਾषੇਣ ਨਿਰ੍ਮੂਲੋ ਨ ਸ ਭੂਯḫ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਲ੍ਹ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦਾ।
ਦੇਹਸ੍ ਤਾਵਦ੍ ਅਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਰ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ । ਰੂਢਸ੍ ਸਂਸਾਰਵਿਪਿਨੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਲਤਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।