ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ ਤਨੁḫ ਪਤਤਿ ਦੇਹਿਨਃ । ਕਥਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਜੀਵਤਃ
ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਜੀਵਦੇ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਜੀਵਤẖ ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ਯਾਗੋ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਅਜੀਵਤਃ । ਰੂਪਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਯਥਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਸ਼੍ਰਵਣਭੂषਣਮ੍
ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣੀ ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਸੁਣ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ।
ਅਹਮ੍ਭਾਵਨਮ੍ ਏਵਾਹੁẖ ਕਲ੍ਪਨਂ ਕਲ੍ਪਕੋਵਿਦਾਃ । ਨਞਰ੍ਥਭਾਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤ੍ਯਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਦਾਰ੍ਥਰਸਮ੍ ਏਵਾਹੁẖ ਕਲ੍ਪਨਂ ਕਲ੍ਪਨਾਵਿਦਃ । ਨਞਰ੍ਥਭਾਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤ੍ਯਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਸਂਵੇਗਮ੍ ਆਹੁਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ । ਨਞਰ੍ਥਭਾਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤ੍ਯਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਇਹ ਹੋਵੇ' ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਇੱਛਾ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਇਸ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਛੱਡਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਣਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਸ੍ਮਰਣਂ ਵਿਦੁਃ । ਤਚ੍ ਚ ਪ੍ਰਾਗਨੁਭੂਤਂ ਚ ਨਾਨੁਭੂਤਂ ਚ ਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਸਮਝੋ; ਯਾਦ ਨਾ ਆਉਣੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਮਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ।
ਅਨੁਭੂਤਾਂ ਨਾਨੁਭੂਤਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਂ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਗੂਢਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਜੋ ਯਾਦਾਂ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਸੰਤ ਚੁਪਚਾਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਿष੍ਠਾਯਾਤੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਅਰ੍ਧਸੁਪ੍ਤਸ਼ਿਸ਼ੁਸ੍ਪਨ੍ਦ ਇਵਾਭ੍ਯਸ੍ਤੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਨਾ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਧ-ਸੁੱਤੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਆਦਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਪ੍ਰਵਾਹੇਣ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਯਥਾ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵ੍ ਅਨਘ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਂਸ੍ਕਾਰਵਸ਼ਾਤ੍ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਣ ਦਿੰ।
ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸ੍ਕਾਰਮ੍ ਆਗਤਃ । ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਸ੍ਵੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਦਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਵਹਿਣ ਦਿੰ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ ਵਿਰੌਮ੍ਯ੍ ਏष ਨ ਚ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ ਛृਣੋਤਿ ਮੇ । ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪḫ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨ ਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਹੱਥ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ?
ਅਹੋ ਮੋਹਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਅਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁẖਖਹਾ । ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ ਵਿਚਾਰਾਖ੍ਯੋ ਹृਤ੍ਸ੍ਥੋ ऽਪਿ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਅਹੋ, ਭਟਕਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ! ਸੋਚ ਦਾ ਇਹ ਰਤਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵੇਦਨਮ੍ ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਨ੍ਮਯੇਨੈਵ ਭੂਯਤਾਮ੍ । ਏਤਾਵਤ੍ ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵਾਨੁਭੂਯਤਾਮ੍
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹੋ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਖੁਦ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰੋ।
ਕਿਲ ਤੂष੍ਣੀਂਸ੍ਥਿਤੇਨੈਵ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍ । ਪਰਮਂ ਯਤ੍ਰ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਰਾਮ ਤृਣਾਯਤੇ
ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਵੀ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਗਮ੍ਯਦੇਸ਼ੈਕਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਯਥਾ ਪਾਨ੍ਥਸ੍ਯ ਪਾਦਯੋਃ । ਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ऽਵਿਦਿਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਾਭੋਗਮ੍ ਅਲਂ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸੁਪ੍ਤਵਤ੍ । ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਗਤਵੇਦਨਮ੍
ਹਰ ਕੰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਭੁੱਲ ਜਾ; ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਆਪ ਹੀ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਗਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਸੁਖਦੁẖਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਭਾਵਯਨ੍ । ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਵੇष੍ਟਿਤੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼ष੍ਪਵਤ੍
ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਸਭਾਵਨਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਮਾਲਂ ਭਵਤੁ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਦਾਰੁਯਨ੍ਤ੍ਰਮਯਸ੍ਯੇਵ ਪਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਇਵ ਕੁਰ੍ਵਤਃ
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੁਆਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੀਰਸਾ ਏਵ ਤੇ ਸਨ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਿਦਃ । ਆਕਾਰਮਾਤ੍ਰਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਹੇਮਨ੍ਤਰ੍ਤੌ ਲਤਾ ਇਵ
ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ, ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਿਸਣ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੇ-ਪੱਤੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਹੋਣ.
ਬੋਧਾਰ੍ਕਾਪੀਤਰਸਯਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਿषਡ੍ਵਰ੍ਗਸਤ੍ਤਯਾ । ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਾਭਯਾ ਤਿष੍ਠ ਵਲ੍ਲ੍ਯੇਵ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਜਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੂਰਜ, ਛੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਸਿਰਫ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ.
ਵਿਦਾਨ੍ਤਰਰਸਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਧਾਰਯ । ਸ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਹੇਮਨ੍ਤਰ੍ਤੁਸ੍ ਤਰੂਨ੍ ਇਵ
ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਅੰਦਰਲੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਚਲਾਓ, ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਆਪਣਾ ਰਸ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ.
ਸਰਸੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵृਤ੍ਤੈਸ੍ ਤੈẖ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ऽਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ ਤਥਾ । ਸਂਸਾਰਾਨਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥੋ ऽਯਂ ਨ ਕਦਾਚਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੁਸਤ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ.
ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਮਰੁਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾਯਨ੍ਤ੍ਰਾਮ੍ਬੁਸ੍ਪਨ੍ਦਵਦ੍ ਯਦਿ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਸੇ ਤਦ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਯ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਸੇ
ਜੇ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਨੰਤ ਤੇ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਏਤਦ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਧੈਰ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਜ੍ਵਰਨਿਵਾਰਣਮ੍ । ਯਦ੍ ਅਵਾਸਨਮ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਨਿਜਕਰ੍ਮਸੁ ਕਰ੍ਤृਤਾ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾ ਰੱਖਣੀ।
ਅਵਾਸਨਮ੍ ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵृਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਚਕ੍ਰਂ ਭ੍ਰਮਾਭੋਗ ਇਵ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਾਹ ਜੁੜ, ਨਾਹ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖ; ਜੋ ਆਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ। ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਹਿਲ।
ਮਾ ਕਰ੍ਮਫਲਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਭੂਰ੍ ਮਾ ਤੇ ਸਙ੍ਗੋ ऽਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਕਰ੍ਮਣਿ । ਉਭਯਂ ਵਾ ਤ੍ਯਜੈਤਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਭਯਂ ਵਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯ
ਕੰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾ ਰੱਖ, ਤੇ ਨਾਹ ਹੀ ਅਕਰਤਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜ। ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਅਪਣਾ ਲੈ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ ਇਦਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਂ ਪਰੋ ਬਨ੍ਧਸ੍ ਤਦਭਾਵੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਤਾ
ਇੱਥੇ ਵਧੀਕ ਕੁਝ ਆਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਸਿੱਧਾ ਇਹੀ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਸਲ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।
ਨੇਹ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਚਾਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਕਰਮ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ—ਅਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਅਨੰਤ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯ੍ ਅਕਰ੍ਮਤ੍ਵਮ੍ ਅਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮਤਾਮ੍ । ਯਥਾਭੂਤਾਰ੍ਥਵਿਦ੍ਰੂਪਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਅਕਰਮਤਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿਚ ਕਰਮਤਾ, ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਚੈਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਿਕ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ।
ਅਵੇਦਨਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਯੋਗਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸਿਤਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਯੋਗਸ੍ਥẖ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨੀਰਸੋ ਮਾਥ ਵਾ ਕੁਰੁ
ਜੋ ਅਵੈਦਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਜੋਗ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਰੁਚੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ।