ਮਨਾਗ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਦਿਤੈਵੇਚ੍ਛਾ ਚ੍ਛੇਤ੍ਤਵ੍ਯਾਨਰ੍ਥਕਾਰਿਣੀ । ਸ੍ਵਸਂਵਿਦ੍ਯਤ੍ਨਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿषਸ੍ਯੇਵਾਙ੍ਕੁਰਾਵਲੀ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਝ-ਬੁਝ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੌਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਾਵਿਚ੍ਛੁਰਿਤੋ ਜੀਵੋ ਵਿਜਹਾਤਿ ਨ ਦੀਨਤਾਮ੍ । ਉਪਲੇਪਕਰੀਂ ਵਾਰਿ ਮृਚ੍ਚੂਰ੍ਣ ਇਵ ਪਙ੍ਕਤਾਮ੍
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਗੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਇਚ੍ਛਾਚ੍ਛੋਟਨਚਾਤੁਰ੍ਯਂ ਤੁਰ੍ਯਮ੍ ਆਹੁਰ੍ ਮਨੀषਿਣਃ । ਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਯਵਰ੍ਯੇਣ ਯਤ੍ਨੇਨੌਦਾਰ੍ਯਸਂਵਿਦਾ
ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੌਥਾ ਦਰਜਾ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਦਾਰਤਾ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਦਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਾਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ । ਪਤ੍ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਪਾਸ਼ਭੇਦੇਨ ਸਰ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਾ ਯਥਾ ਗਤਿਃ
ਅਗਿਆਨੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਉੱਡਣ ਦੀ ਰਹਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਂਵੇਦਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨੋਦੇਤੀਚ੍ਛਾਭਵਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਸ੍ਵਯਤ੍ਨਸਾਧ੍ਯੇਨਾਸੇਕਾਦ੍ ਬੀਜਕੋਸ਼ਾਦ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਃ
ਇੱਛਾ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਸੂਧੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਉਗਦਾ; ਇਹ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਧ੍ਯ੍ ਅਸਂਵੇਦਨਂ ਨਾਮ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਰਾਸਨਮ੍ । ਏਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਕੇ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਅਹੋ ਨਿਰਵਧਾਨਤਾ
ਬੇਸੂਧੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਬੈਠਕ ਸਮਝੋ; ਕਿੰਨਾ ਅਜੀਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਕੀਕਤ ਕਿੰਨੀ ਵਸੀਅਤ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਰ੍ਮਾਸ੍ਤੁ ਸਕਰ੍ਮਾ ਵਾ ਪੁਰੁषḫ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਃ । ਅਸਂਵਿਦਨ੍ ਸੁਖਾਦ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤḫ ਪਾषਾਣਮ੍ ਇਵ ਤਿष੍ਠਤੁ
ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿਚ ਬੇਸੂਧੀ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਰਹੇ।
ਸਾਵਧਾਨੋ ਭृਸ਼ਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਵਸ਼ਤਂ ਯਯਾ । ਤਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਆਹਾਰਬਡਿਸ਼ੇਨੇਚ੍ਛਾਮਤ੍ਸੀਂ ਨਯ ਚ੍ਛਿਦਾਮ੍
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਕਾਂਡੇ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਮਛੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੌ ਲਾਸ਼ਾਂ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਲਾਨਮ੍ ਉਨ੍ਮੂਲ੍ਯ ਮਤ੍ਤੈਰਾਵਣਲੀਲਯਾ । ਹੇਲਯਾ ਪਦਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਯੀ ਭਵ
ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਬਣ।
ਨਞਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤੋਤ੍ਤਮਮਨ੍ਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਿਤਾ ਚਿਰਂ ਚੇਤਿਤਯਾ ਹृਦਨ੍ਤਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਰੂਪਂ ਵਿषਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਨੀਤ੍ਵਾ ਜਰਾਂ ਜਯਾਸ਼ੇषਭਵਾਮਯਾਂਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍
ਨਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ ਤਨੁḫ ਪਤਤਿ ਦੇਹਿਨਃ । ਕਥਮ੍ ਏਤਦ੍ ਅਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਜੀਵਤਃ
ਕਰਮ-ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਜੀਵਦੇ ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਜੀਵਤẖ ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ਯਾਗੋ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਅਜੀਵਤਃ । ਰੂਪਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਯਥਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਸ਼੍ਰਵਣਭੂषਣਮ੍
ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣੀ ਜੀਵਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਸੁਣ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ।
ਅਹਮ੍ਭਾਵਨਮ੍ ਏਵਾਹੁẖ ਕਲ੍ਪਨਂ ਕਲ੍ਪਕੋਵਿਦਾਃ । ਨਞਰ੍ਥਭਾਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤ੍ਯਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਦਾਰ੍ਥਰਸਮ੍ ਏਵਾਹੁẖ ਕਲ੍ਪਨਂ ਕਲ੍ਪਨਾਵਿਦਃ । ਨਞਰ੍ਥਭਾਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤ੍ਯਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਕਲਪਨਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਹੀ ਕਲਪਨਾ ਛੱਡਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਸਂਵੇਗਮ੍ ਆਹੁਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ । ਨਞਰ੍ਥਭਾਵਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਤ੍ਯਾਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਇਹ ਹੋਵੇ' ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਇੱਛਾ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਹੈ। ਇਸ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨਾ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਛੱਡਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਣਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਅਸ੍ਮਰਣਂ ਵਿਦੁਃ । ਤਚ੍ ਚ ਪ੍ਰਾਗਨੁਭੂਤਂ ਚ ਨਾਨੁਭੂਤਂ ਚ ਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਸਮਝੋ; ਯਾਦ ਨਾ ਆਉਣੀ ਹੀ ਚੰਗੀ ਮਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਸਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ।
ਅਨੁਭੂਤਾਂ ਨਾਨੁਭੂਤਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਂ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਗੂਢਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਜੋ ਯਾਦਾਂ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਸੰਤ ਚੁਪਚਾਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਿष੍ਠਾਯਾਤੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਅਰ੍ਧਸੁਪ੍ਤਸ਼ਿਸ਼ੁਸ੍ਪਨ੍ਦ ਇਵਾਭ੍ਯਸ੍ਤੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਨਾ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਧ-ਸੁੱਤੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਆਦਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਪ੍ਰਵਾਹੇਣ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਯਥਾ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵ੍ ਅਨਘ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਂਸ੍ਕਾਰਵਸ਼ਾਤ੍ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ, ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੋਣ ਦਿੰ।
ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸ੍ਕਾਰਮ੍ ਆਗਤਃ । ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਸ੍ਵੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਦਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਵਹਿਣ ਦਿੰ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ ਵਿਰੌਮ੍ਯ੍ ਏष ਨ ਚ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ ਛृਣੋਤਿ ਮੇ । ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪḫ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨ ਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਹੱਥ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੋਈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ?
ਅਹੋ ਮੋਹਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਅਯਂ ਸਰ੍ਵਦੁẖਖਹਾ । ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਰ੍ ਵਿਚਾਰਾਖ੍ਯੋ ਹृਤ੍ਸ੍ਥੋ ऽਪਿ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਜਨੈਃ
ਅਹੋ, ਭਟਕਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ! ਸੋਚ ਦਾ ਇਹ ਰਤਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮਿਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵੇਦਨਮ੍ ਅਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਨ੍ਮਯੇਨੈਵ ਭੂਯਤਾਮ੍ । ਏਤਾਵਤ੍ ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵਾਨੁਭੂਯਤਾਮ੍
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਇਰਾਦੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹੋ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਖੁਦ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰੋ।
ਕਿਲ ਤੂष੍ਣੀਂਸ੍ਥਿਤੇਨੈਵ ਤਤ੍ ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍ । ਪਰਮਂ ਯਤ੍ਰ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਰਾਮ ਤृਣਾਯਤੇ
ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਵੀ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਗਮ੍ਯਦੇਸ਼ੈਕਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਯਥਾ ਪਾਨ੍ਥਸ੍ਯ ਪਾਦਯੋਃ । ਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ऽਵਿਦਿਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਇਰਾਦੇ ਦੇ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਾਭੋਗਮ੍ ਅਲਂ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸੁਪ੍ਤਵਤ੍ । ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਗਤਵੇਦਨਮ੍
ਹਰ ਕੰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਭੁੱਲ ਜਾ; ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਆਪ ਹੀ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਵ ਗਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਂ ਸੁਖਦੁẖਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਭਾਵਯਨ੍ । ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਵੇष੍ਟਿਤੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ਼ष੍ਪਵਤ੍
ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਸਭਾਵਨਮ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਮਾਲਂ ਭਵਤੁ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਦਾਰੁਯਨ੍ਤ੍ਰਮਯਸ੍ਯੇਵ ਪਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਇਵ ਕੁਰ੍ਵਤਃ
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੁਆਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨੀਰਸਾ ਏਵ ਤੇ ਸਨ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਿਦਃ । ਆਕਾਰਮਾਤ੍ਰਸਂਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਹੇਮਨ੍ਤਰ੍ਤੌ ਲਤਾ ਇਵ
ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ, ਸਿਰਫ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਿਸਣ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬੇ-ਪੱਤੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਹੋਣ.
ਬੋਧਾਰ੍ਕਾਪੀਤਰਸਯਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਿषਡ੍ਵਰ੍ਗਸਤ੍ਤਯਾ । ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਾਭਯਾ ਤਿष੍ਠ ਵਲ੍ਲ੍ਯੇਵ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਜਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੂਰਜ, ਛੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਸਿਰਫ ਮਸ਼ੀਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ.