ਕਰਿਣੀ ਮਦਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਯਾਵਤ੍ ਸਾ ਨ ਵਿਜੀਯਤੇ । ਕੋ ਨਾਮ ਸੁਭਟਸ੍ ਤਾਵਜ੍ ਜਯੇਤ੍ ਸ ਮਰਭੂਮਿषੁ
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਹਾਥੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਕੌਣ ਸੂਰਮਾ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਾਸੌ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾ ਕਰਿਣੀ ਕਾਸ਼੍ ਚ ਤਾ ਰਣਭੂਮਯਃ । ਕਥਂ ਵਿਹਨ੍ਯਤੇ ਚੈषਾ ਕ੍ਵ ਚੈषਾ ਰਚਿਤਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਇਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਰਾਮੇਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਕਰਿਣੀ ਸੇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿਰੂਪਿਣੀ । ਸ਼ਰੀਰਕਾਨਨੇ ਮਤ੍ਤਾ ਵਿਵਿਧੋਲ੍ਲਾਸਕਾਰਿਣੀ
ਇੱਛਾ ਨਾਮ ਦਾ ਹਾਥੀ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਤ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਗ੍ਰਕਲਭਾ ਰਸਨਾਕਲਭਾषਿਣੀ । ਮਨੋਗਹਨਸਂਲੀਨਾ ਸ੍ਵੇਹਾਵਂਸ਼ਵਿਹਾਰਿਣੀ
ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੁਆਦ ਦੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ, ਮਨ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਯਾ ਕਰ੍ਮਬृਂਹਾਭਿਰ੍ ਬृਂਹ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਾਨਨਮ੍ । ਦੇਹਾਖ੍ਯਮਦਨਦ੍ਯੋ ਯਾਸ੍ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸृਤਾ ਇਵ
ਇਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਬਾਗ਼ ਫਲ-ਫੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਦੀਆਂ 'ਸਰੀਰ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਖਦੁẖਖੇ ਸੁਰਭਯḫ ਪृषਤਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਮ੍ਪਦਃ । ਕਲ੍ਲੋਲਾ ਏਵ ਕਲ੍ਲੋਲਾਸ੍ ਤਟੌ ਸੁਕृਤਦੁष੍ਕृਤੇ
ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਡਰ ਤੇ ਹੌਸਲਾ, ਹਿਲਚਲ ਤੇ ਠਹਿਰਾਵ ਦੇ ਬੂੰਦ—all ਇਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਉਰੁਕੂਲਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ । ਭਾਵਾਭਾਵਾ ਭਵਾਵਰ੍ਤਾ ਵृਤ੍ਤਯḫ ਪਰਿਵਰ੍ਤੁਲਾਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ—ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਗੇੜਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋਗਤਯੋ ਮਤ੍ਤਾ ਮੂਲਾਗ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਵਿਲਾਸਗਤਯੋ ऽਨਨ੍ਤਾ ਭਵਭੂਮਿਗਮਾਗਮਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਲ-ਚਲਾਓ ਉੱਤੇ-ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੂਲ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ—even ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖੇਡ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਂਗ।
ਮਰਣਂ ਬਿਸਸਞ੍ਚਾਰੋ ਜੀਵਿਤਂ ਫੇਨਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਮਹੋਰ੍ਮਯẖ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰਾਸ੍ ਤृष੍ਣਾ ਉਪਸਰਿਦ੍ਰਯਾਃ
ਮੌਤ ਕਾਂਡੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਫੇਂਦੇ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਤੇ ਪਿਆਸ ਸਹਾਇਕ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗẖ ਕਲਮਸਸ੍ਯਾਦਿ ਨਰਕਂ ਪਙ੍ਕਪੀਠਿਕਾਃ । ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਸ਼੍ ਸ਼ਫਰਿਕਾ ਮਕਰਾ ਭੋਗਭੂਮਯਃ
ਸਵਰਗ ਚਾਵਲ ਦੀ ਫਸਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਜ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਨਰਕ ਕਾਦ ਦੀ ਥਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਾ ਵਿषਮਗ੍ਰਾਹਾ ਧਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਪਲਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਪਰਲੋਕੋ ਮਹਾਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਆਧਯੋ ਵੀਚਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮਿਲਕਤਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਪਰਲੋਕ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਹਨ।
ਤਾਭਿਰ੍ ਮਦਨਦੀਭਿਸ੍ ਸਾ ਹृਦਯਾਨ੍ਤਰਚਾਰਿਣੀ । ਇਚ੍ਛਾਨਾਗੀ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾਨ੍ ਕृਪਣਾਞ੍ ਜੀਵਜੀਵਕਾਨ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਚਾਹ ਦੀ ਸੱਪ—ਇਹ ਮੰਦ-ਭਾਗੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਊਣ ਲਈ ਜੀਦੇ ਹਨ, ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨੇਹਾ ਮਨਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਭਾਵਨਂ ਸ੍ਪृਹਾ । ਇਤ੍ਯਾਦਿਰ੍ ਨਿਵਹੋ ਨਾਮ੍ਨਾਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਾਸ਼ਯਕੋਸ਼ਗਃ
ਝੁਕਾਅ, ਚਾਹ, ਮਨ, ਚਿੱਤ, ਨਿਸਚੈ, ਕਲਪਨਾ, ਲਾਲਚ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧੈਰ੍ਯਪਦ੍ਮਾਕਰੋਨ੍ਮਾਥੇ ਪ੍ਰਸृਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਹੇਲਯਾ । ਨਾਗੀਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍ ਏਨਾਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਜਯੇਤ੍
ਧੀਰਜ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਵੀ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਚਾਹ ਦੀ ਸਰਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਿषਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਤਾਵਦ੍ ਉਗ੍ਰਾẖ ਕੁਸਂਸਾਰਮਹਾਵਿषਵਿषੂਚਿਕਾਃ
ਜਦ ਤਕ 'ਇਹ ਰਹੇ' ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਦੁਚਿੱਤਤਾ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਫੈਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮਿਹਿਕਾ ਯਾਵਦ੍ ਇਚ੍ਛਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲੀ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪਗਤਾਯਾਂ ਤੁ ਭਾਤਿ ਜੀਵਸ਼੍ ਸ਼ਰਨ੍ਨਭਃ
ਜਦ ਤਕ ਚਾਹ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਤੇ ਦੁਖ ਦੀ ਧੁੰਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੀਵ ਸੱਤੰਬਰ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਵਾਨ੍ ਏਵ ਸਂਸਾਰ ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਯਨ੍ ਮਤਿਃ । ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੂਪਸ਼ਮੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ
ਇਹ ਸੋਚ ਕਿ 'ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ' — ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਸੋਚ ਦਾ ਮੁਕਾਵਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਮੂਢਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਗ੍ਰਹਗਰ੍ਧਿਨਃ । ਕਲ੍ਲੋਲਾḫ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਦ੍ਯ ਇਵ ਘਨਾਗਮੇ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਿਚ ਝੂਠੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਫੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।
ਇਚ੍ਛੋਤ੍ਤਾਨਮਤੇਰ੍ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਉਪਦੇਸ਼ੋ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਮਕੁਰੇ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਮ੍ ਇਵਾਤਲਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਤੀ ਕਦੇ ਆਇਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਪ੍ਰਸਾਦਕਾਰਿਣੀ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਨਿਰਿਚ੍ਛੇ ਵਿਮਲਾਕृਤੌ । ਤੈਲਬਿਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਵਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਪਦੇਸ਼ਵਾਕ੍
ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੁੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਆਇਨੇ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਨਾਗ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਦਿਤੈਵੇਚ੍ਛਾ ਚ੍ਛੇਤ੍ਤਵ੍ਯਾਨਰ੍ਥਕਾਰਿਣੀ । ਸ੍ਵਸਂਵਿਦ੍ਯਤ੍ਨਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿषਸ੍ਯੇਵਾਙ੍ਕੁਰਾਵਲੀ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੁਸੀਬਤ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਝ-ਬੁਝ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੌਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਾਵਿਚ੍ਛੁਰਿਤੋ ਜੀਵੋ ਵਿਜਹਾਤਿ ਨ ਦੀਨਤਾਮ੍ । ਉਪਲੇਪਕਰੀਂ ਵਾਰਿ ਮृਚ੍ਚੂਰ੍ਣ ਇਵ ਪਙ੍ਕਤਾਮ੍
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਪਾਣੀ ਆਪਣੀ ਗੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਇਚ੍ਛਾਚ੍ਛੋਟਨਚਾਤੁਰ੍ਯਂ ਤੁਰ੍ਯਮ੍ ਆਹੁਰ੍ ਮਨੀषਿਣਃ । ਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਯਵਰ੍ਯੇਣ ਯਤ੍ਨੇਨੌਦਾਰ੍ਯਸਂਵਿਦਾ
ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੌਥਾ ਦਰਜਾ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਦਾਰਤਾ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਦਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਾਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ । ਪਤ੍ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਪਾਸ਼ਭੇਦੇਨ ਸਰ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਸ੍ਥਾ ਯਥਾ ਗਤਿਃ
ਅਗਿਆਨੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਉੱਡਣ ਦੀ ਰਹਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਂਵੇਦਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨੋਦੇਤੀਚ੍ਛਾਭਵਾਙ੍ਕੁਰਃ । ਸ੍ਵਯਤ੍ਨਸਾਧ੍ਯੇਨਾਸੇਕਾਦ੍ ਬੀਜਕੋਸ਼ਾਦ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਃ
ਇੱਛਾ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਸੂਧੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਉਗਦਾ; ਇਹ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਧ੍ਯ੍ ਅਸਂਵੇਦਨਂ ਨਾਮ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਰਾਸਨਮ੍ । ਏਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਕੇ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯ੍ ਅਹੋ ਨਿਰਵਧਾਨਤਾ
ਬੇਸੂਧੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਬੈਠਕ ਸਮਝੋ; ਕਿੰਨਾ ਅਜੀਬ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਕੀਕਤ ਕਿੰਨੀ ਵਸੀਅਤ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਰ੍ਮਾਸ੍ਤੁ ਸਕਰ੍ਮਾ ਵਾ ਪੁਰੁषḫ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਃ । ਅਸਂਵਿਦਨ੍ ਸੁਖਾਦ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤḫ ਪਾषਾਣਮ੍ ਇਵ ਤਿष੍ਠਤੁ
ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿਚ ਬੇਸੂਧੀ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਰਹੇ।
ਸਾਵਧਾਨੋ ਭृਸ਼ਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਵਸ਼ਤਂ ਯਯਾ । ਤਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਆਹਾਰਬਡਿਸ਼ੇਨੇਚ੍ਛਾਮਤ੍ਸੀਂ ਨਯ ਚ੍ਛਿਦਾਮ੍
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਕਾਂਡੇ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਮਛੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਰੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੌ ਲਾਸ਼ਾਂ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਲਾਨਮ੍ ਉਨ੍ਮੂਲ੍ਯ ਮਤ੍ਤੈਰਾਵਣਲੀਲਯਾ । ਹੇਲਯਾ ਪਦਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਜਯੀ ਭਵ
ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਦੀ ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਬਣ।
ਨਞਰ੍ਥਯੁਕ੍ਤੋਤ੍ਤਮਮਨ੍ਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਿਤਾ ਚਿਰਂ ਚੇਤਿਤਯਾ ਹृਦਨ੍ਤਃ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਰੂਪਂ ਵਿषਮ੍ ਆਸ਼ੁ ਨੀਤ੍ਵਾ ਜਰਾਂ ਜਯਾਸ਼ੇषਭਵਾਮਯਾਂਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍
ਨਕਾਰ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ।