ਨ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥੈਰ੍ ਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥੈẖ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵਾਵਗਮ੍ਯਤੇ । ਵਿਦੇਹਮੁਕ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ऋਤੇ ਵਿਦੇਹਾ ਮੁਕ੍ਤਤੇਤਿ ਹਿ
ਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੋ ਸਤਵ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਮੁਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸਂਸਕ੍ਤਧਿਯੋ ਯੇ ਹਿ ਜ੍ਞਤ੍ਵਾਤ੍ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਵਾਸਨਾਃ । ਤृਤੀਯਾਂ ਭੂਮਿਕਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ ਤੇषਾਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਟਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੁਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਤੀਜੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਨ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਅਜ੍ਞਤ੍ਵੇ ਘਨਭਾਵਤ੍ਵਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਹੁਰ੍ ਮਨੀषਿਣਃ । ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਕਰਂ ਕਾਰਣਂ ਭਵਭੂਰੁਹਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਅਗਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਗਾੜ੍ਹਾ ਤੇ ਭਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਭਵ-ਭੂਮਿ ਵਿਚ ਹੈ।
ਜ੍ਞਤ੍ਵਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਣਰਸਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਜਨ੍ਮਮਯਵਾਸਨਮ੍ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਤਜ੍ਜ੍ਞੈਸ੍ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਰੁਚੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਸਨਾ ਅਜਨਮ ਤੇ ਮਾਯਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਤ੍ਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਸ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਤ੍ਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾ ਜ੍ਞਾਨਦਹਨੈਰ੍ ਦਗ੍ਧਵਾਸਨਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਜੀਵਾẖ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾḫ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸਾਰਾਙ੍ਕੁਰਂ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਸਤ੍ਵ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਘਟ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ।
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥੈਰ੍ ਅਥ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥੈਰ੍ ਏਤੈਰ੍ ਯਾ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤੇ । ਸਪ੍ਤਮੀਭੂਮਿਕਾ ਸੈषਾ ਵਿਦੇਹਾ ਮੁਕ੍ਤਤੋਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਤ੍ਵ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹੀ ਸੱਤਵੀਂ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਸ੍ ਤਾ ਭੂਮਿਕਾḫ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਤਵ ਰਘੂਦ੍ਵਹ । ਆਸਾਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗੇਨ ਨ ਦੁẖਖਮ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਏਤਾਸੁ ਭੂਮਿषੁ ਪਦਂ ਕੁਰੁ ਕਾਰਣਜ੍ਞ ਕਾਰ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਵਿਕਲਾਨਿ ਨਿਜਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ । ਜੀਵਨ੍ ਵਿਮੁਕ੍ਤ ਇਹ ਤਿष੍ਠ ਚਿਰਂ ਤਤੋ ऽਨ੍ਤੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਦੇਹ ਉਦਿਤਂ ਪਦਮ੍ ਏਕਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਹੇ ਕਾਰਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਵਾਂਗ ਰਹਿ। ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ, ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਾ ਸਦਾ ਮਤ੍ਤਾ ਮृਦੁਮਨ੍ਥਰਚਾਰਿਣੀ । ਕਰਿਣੀ ਵਿਗ੍ਰਹਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਮਹਾਦਸ਼ਨਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਇੱਕ ਅੰਤਹੀਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਸਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਾਥੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸਾ ਚੇਨ੍ ਨਿਹਨ੍ਯਤੇ ਨੂਨਮ੍ ਅਨਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥਕਾਰਿਣੀ । ਤਦ੍ ਏਤਾਸੁ ਸਮਗ੍ਰਾਸੁ ਭੂਮਿਕਾਸੁ ਨਰੋ ਜਯੀ
ਜੇ ਇਹ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਨ ਨੁਕਸਾਨ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਚਮੁਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰਿਣੀ ਮਦਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਯਾਵਤ੍ ਸਾ ਨ ਵਿਜੀਯਤੇ । ਕੋ ਨਾਮ ਸੁਭਟਸ੍ ਤਾਵਜ੍ ਜਯੇਤ੍ ਸ ਮਰਭੂਮਿषੁ
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਹਾਥੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਕੌਣ ਸੂਰਮਾ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਾਸੌ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾ ਕਰਿਣੀ ਕਾਸ਼੍ ਚ ਤਾ ਰਣਭੂਮਯਃ । ਕਥਂ ਵਿਹਨ੍ਯਤੇ ਚੈषਾ ਕ੍ਵ ਚੈषਾ ਰਚਿਤਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਇਹ ਨਸ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਇਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਆਪਣਾ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਰਾਮੇਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਕਰਿਣੀ ਸੇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿਰੂਪਿਣੀ । ਸ਼ਰੀਰਕਾਨਨੇ ਮਤ੍ਤਾ ਵਿਵਿਧੋਲ੍ਲਾਸਕਾਰਿਣੀ
ਇੱਛਾ ਨਾਮ ਦਾ ਹਾਥੀ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਤ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਗ੍ਰਕਲਭਾ ਰਸਨਾਕਲਭਾषਿਣੀ । ਮਨੋਗਹਨਸਂਲੀਨਾ ਸ੍ਵੇਹਾਵਂਸ਼ਵਿਹਾਰਿਣੀ
ਨਸ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੁਆਦ ਦੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀ, ਮਨ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਯਾ ਕਰ੍ਮਬृਂਹਾਭਿਰ੍ ਬृਂਹ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕਾਨਨਮ੍ । ਦੇਹਾਖ੍ਯਮਦਨਦ੍ਯੋ ਯਾਸ੍ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਵਿਸृਤਾ ਇਵ
ਇਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਬਾਗ਼ ਫਲ-ਫੂਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੀਆਂ ਨਦੀਆਂ 'ਸਰੀਰ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁਖਦੁẖਖੇ ਸੁਰਭਯḫ ਪृषਤਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਮ੍ਪਦਃ । ਕਲ੍ਲੋਲਾ ਏਵ ਕਲ੍ਲੋਲਾਸ੍ ਤਟੌ ਸੁਕृਤਦੁष੍ਕृਤੇ
ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਡਰ ਤੇ ਹੌਸਲਾ, ਹਿਲਚਲ ਤੇ ਠਹਿਰਾਵ ਦੇ ਬੂੰਦ—all ਇਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਉਰੁਕੂਲਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ । ਭਾਵਾਭਾਵਾ ਭਵਾਵਰ੍ਤਾ ਵृਤ੍ਤਯḫ ਪਰਿਵਰ੍ਤੁਲਾਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ—ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਜਾਂ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਗੇੜਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋਗਤਯੋ ਮਤ੍ਤਾ ਮੂਲਾਗ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਵਿਲਾਸਗਤਯੋ ऽਨਨ੍ਤਾ ਭਵਭੂਮਿਗਮਾਗਮਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਲ-ਚਲਾਓ ਉੱਤੇ-ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੂਲ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ—even ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖੇਡ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਂਗ।
ਮਰਣਂ ਬਿਸਸਞ੍ਚਾਰੋ ਜੀਵਿਤਂ ਫੇਨਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਮਹੋਰ੍ਮਯẖ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰਾਸ੍ ਤृष੍ਣਾ ਉਪਸਰਿਦ੍ਰਯਾਃ
ਮੌਤ ਕਾਂਡੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਫੇਂਦੇ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਤੇ ਪਿਆਸ ਸਹਾਇਕ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗẖ ਕਲਮਸਸ੍ਯਾਦਿ ਨਰਕਂ ਪਙ੍ਕਪੀਠਿਕਾਃ । ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਸ਼੍ ਸ਼ਫਰਿਕਾ ਮਕਰਾ ਭੋਗਭੂਮਯਃ
ਸਵਰਗ ਚਾਵਲ ਦੀ ਫਸਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪਜ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਨਰਕ ਕਾਦ ਦੀ ਥਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਾ ਵਿषਮਗ੍ਰਾਹਾ ਧਨਾਨ੍ਯ੍ ਉਪਲਪਙ੍ਕ੍ਤਯਃ । ਪਰਲੋਕੋ ਮਹਾਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਆਧਯੋ ਵੀਚਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮਿਲਕਤਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਪਰਲੋਕ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਹਨ।
ਤਾਭਿਰ੍ ਮਦਨਦੀਭਿਸ੍ ਸਾ ਹृਦਯਾਨ੍ਤਰਚਾਰਿਣੀ । ਇਚ੍ਛਾਨਾਗੀ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾਨ੍ ਕृਪਣਾਞ੍ ਜੀਵਜੀਵਕਾਨ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਚਾਹ ਦੀ ਸੱਪ—ਇਹ ਮੰਦ-ਭਾਗੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਊਣ ਲਈ ਜੀਦੇ ਹਨ, ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨੇਹਾ ਮਨਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਭਾਵਨਂ ਸ੍ਪृਹਾ । ਇਤ੍ਯਾਦਿਰ੍ ਨਿਵਹੋ ਨਾਮ੍ਨਾਮ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਾਸ਼ਯਕੋਸ਼ਗਃ
ਝੁਕਾਅ, ਚਾਹ, ਮਨ, ਚਿੱਤ, ਨਿਸਚੈ, ਕਲਪਨਾ, ਲਾਲਚ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਨਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਧੈਰ੍ਯਪਦ੍ਮਾਕਰੋਨ੍ਮਾਥੇ ਪ੍ਰਸृਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਹੇਲਯਾ । ਨਾਗੀਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍ ਏਨਾਮ੍ ਇਚ੍ਛਾਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਜਯੇਤ੍
ਧੀਰਜ ਦੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਤੇ ਦੁਨੀਆਵੀ ਲਾਭਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਚਾਹ ਦੀ ਸਰਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਦਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਿषਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਤਾਵਦ੍ ਉਗ੍ਰਾẖ ਕੁਸਂਸਾਰਮਹਾਵਿषਵਿषੂਚਿਕਾਃ
ਜਦ ਤਕ 'ਇਹ ਰਹੇ' ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠਦਾ ਹੈ, ਦੁਚਿੱਤਤਾ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਫੈਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮਿਹਿਕਾ ਯਾਵਦ੍ ਇਚ੍ਛਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲੀ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਪਗਤਾਯਾਂ ਤੁ ਭਾਤਿ ਜੀਵਸ਼੍ ਸ਼ਰਨ੍ਨਭਃ
ਜਦ ਤਕ ਚਾਹ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਤੇ ਦੁਖ ਦੀ ਧੁੰਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਬ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੀਵ ਸੱਤੰਬਰ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਾਵਾਨ੍ ਏਵ ਸਂਸਾਰ ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਯਨ੍ ਮਤਿਃ । ਅਸ੍ਯਾਸ੍ ਤੂਪਸ਼ਮੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ
ਇਹ ਸੋਚ ਕਿ 'ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ' — ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਸੋਚ ਦਾ ਮੁਕਾਵਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ।
ਇਦਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਮੂਢਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਗ੍ਰਹਗਰ੍ਧਿਨਃ । ਕਲ੍ਲੋਲਾḫ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਦ੍ਯ ਇਵ ਘਨਾਗਮੇ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਿਚ ਝੂਠੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਫੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।
ਇਚ੍ਛੋਤ੍ਤਾਨਮਤੇਰ੍ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਉਪਦੇਸ਼ੋ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਏਤਿ ਮਕੁਰੇ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਮ੍ ਇਵਾਤਲਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਤੀ ਕਦੇ ਆਇਨੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਪ੍ਰਸਾਦਕਾਰਿਣੀ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾ ਨਿਰਿਚ੍ਛੇ ਵਿਮਲਾਕृਤੌ । ਤੈਲਬਿਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਵਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਪਦੇਸ਼ਵਾਕ੍
ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੁੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਆਇਨੇ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।