ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਇਵਾਲ੍ਪਧੀਃ । ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਏਵਾਤਿ ਜ੍ਞḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਥੋੜੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ, ਪਰਦੇਸੀ ਥਾਂ ਵਾਂਗ, ਖਾਲੀ ਪਰ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਨੂਢਮ੍ ਉਹ੍ਯਮਾਨਾਤ੍ਮ ਸ੍ਥਿਰਂ ਚਲਮ੍ ਅਸਚ੍ ਚ ਸਤ੍ । ਸਰਿਦ੍ਬਿਮ੍ਬਸ੍ਥਪੁਰਵਜ੍ ਜ੍ਞḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਣਵਿਆਹੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ, ਕਦੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਕਦੇ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ, ਕਦੇ ਝੂਠੀ, ਕਦੇ ਸੱਚੀ—ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ।
ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਿਤਮ੍ ਅਮ੍ਭੋਧਾਵ੍ ਇਵ ਨਿਰ੍ਮਜ੍ਜਦ੍ ਏਵ ਵਾ । ਚਲਿਤੇ ਸ਼ਫਰਸ੍ਪਨ੍ਦਾਜ੍ ਜ੍ਞḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਡੁੱਬਦੇ ਹੋਏ, ਮੱਛੀ ਦੀ ਪੂੰਛ ਦੇ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧਰੂਪਾਨੁਭਵਮ੍ ਇਵ ਨਾਸਨ੍ ਨ ਸਨ੍ਮਯਮ੍ । ਅਨ੍ਧਪ੍ਰਾਗ੍ਦृष੍ਟਰੂਪਾਭਂ ਜ੍ਞḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੀ ਅਨੁਭਵ ਵਾਂਗ, ਨਾ ਮੌਜੂਦ, ਨਾ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਲੋਂ ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਰੂਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮਸृਣੈਕਮਹਾਭਿਤ੍ਤੌ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋਲ੍ਲਿਖਿਤਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਚਿਤ੍ਰਸੈਨ੍ਯਮ੍ ਇਵਾਭਾਤਿ ਜਗਜ੍ ਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਅਰੋਧਕਮ੍
ਇੱਕ ਚੌੜੀ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ, ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਛਾਪ, ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਰੰਗੀਨ ਫੌਜ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਆਕਾਸ਼ਭਿਤ੍ਤਿਲਿਖਿਤਮ੍ ਅਲਬ੍ਧਮ੍ ਅਪਿ ਵਾਯੁਨਾ । ਚਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਰਕृਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਂ ਜ੍ਞḫ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਤਸਵੀਰ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਵਾ ਛੂ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਮਨ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯੇ ਪਤਤ੍ਯ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯੇ ऽਪਿ ਪਰਯਤ੍ਨਾਵਬੋਧਿਤਃ । ਬਹਿਰ੍ ਦ੍ਰष੍ਟੈਵ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਜ੍ਞੋ ਹृਦਯੇਨਾਪਰਾਜਿਤਃ
ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਅਜੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ਼ਰਦਭ੍ਰਾਂਸ਼ਵਿਲਯਂ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯਤੇ । ਸਤ੍ਤਾਵਸ਼ੇष ਏਵਾਸ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਮੀਂ ਭੂਮਿਕਾਮ੍ ਇਤਃ
ਜਦੋਂ ਚਿੱਟੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਖੜ ਕੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਸੱਚੀ ਹਸਤੀਆਂ ਹੀ ਬਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਪੰਜਵੀਂ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਭਾਵਨਾਭਾਵਨਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਬੀਜਾਙ੍ਕੁਰਸਮੁਤ੍ਸੇਧਸਤ੍ਤਾਸੁषਮਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅੰਕੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸੁਖਮ ਅਵਸਥਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਜਾਂ ਨਾ ਸੋਚ, ਸਭ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਹਨ੍ਤਾਦਿਮਨਨਂ ਸਮਂ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਅਵੇਦ੍ਯਵੇਦਨਂ ਪੁष੍ਪਵਿਕਾਸਸਮਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਹਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ ਸਮ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਅਟੱਲ ਚਿੰਤਨ ਹੋਵੇ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਣ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਫੁੱਲ ਦੇ ਖਿੜਨ ਵਾਂਗ, ਨਿਰਲੇਪ ਹੋਵੇ।
ਅਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਂ ਸਮਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨੈਕਘਨਂ ਪਰਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਵਿਸ਼ਦਂ ਜ੍ਞḫ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਗੈਰ-ਦੁਆਰਤਾ ਦੀ ਇਕਤਾ, ਸਮ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼, ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਭੇਦਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪੁਰਾਤ੍ਤਾਨਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਵਯਭਾਵਨਮ੍ । ਸ੍ਥਿਰੀਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸਮਮ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਸੁषੁਪ੍ਤਵਤ੍
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖਰੇਪਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਗੈਰ-ਦੁਆਰਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਢੀਠ ਕਰਕੇ, ਵਸਤੂਆਂ ਵਿਚ ਸਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਖੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਘਨਵਿਜ੍ਞਾਨਭਾਸੁਰਾਵਰਣਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਚੋਦੇਤਿ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਪਰਦਾ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਡੁੱਬਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਉੱਗਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਟਿਕਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਗਲਿਤਦ੍ਵੈਤਨਿਰ੍ਭਾਸਮ੍ ਉਦਿਤੋ ऽਨ੍ਤḫ ਪ੍ਰਬੋਧਵਾਨ੍ । ਸੁषੁਪ੍ਤਘਨਮ੍ ਏਵਾਸ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਮੀਂ ਭੂਮਿਕਾਮ੍ ਇਤਃ
ਜਦੋਂ ਦਵੈਤਤਾ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੰਜਵੀਂ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਂ ਚੇਤਮਾਨਸ੍ਯ ਨ ਕਦਾਚਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਕੋਸ਼ਭ੍ਰਮਰੀ ਸਂਸृਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਵਿषੂਚਿਕਾ
ਮਨ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੱਕਦੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਦਿਲ ਦੇ ਕੌਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਭਟਕਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬੁਖਾਰ ਹੈ।
ਅਮਨੋਬੁਦ੍ਧ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਾਦਿ ਯਥਾ ਪਯਃ । ਸਂਵੇਤ੍ਤਿ ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਦਿ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਘੁੰਮਣ, ਲਹਿਰਾਂ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਾਂ, ਸਮਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਵੀ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਂ ਚੇਤਮਾਨਸ੍ਯ ਨ ਕਦਾਚਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ । ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਤਿਲਤੈਲਸ਼੍ਰੀਸ੍ ਸਂਸਾਰੋਗ੍ਰਵਿषੂਚਿਕਾ
ਮਨ ਵਿਚ 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦੀ ਤੇਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੈ।
ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਮੁਕੁਲਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ ਯਤ੍ ਸ੍ਵਂ ਸਂਸਾਰਸੌਰਭਮ੍ । ਤਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਵਿਕਾਸਸ੍ਯ ਬਹਿਰ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕੋਪਲੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਲ ਕੇ ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਯਥਾ ਪਦ੍ਮਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤੇ ਕਦਾਚਨ । ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਦृਸ਼੍ਯੇ ਨ ਤਥਾ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤੇ ਕਦਾਚਨ
ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਿਵੇਂ 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦੀ ਲਕੜੀ ਵੀ ਕਦੇ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਯ ਦ੍ਰष੍ਟृਦृਸ਼੍ਯਮਯਾਤ੍ਮਨੀ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਬਹਿਰ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਵੈਰਂ ਕृਤਵਨ੍ ਨਾਮ ਨਾਮਨੀ
'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੁਰਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਬਣ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰੱਖ ਲਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸਨ੍ ਨ ਚਾਹਨ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਨ ਬਹਿਰ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਚ । ਮਾਯੈषਾ ਭਾਤ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ਰੂਪਾ ਸ੍ਵਾਲੋਚਨਪਲਾਯਿਨੀ
ਜਦੋਂ 'ਮੈਂ' ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾ ਅੰਦਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਬਾਹਰ; ਇਹ ਹੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਸਨ੍ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬੁ ਭਾਸਤੇ ਤਤ੍ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਕਥਂ ਵਿਲਾਪ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਏਵਾਹਨ੍ਤਾਦਿਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿਰਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ 'ਤੇ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਮੈਂ' ਆਦਿ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਦृਸ਼੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਤਿ ਤ੍ਰਯਮ੍ । ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਏਵਾਤਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਇਦਂ ਤਤਮ੍
ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਿਰਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹਨ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ ਐਕ੍ਯਦ੍ਵੈਤਾਤੀਤਵਪੁਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਸਮਮ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵḫ ਪਞ੍ਚਮੀਂ ਭੂਮਿਕਾਮ੍ ਇਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਨਿਸਚੈ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਕਤਾ ਤੇ ਦਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਪੰਜਵੀਂ ਭੂਮਿ 'ਤੇ, ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖਤਯਾ ਤਿष੍ਠਨ੍ ਬਹਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਪਰੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਪਰਿਸ਼ਾਨ੍ਤਤਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਰ੍ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਅੰਦਰੋਂ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਬਾਹਰਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਤੇ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਨ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਨੋ ਬਹਿਃ । ਰਮਤੇ ऽਥ ਭ੍ਰਮਤਿ ਵਾ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪੋ ਗਲਨ੍ਮਨਾਃ
ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਅੰਦਰ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਬਾਹਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਗਲ ਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁषੁਪ੍ਤਵਜ੍ ਜਾਗ੍ਰਤਿ ਦृਸ਼੍ਯਵਿਭ੍ਰਮਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਭਾਵਯਨ੍ ਭਾਵਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯੋਦਯੀ । ਚਿਤਿਤ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰਸਂਵਿਦਨ੍ਨ੍ ਇਦਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤੇ ਚਿਤ੍ਰਨਰੋਪਮੋ ਬੁਧਃ
ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ, ਵਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਦੋਂ ਅੰਦਰ ਹੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਪੁਰਖ ਵਾਂਗ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਭ੍ਯਾਸਮ੍ ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਭੂਮਿਕਾਯਾਂ ਵਿਵਾਸਨਃ । षष੍ਠੀਂ ਤੁਰ੍ਯਾਭਿਧਾਮ੍ ਅਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਪਤਤਿ ਭੂਮਿਕਾਮ੍
ਇਸ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੁਕਵੇਂ ਸੰਸਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਛੇਵੀਂ ਪੜਾਅ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਚੌਥਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਨਾਸਨ੍ ਨ ਸਦ੍ਰੂਪੋ ਨਾਹਂ ਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਨਹਙ੍ਕृਤਿਃ । ਕੇਵਲਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਮਨਨਂ ਤਦ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਗਤਵਾਸਨਃ
ਉਥੇ ਨਾ ਅਸਤਿਤਵ ਹੈ, ਨਾ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਰੂਪ, ਨਾ 'ਮੈਂ' ਹੈ, ਨਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ; ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਲੁਕਵੇਂ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਏ।
ਨਿਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਦ੍ਰੂਪੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਭਾਵਨਃ । ਸਕृਦ੍ਵਿਭਾਤਾ ਵਿਮਲਮ੍ ਆਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੰਠਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸੁਭਾਵ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਦਵੈਤ ਤੇ ਏਕਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।