ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ ਚਾਪਿ ਸੀਤਾ ਚਾਪਿ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਰਾਮਾਨੁਯਾਯਿਨਸ੍ ਤੇ ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ?
ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਤਾਂ ਕਥਂ ਤੇ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ । ਤਥੈਵਾਹਂ ਤਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤੋ ਜਨਤਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਾਂ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸਾਦਰਮ੍ । ਤਦਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਭੋਰ੍ ਆਜ੍ਞਾਮ੍ ਅਹਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ', ਤਾਂ ਮੈਂ ਭੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਯਥਾਪृष੍ਟਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਯੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹਮ੍ ਅਲਂ ਦੂਰੀਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਸੁਣ ਪਿਆਰੇ ਭਰਦਵਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਭ੍ਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਥਾ ਵ੍ਯਵਹਰ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯਥਾ ਵ੍ਯਵਹृਤਸ੍ ਸੁਖੀ । ਸਰ੍ਵਾਸਂਸਕ੍ਤਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਐਸਾ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਨੋਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਭਰਤਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਸੀਤਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਤ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵੀ ਸਨ।
ਕृਤਾਸ੍ਥਸ਼੍ ਚਾਵਿਰੋਧਸ਼੍ ਚ ਬੋਧਪਾਰਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ । ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ऽष੍ਟੌ ਤਥੇਤਰੇ
ਜੋ ਢ੍ਰਿੜ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਨ।
ਘृष੍ਟਿਰ੍ ਵਿਕੁਨ੍ਤੋ ਭਾਮਸ਼੍ ਚ ਸਤ੍ਯਵਰ੍ਧਨ ਏਵ ਚ । ਵਿਭੀषਣਸ੍ ਸੁषੇਣਸ਼੍ ਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਤਥਾ
ਘ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ, ਭਾਮਾ, ਸਤ੍ਯਵਰਧਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਏਤੇ ऽष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ ਸਮਨੀਰਾਗਚੇਤਸਃ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਇਹ ਅਠਾਈਂ ਜਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੋ ਮਿਲਿਆ, ਉਹੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਭਿਰ੍ ਯਥਾ ਹृਤਂ ਦਤ੍ਤਂ ਗृਹੀਤਮ੍ ਉषਿਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਥਾ ਚੇਦ੍ ਵਰ੍ਤਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਮੁਕ੍ਤ ਏਵਾਸਿ ਸਙ੍ਕਟਾਤ੍
ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੇਣਾ, ਲੈਣਾ, ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਬਿਨਾ ਲਗਾਵ ਦੇ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਅਪਾਰਸਂਸਾਰਸਮੁਦ੍ਰਪਾਤੀ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਯੁਕ੍ਤਿਮ੍ ਉਦਾਰਸਤ੍ਤ੍ਵਃ । ਨ ਸ਼ੋਕਮ੍ ਆਯਾਤਿ ਨ ਦੈਨ੍ਯਮ੍ ਏਤਿ ਗਤਜ੍ਵਰਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਚੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਥਿਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਮ੍ ਆਦਿਤਃ । ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਖੀ ਯਥਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਰਾਘਵ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਬਣੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿ ਸਕਾਂ।
ਭ੍ਰਮਸ੍ਯ ਜਾਗਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜਾਤਸ੍ਯਾਕਾਸ਼ਵਰ੍ਣਵਤ੍ । ਅਪੁਨਸ੍ਸ੍ਮਰਣਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸਾਧੋ ਵਿਸ੍ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣਾ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਰੰਗ-ਰਹਿਤ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਤ੍ਯਨ੍ਤਾਭਾਵਬੋਧਂ ਵਿਨਾ ਤਨ੍ ਨਾਨੁਭੂਯਤੇ । ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕੇਨਚਿਨ੍ ਨਾਮ ਸ ਬੋਧੋ ऽਨ੍ਵਿष੍ਯਤਾਮ੍ ਅਤਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਹੋਣੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਕੋਈ ਉਹ ਗਿਆਨ ਲੱਭੇ।
ਸ ਚੇਹ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਦਰ੍ਥਮ੍ ਇਦਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਆਕਰ੍ਣਯਸਿ ਚੇਤ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋषਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਜੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਇਸੀ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।
ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮੋ ऽਯਂ ਦृਸ਼੍ਯੋ ऽਪਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵੇਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ । ਵਰ੍ਣੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨ ਇਵਾਖੇਦਾਦ੍ ਵਿਚਾਰੇਣਾਮੁਨਾਨਘ
ਇਹ ਸੰਸਾਰਕ ਭਟਕਣਾ, ਭਾਵੇਂ ਦਿਸਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਬੋਧੇਨ ਮਨਸੋ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇਤ੍ ਤਦ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਰਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਲਗਨ ਉਸ ਵੇਖੇ ਹੋਏ ਤੋਂ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਗਰ੍ਤੇषੁ ਲੁਠਤਾਂ ਭਵਤਾਮ੍ ਇਹ । ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਜ੍ਞਾਨਾ ਕਲ੍ਪੈਰ੍ ਅਪਿ ਨ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਜੁਗ ਲੰਘ ਜਾਣ।
ਪਰਿਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾਸਨਾਯਾ ਉਤ੍ਤਮੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ ਏष ਵਿਮਲਕ੍ਰਮੋ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯਾਂ ਵਾਸਨਾਯਾਂ ਤੁ ਮਨੋ ਗਲਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯਾਂ ਸ਼ੀਤਸਨ੍ਤਤ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਹਿਮਕਣੋ ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨ ਵੀ ਫੌਰਨ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਦੋਂ ਠੰਢ ਦੀ ਲੜੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਹਿਮ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ ਵੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਵਾਸਨਯਾ ਦੇਹੋ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਭੂਤਪਞ੍ਜਰਃ । ਤਨੁਨਾਨ੍ਤਰ੍ਨਿਵਿष੍ਟੇਨ ਮੁਕ੍ਤੌਘਸ੍ ਤਨ੍ਤੁਨਾ ਯਥਾ
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਪਿੰਜਰਾ ਹੈ, ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਗੰਢ ਅੰਦਰਲੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸਨਾ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚ ਮਲਿਨਾ ਤਥਾ । ਮਲਿਨਾ ਜਨ੍ਮਨੋ ਹੇਤੁਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਜਨ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ: ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦੂਜੀ ਮੈਲੀ। ਮੈਲੀ ਵਾਸਨਾ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸਨਾ ਜਨਮ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਸੁਘਨਾਕਾਰਾ ਘਨਾਹਙ੍ਕਾਰਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਕਰੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਲਿਨਾ ਵਾਸਨਾ ਬੁਧੈਃ
ਜੋ ਗੰਦੀ ਵਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹੀ ਵਾਸਨਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਾਙ੍ਕੁਰਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸਮ੍ਭृष੍ਟਬੀਜਵਤ੍ । ਦੇਹਾਨ੍ਤਂ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਤਿ ਸੋਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੜੇ ਹੋਏ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਪਵਿੱਤਰ' ਇਸ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਦੋਵੇਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮਕਰਣੀ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੇषੁ ਦੇਹਿषੁ । ਵਾਸਨਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਦੇਹੇ ਚਕ੍ਰ ਇਵ ਭ੍ਰਮਃ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਸਨਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਾਸਨਾ ਭੂਯੋ ਨ ਜਨ੍ਮਾਨਰ੍ਥਭਾਜਨਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ ਤ ਉਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਮੁੜ ਜਨਮ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗਿਆਨਯੋਗ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤ ਤੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਆਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਤਤ੍ ਤੇ ऽਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜਰਾਮਰਣਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਰਾਮਕ੍ਰਮਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਭਰਦਵਾਜ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਇਹ ਚੰਗਾ ਰਾਹ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ।
ਵਿਦ੍ਯਾਗृਹਾਦ੍ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ । ਦਿਵਸਾਨ੍ਯ੍ ਅਨਯਦ੍ ਗੇਹੇ ਲੀਲਾਭਿਰ੍ ਅਕੁਤੋਭਯਃ
ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਾਲੇ ऽਤ੍ਰ ਪਾਲਯਤ੍ਯ੍ ਅਵਨਿਂ ਨृਪੇ । ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਵੀਤਸ਼ੋਕਾਸੁ ਸ੍ਥਿਤਾਸੁ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲੋਕ ਗਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ।