ਪ੍ਰਾਣਵਾਤਾਨ੍ਵਿਤੋ ਜੀਵਗਨ੍ਧੋ ਦੇਹਸਰੋਰੁਹਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਹਾਯ ਸਮੁਡ੍ਡੀਨẖ ਕਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਗਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ-ਰੂਪੀ ਕੌਂਪਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮ੍ ਏਕਂ ਸੌषੁਪ੍ਤੀਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਾਮ੍ ਅਨੁਤਿष੍ਠਤਿ । ਦੇਹਭਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਾਢਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਬੋਧਮ੍ ਆਯਾਤਸ੍ ਸਤਤਾਭ੍ਯਸ੍ਤਯਾ ਸ੍ਵਯਾ । ਆਪੂਰ੍ਯਤੇ ਵਾਸਨਯਾ ਸਰਿਤ੍ਖਾਤ ਇਵਾਮ੍ਭਸਾ
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਆਦਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਵਾਸਨਾ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਖੱਡਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਧਿਯਾ ਸਾਧੁਸ੍ ਸ ਸ੍ਵਭਾਵਨਯਾ ਤਯਾ । ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵ੍ਯੋਮਵਪੁਰ੍ ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ ਪੁਰ੍ਯष੍ਟਕਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਖਸ਼ਰੀਰ ਸਮੇਤ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੁ ਦੂਰੇ ਨ ਨਿਕਟੇ ਵ੍ਯੋਮ ਨੇਦਂ ਨ ਚੇਤਰਤ੍ । ਕਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਵਰ੍ਣਨਾਯੋਗ੍ਯਾਂ ਤਾਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਦਸ਼ਾਂ ਵਿਦੁਃ
ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਨਾ ਦੂਰ ਹੈ, ਨਾ ਨੇੜੇ; ਨਾ ਇਹ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਇਸ ਨੂੰ ਉਹ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੁਣ ਨਾਲ ਵਰਣਨਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਤਤਸ੍ ਸ ਜੀਵੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਵਾਤਮਯਾਤ੍ਮਕਃ । ਸ਼ਨੈḫ ਪ੍ਰਾਗ੍ਭਾਵਮ੍ ਆਦਤ੍ਤੇ ਮਧੌ ਰਸਮ੍ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਃ
ਫਿਰ, ਇਹ ਜੀਵ ਇਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਹਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰ ਰਸ ਚੁੰਘਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵਨਾ ਯਾ ਸਦਾਭ੍ਯਸ੍ਤਾ ਤਾਮ੍ ਏਵ ਮਰਣਾਵਧੌ । ਸ੍ਮਰਞ੍ ਜੀਵੋ ਜਹਾਤੀਮਂ ਭੀਮਂ ਭਾਰਂ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਸਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਹੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜੀਵ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਯਂ ਭਾਵਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਦੇਹਾਤ੍ ਸਦਾਭਾਵਿਤਮ੍ ਉਤ੍ਪ੍ਲੁਤਃ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਫਲਮ੍ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਵਪੌਰੁषਬਲਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਉਹ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਦੇਹਂ ਯਤ੍ ਸਦਾਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਜੀਵੇਨ ਤਦ੍ ਅਸੌ ਮृਤੌ । ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਭਾਵਾਨ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਸ੍ਮਰਤੀਦਂ ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਜੀਵ ਨੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਸਦਾ ਕੀਤਾ, ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਇਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਇਹ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।'
ਯੁਦ੍ਧਰਾਜ੍ਯਸੁਰਾਰਾਮਪਾਠਰੋਦਨਵਿਭ੍ਰਮਾਨ੍ । ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਫਲਭੀਤੋ ऽਸੌ ਨਾਗ੍ਰਸ੍ਥਾਨ੍ ਅਪਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਯੁੱਧ, ਰਾਜ, ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ, ਪਾਠ, ਰੋਣਾ ਤੇ ਭਟਕਣ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯ ਆਸਨ੍ਨਫਲੋ ਭਾਵਸ੍ ਸ੍ਵਵਸ਼ੇਨਾਵਸ਼ੇਨ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਭਾਵੋਪਮਰ੍ਦੇਨ ਸ ਏਵਾਗ੍ਰੇ ਵਿਲੋਕ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਭੀ ਹਾਲਤ ਆਪਣੇ ਚਾਹਵਾਂ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਚਾਹੇ, ਫਲ ਦੇਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਰ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਮਮੇਦਾਨੀਂ ਚਿਰਂ ਮਾਸ਼ੁਭਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਮੇ । ਆਕੀਟਾਮਰਮ੍ ਆਸ਼ੈषਾ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਨ ਕਦਾਚਨ
‘ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ’—ਇਹ ਆਸ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਛੋਟੇ ਕੀੜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਭਾਵਨੈषਾਨ੍ਤẖ ਕੇਵਲਂ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਆਕਾਸ਼ਵਿਸ਼ਦਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਜ੍ਞḫ ਪ੍ਰਨਿਰ੍ਵਾਤਿ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਆਸ ਸਿਰਫ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਫ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਡਸ਼੍ ਚੇਤ੍ ਤਤ੍ ਪੁਰੋ ਭਾਵਾਨ੍ ਮृਤੌ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਅਜਡਸ਼੍ ਚੇਤ੍ ਤਦਭ੍ਯਸ੍ਤੈਰ੍ ਭਾਵੈਰ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ऽਵਸ਼ਃ
ਜੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਾਲਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਰੂਪੋ ऽਸੌ ਜੀਵਸ੍ ਸਂਵृਤਵਾਸਨਃ । ਤਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਜਡਾਵਸ੍ਥੋ ਯੁਗਂ ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਜੀਵ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤੇ ਲੁਕੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਯੁਗ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਅਭਵਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਅਹਂ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਮृਤਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਮਿ ਬਨ੍ਧੁषੁ । ਯੁਗਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਮ੍ ਅਭਿਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, 'ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਹੁਣ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ,' ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਯੁਗ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਏਵ ਸਞ੍ਜਾਤੇ ਸ ਜੀਵੋ ਯੁਗਨਿਸ਼੍ਚਯੇ । ਇਹ ਜਾਤੁ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦੇਸ਼ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਵਬੁਧ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: 'ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਥੇ, ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਅਭਵਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ ਅਹਂ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ ਮृਤਸ੍ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਮਿ ਬਨ੍ਧੁषੁ । ਤਤẖ ਕृਤਾ ਮੇ ਸ੍ਵਜਨੈḫ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਦਿਕਾẖ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਜੀਵ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਾਭਿਰ੍ ਲਬ੍ਧਸ਼ਰੀਰੇਣ ਮਯਾ ਸੁਕृਤਦੁष੍ਕृਤੇ । ਭੁਕ੍ਤੇ ਚਿਰਤਰਂ ਕਾਲਂ ਜਾਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯੇਤ੍ਥਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਮਿਲਿਆ। ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਭੋਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਠਿਆ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤ ਏਵਾਸੌ ਗਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਵਾਨ੍ ਭਵਨ੍ । ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਨੁਸਾਰੇਣ ਦੇਹਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਕ ਪਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਕੀਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਮ੍ ਅਸ਼ਰੀਰਸ਼੍ ਸ਼ਰੀਰਕਮ੍ । ਚਿਨੋਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਭ੍ਯੇਤਿ ਜੀਵਸ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਭਵਾਨ੍ ਇਵ
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਰੇष੍ਠਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਫਲਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਦੁẖਖਵਾਨ੍ ਅਧਮੋ ਜਾਤ ਇਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਜੀਵਕਃ
ਮੈਂ ਮਾੜੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੇ ਗਲਤ ਆਤਮਕ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਪ੍ਰਧਾਨਫਲਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਜਾਤḫ ਪ੍ਰਧਾਨ ਏਵੇਤਿ ਚਿਨੋਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਚ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵ ਏਵਮ੍ ਅਦੇਹੋ ऽਪਿ ਸਦੇਹਤ੍ਵਮ੍ ਉਪਾਗਤਃ । ਦੇਸ਼ਕਾਲਕ੍ਰਮਪ੍ਰੌਢਂ ਪਰਲੋਕਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਦੇਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਪਰਲੋਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਸ ਪਰਲੋਕੋ ਮੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜਨਰਾ ਇਮੇ । ਅਯਂ ਨੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨੇਯੋ ऽਯਂ ਮਮੇਦਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਈਹਿਤਮ੍
ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਹੈ; ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਣਾ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹਿਆ ਸੀ।
ਪਰਲੋਕਭੁਵਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਤਾਸ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚ੍ਮਿ ਪੁਰਾਕृਤਮ੍ । ਪृष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਧਰ੍ਮਭृਤਾ ਚ੍ਛਾਯੇਯਂ ਮਮ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਇਹ ਪਰਲੋਕ ਦੀਆਂ ਧਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਛਾਂ ਮੇਰੀ ਗਵਾਹ ਹੈ।
ਸੁਕृਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਚੇਦਂ ਕਰ੍ਮ ਮੇ ਪੁਰਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਯਂ ਨੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਰਕਮ੍ ਏਵ ਵਾ
ਮੇਰੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ।
ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਵਾਞ੍ ਜੀਵੋ ਦੀਰ੍ਘਂ ਸਂਸृਤਿਵਿਭ੍ਰਮਮ੍ । ਸਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੰਦ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਕਦੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏष ਦੁẖਖਮਹਾषਣ੍ਡੋ ਵਾਸਨਾਬੀਜਕੋਟਰਾਤ੍ । ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਜਾਤਾਦ੍ ਉਪਜਾਯਤੇ
ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ, ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਬੀਜ ਦੀ ਖੋਹ ਤੋਂ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਨਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯੋਜਿਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਯਂ ਦੁẖਖੇ ਸੁਖੇ ਵਾ ਯੋਜਿਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍ । ਅਯਂ ਮੇ ਵਤ੍ਸਰੋ ਯਾਤ ਇਦਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਗਤਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਇਹ ਸੌ ਸਾਲ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ।