ਕਰ੍ਮਸ੍ਵ੍ ਅਰ੍ਥੇषੁ ਚਿਨ੍ਤਾਸੁ ਵਾਸਨਾਸ੍ਵ੍ ਆਤ੍ਮਤਾਸੁ ਚ । ਅਵੇਦਨਮ੍ ਅਮਗ੍ਨਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸਂਸਙ੍ਗ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਕਰਮਾਂ, ਵਸਤਾਂ, ਸੋਚਾਂ, ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਾ ਹੋਣੀ, ਨਾ ਲੱਗਣਾ — ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਲੱਗ ਰਹਿਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਪਙ੍ਕਪੀਠਾਯਾਂ ਜ੍ਞਪ੍ਤਿਭੂਮੌ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ । ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗਾਦ੍ ਵਾਕ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ ਵਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਜਾਣਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਗੰਦ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਾਂ ਪਾਲਮ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਵਿਜ੍ਜਲਵਿਲਾਸਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਦ੍ਦੇਹਮृਣਾਲਕਃ । ਜਾਤੋ ਹृਦਯਸਦ੍ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਸ਼ਫਰਿਕਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਫ਼ ਸਰੀਰ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਸੱਚੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਸੋਚਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਨਾਲ ਸਾਥੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਤੋषਾਮੋਦਮਧੁਰਸ੍ ਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯਾਮਲਪਲ੍ਲਵਃ । ਚਿਤ੍ਤਨਾਲਾਗ੍ਰਸਂਲੀਨੋ ऽਵਿਘ੍ਨਕਣ੍ਟਕਸਙ੍ਕਟਃ
ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ, ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੱਤੀ ਨਾਲ, ਮਨ ਦੇ ਡੰਡੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕਪਦ੍ਮੋ ਰੂਢੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਚਾਰਾਰ੍ਕਵਿਕਾਸਿਤਃ । ਫਲਂ ਫਲਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸਙ੍ਗਂ ਤृਤੀਯਾਂ ਭੂਮਿਕਾਂ ਗਤਃ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਝੀ ਦਾ ਕਮਲ, ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਖਿਲ ਕੇ, ਜਦ ਪੱਕੀ ਜੜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਲੱਗ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਂਸਕ੍ਤਮਨਾ ਮੌਨੀ ਮੁਨਿਰ੍ ਮਦਬਹਿष੍ਕृਤਃ । ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਾਭਸ੍ ਤृਤੀਯਾਂ ਭੂਮਿਕਾਮ੍ ਇਤਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਅਲੱਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਹਰ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਮਵਾਯਾਦ੍ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨਾਂ ਸਮਤ੍ਵਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗੇਨ ਪ੍ਰਥਮੋਦੇਤਿ ਭੂਮਿਕਾ
ਜਦ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਂ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਰਗਾ ਅਚਾਨਕ ਜੋੜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿḫ ਪ੍ਰੋਦਿਤਮਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਮृਤਾਙ੍ਕੁਰਿਕੈਵ ਸਾ । ਵਿਵੇਕੇਨਾਮ੍ਬੁਸੇਕੇਨ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਪਾਲ੍ਯਾਤਿ ਧੀਮਤਾ
ਇਹ ਪੜਾਅ ਜਦ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਕਲੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਂਸ਼ੇਨੋਲ੍ਲਸਤ੍ਯ੍ ਏषਾ ਵਿਚਾਰੇਣੋਦਯਂ ਨਯੇਤ੍ । ਤਮ੍ ਏਵਾਨੁਦਿਨਂ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ ਕृषੀਵਲ ਇਵਾਙ੍ਕੁਰਮ੍
ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਚਾਨਣ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਜਰੀਏ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਭਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਅੰਕੁਰ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਹਿ ਪਰਿਮृष੍ਟਾਨ੍ਤਰ੍ ਅਨ੍ਯਾਸਾਂ ਪ੍ਰਸਵੈਕਭੂਃ । ਪਤ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਙ੍ਕੁਰ ਇਵ ਤਦ੍ਰੂਢੋ ऽਨ੍ਯਾਸੁ ਰੋਹਤਿ
ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਧਰ ਕੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਦਾ ਇਕੋ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਪੱਤੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਗਦੇ ਹਨ।
ਤृਤੀਯੇਯਮ੍ ਅਸਂਸਙ੍ਗਕਾਰਿਣੀ ਭਵਤਾਰਿਣੀ । ਅਨਯੋਦਿਤਯੋਦੇਤਿ ਭਾਨੁਭਾਸੇਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀ
ਇਹ ਤੀਜੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਛੋੜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਇਹ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਅਗਲੀ ਵੀ ਉਭਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਵਗ੍ਰਹਕ੍ਸ਼ੋਭਦੁਰ੍ਦੇਸ਼ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ ਅਰੀਨ੍ । ਸੁਸਿਕ੍ਤਮੂਲਾ ਲਤਿਕਾ ਦਦਾਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਕਲਂ ਫਲਮ੍
ਭਟਕਾਵੇ, ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤ ਵਰਗੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੰਜੀ ਹੋਈ ਬੇਲ ਆਪਣਾ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਂਸਕ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਮੌਨੀ ਮਦਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਵृष੍ਟਸ਼ਾਰਦਮੇਘਾਭੋ ਭਵੇਦ੍ ਭਵ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਰਿਭੂਮਿਕਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ, ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਭੂਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦਿਤਾਖਿਲਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਨ੍ਦੇਹਸਨ੍ਤਤੇਃ । ਨੈਵ ਤਸ੍ਯ ਕृਤੇਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਕृਤੇਨੇਹ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।
ਤृਤੀਯਾਂ ਭੂਮਿਕਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਸਙ੍ਗਵਾਨ੍ ਇਹ । ਵਿਚਰਤ੍ਯ੍ ਅਸਮੁਨ੍ਨਦ੍ਧḫ ਪਰਮ੍ ਆਕਲਯਨ੍ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਤੀਜੀ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਮ ਲਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਗਰ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸਂਸਙ੍ਗਵਾਨ੍ ਏष ਤृਤੀਯੇ ਭੂਮਿਕਾਪਦੇ । ਭਵਤਿ ਪ੍ਰੋषਿਤਾਸ਼ੇषਸਙ੍ਕਲ੍ਪਕਲਨਾਸ੍ਪਦੇ
ਤੀਜੀ ਭੂਮੀ 'ਤੇ, ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਗਤ੍ਯ੍ ਅਸਂਸਕ੍ਤਮਤੇਰ੍ ਨ ਕਰ੍ਮਫਲਭਾਵਨਾ । ਵਾਰੀਵ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਸ੍ਯੇਵੋਪਰਞ੍ਜਨਾ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ, ਜਾਂ ਜਵੇਲ 'ਤੇ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਨਿਤ੍ਯਾਸਂਸਕ੍ਤਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਕृਤਂ ਬਹਿਰ੍ ਆਚਰਨ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੋਭ ਏਵਾਸ੍ਤੇ ਹृਦਯੇਨਾਪਰਾਜਿਤਃ
ਜੋ ਮਨ ਸਦਾ ਹੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਹਰੋਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਅਡੋਲ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਨਾਮ੍ ਅਸਂਸਙ੍ਗਦਸ਼ਾਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਪਤਤ੍ਯ੍ ਅਪੀਚ੍ਛਨ੍ਨ੍ ਇਹ ਸਂਸृਤਿਂ ਨੋ । ਇਚ੍ਛਾ ਚ ਨੋਦੇਤਿ ਨ ਰਾਮ ਤੇ ਭੋ ਯੋਦੇਤਿ ਸਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਚਮਤ੍ਕृਤਿਰ੍ ਹਿ
ਇਹ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ ਦੀ ਅਸਲ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ।
ਮੂਢਸ੍ਯਾਸਤ੍ਕੁਲੋਤ੍ਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਚ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੋਗਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਕਥਮ੍ ਉਤ੍ਤਰਣਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੰਦੀ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਏਕਾਮ੍ ਅਥ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਵਾ ਤृਤੀਯਾਂ ਚੇਤਰਾਂ ਚ ਵਾ । ਆਰੂਢਸ੍ਯ ਮृਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਭਗਵਨ੍ ਗਤਿਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ, ਦੂਜੀ ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੜਾਅ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਮੂਢਸ੍ਯਾਰੂਢਦੋषਸ੍ਯ ਤਾਵਤ੍ ਸਂਸृਤਿਰ੍ ਆਤਤਾ । ਯਾਵਜ੍ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸ਼ਤੈਸ਼੍ ਕਾਕਤਾਲੀਯਯੋਗਤਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਫਸੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਅਥ ਵਾ ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਨੋ । ਉਦੇਤਿ ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਤਿਰ੍ ਮਰੌ ਪੁष੍ਪਲਤਾ ਯਥਾ
ਜਾਂ, ਜਦ ਕੋਈ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦਾ, ਤਾਂ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਬੇਲ ਨਹੀਂ ਉੱਗਦੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਉਠਦਾ।
ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਤਿਰ੍ ਏਵਂ ਸਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾ ਭੂਮਿਕਾਕ੍ਰਮੇ । ਨਿਯੋਜਯਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਤਟੀਮ੍ ਇਵ ਤਰਙ੍ਗਿਣੀ
ਜਦ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਮਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਪੜਾਅ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਕੰਢਾ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਚਿਜ੍ ਜਨ੍ਮਮਹਾਯੋਗੈਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਬ੍ਧਵਿਚਾਰਣਾਃ । ਅਰਘਟ੍ਟਘਟੀਯਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਇਵੋਰ੍ਧ੍ਵਾਧḫਪਰਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕਈ ਲੋਕ, ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ, ਉੱਤੇ-ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।
ਪ੍ਰਥਮਾਂ ਵੇਤਰਾਂ ਵਾਪਿ ਯੋਗਭੂਮਿਂ ਤੁ ਯੋ ऽਭ੍ਯਸੇਤ੍ । ਆਯੁẖਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਨḫਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਜਨ੍ਮਨੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਯੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਭੂਮਿ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਸ ਤਮ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਰ੍ ਬੁਦ੍ਧੌ ਪਰਿਕਰਂ ਵਰਮ੍ । ਵਹਨ੍ ਯਾਤਿ ਮृਤੇḫ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਯਥਾ ਸ੍ਰੋਤਸ੍ ਸਰਿਦ੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਲੇ ਹਾਲਤ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤੈਸ਼੍ ਸ਼ੁਭਸਙ੍ਕਲ੍ਪੈḫ ਪਵਿਤ੍ਰਕਲਨਾਤ੍ਮਕਃ । ਤਾਦृਗ੍ਗੁਣਮਯੈਰ੍ ਏਵ ਮਿਤ੍ਰਬਨ੍ਧੁਭਿਰ੍ ਅਨ੍ਵਿਤਃ
ਉੱਥੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਐਸੇ ਹੀ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਮਿਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਜਗਦ੍ਭਾਵਾਨ੍ ਅਖਿਲਾਨ੍ ਅਪਰਾਮृਸ਼ਨ੍ । ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ਤਰਣਕਾਰਣਮ੍
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਡੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਉਸ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਵਾਸਨਾਮਨੋਰੂਪੋ ਵਿਜਹਾਤਿ ਸ਼ਰੀਰਕਮ੍ । ਵਾਤਾਵਧੂਨਨਾਧੂਤਮ੍ ਆਮੋਦẖ ਕੁਸੁਮਂ ਯਥਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚੰਗੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੰਕਲਪ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਉੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।