ਅਹੋ ਮਹਤ੍ਤਾ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਯਾਸ਼੍ ਚਿਤੋ ਯਸ੍ਯਾ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਵਾਹ, ਚਿੱਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯੋਨ੍ਮੇषਨਿਮੇषਾਭ੍ਯਾਂ ਭਾਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਲਯੋਦਯੌ । ਨਾਨਾਨਾਨਾਭਮ੍ ਇਵ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਿਦ੍ਘਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਖੁਲਣ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ; ਉਹੀ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਚਿੱਤ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸਰੂਪਤਾ।
ਚਿਦ੍ ਵਾਤਵਦ੍ ਅਭਿਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਦ੍ ਆਤ੍ਮਗਤਾਦ੍ ਯਥਾ । ਤਥੈਵ ਜਗਦ੍ ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ਸ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਏਵ ਚ
ਚੇਤਨਾ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਸਾਰ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ।
ਅਤਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਅਨਾਭਾਸਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਦ੍ਘਨਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨੇ ऽਪਿ ਨੈਵ ਸ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਤਾਮਤ੍ਤੇ ਭਵਾਭਯਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਵੇਖਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਬਣਨ ਦਾ, ਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਡਰ।
ਨੈਕ੍ਯਂ ਨ ਚ ਦ੍ਵੈਤਮ੍ ਇਹਾਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਮਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿ ਸਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਦੈਵ ਚਾਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ ਏਵਮ੍ ਅਪੀਹ ਤਤ੍ ਤਤ੍
ਇੱਥੇ ਨਾ ਇਕਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਦੋਤਾ; ਨਾ ਆਪ ਹੈ, ਨਾ ਗੈਰ; ਨਾ ਅਸਤਿਤਵ ਹੈ, ਨਾ ਅਨਸਤਿਤਵ; ਸਭ ਕੁਝ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਮਦੁਕ੍ਤਮ੍ ਏਤਦ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਹृਦਯੇ ਚਾਖਿਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਥਂ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਘਵ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਟਿਕ ਜਾ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਰਾਘਵ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਾष੍ਠਮੌਨੀ ਭਵਾਨਘ । ਨਿਰ੍ਵਾਸਨੋ ਨਿਰ੍ਮਨਨẖ ਕ੍ਸ਼ੀਣਚਿਤ੍ਤḫ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਧੀਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਚੁਪ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ। ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖ, ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰ, ਮਨ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬੁਧੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ।
ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰਗਤਾਨ੍ ਅਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਪਟਹਾਨ੍ ਅਪਿ । ਅਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ ਅਪਿ ਨ ਜਿਘ੍ਰਞ੍ ਸ਼੍ਵਸਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਜੋ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ; ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਸੁਣ; ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹ; ਹਵਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਸੂੰਘ।
ਪ੍ਰਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਵ੍ਯੋਮਵਦ੍ ਵਿਮਲਾਨ੍ਤਰਃ । ਸਂਵਿਦੈਵੇਦृਸ਼ਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਨਿष੍ਠਾਮ੍ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੀਂ ਗਤਃ
ਚਾਹੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ; ਇਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾ।
ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਮੂਕਾਨ੍ਧਬਧਿਰੋਪਮਃ । ਪੁਸ੍ਤਾਚ੍ ਛੈਲਾਦ੍ ਇਵ ਕृਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਭਿਤ੍ਤਾਵ੍ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤਃ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ; ਗੂੰਗਾ, ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਵਾਂਗ ਰਹਿ; ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਭਿੱਟ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ।
ਇਤਿ ਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਏਵ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੇਰੁਰ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਰਃ । ਅਪੁਨਰ੍ਭਵਨਾਯੈषਿ ਸਮਾਧਾਨਮਹਾਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸਥਿਰ ਰਹੋ। ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਸਮਾਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੋ।
ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈẖ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਚਞ੍ਚਲੈਃ । ਅਰ੍ਧਸੁਪ੍ਤਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਭੈਸ੍ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਾਭ੍ਯਾਸਚਞ੍ਚਲੈਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਮਸ਼ੀਨ ਵਾਂਗ, ਹਿਲਦੇ-ਡੋਲਦੇ ਤੇ ਚੰਚਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਧ-ਸੁੱਤੇ ਜਾਂ ਅੱਧ-ਜਾਗਦੇ ਲੋਕ, ਆਪਣੇ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਫਲੇਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਾਨੈਰ੍ ਬਾਲੈਰ੍ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਕੈਰ੍ ਇਵ । ਅਵਾਸਨੈਰ੍ ਅਮਨਨੈਸ਼੍ ਚਲੈਰ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਦਲੈਰ੍ ਇਵ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਜਾਂ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਚਲ ਰਹਿਣ।
ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਰਾਮḫ ਪ੍ਰਪੂਰ੍ਣਧੀਃ । ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥẖ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਅਨਿਦ੍ਰਵਤ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ, ਤੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹੇ। ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਰਹੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਦੇ ਜਾਓ।
ਯਥਾ ਮੌਨੀ ਯਨ੍ਤ੍ਰਪੁਮਾਨ੍ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਕੁਰੁ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਵਾਤਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦੀਨਿ ਚਲਨ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਕਿਂ ਤਵ
ਜਿਵੇਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਯੰਤਰਮਾਨੁਖ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੈ?
ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਬਹਿẖ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਨ ਕਰ੍ਤਾਸਿ ਨ ਭੋਕ੍ਤਾਸਿ ਨ ਚਾਯਮ੍ ਅਸਿ ਨੇਤਰਃ
ਅੰਦਰੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਾਹਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹੋ। ਤੂੰ ਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਇਹ ਹੈਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਹਙ੍ਕृਤੋ ਭਾਵਸ਼੍ ਚੇਤੋ ਯਸ੍ਯ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਜਗਨ੍ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਵਾ ਨ ਹਨ੍ਤਿ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮਲਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ ਜਾਂ ਬਣਾਏ, ਉਹ ਨਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਰਮ੍ਭਾẖ ਕਾਮਸਙ੍ਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕਰ੍ਮਾਣਂ ਮੁਕ੍ਤਮ੍ ਆਹੁਸ੍ ਤਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇੱਛਾ ਤੇ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਮਾਧਾਨਮਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਭੂਯੋ ਨ ਚਿਨ੍ਤਾਮ੍ ਉਪਯਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ । ਮਹਾਸਮਾਧਾਨਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਏਤਦ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਾਮृਤਤਾਮ੍ ਉਪੈषਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਸ ਅਨੰਤ ਮਹਾਨ ਸਮਾਧੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰੈਕਦ੍ਵਿਤ੍ਵਕਲਨਾਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕਾਸ਼੍ਚਨ । ਤਤ੍ਰੈਕਾਨ੍ਤਸਮਾਧਾਨੇ ਭਙ੍ਗੋ ਭਵਤਿ ਰਾਘਵ
ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਘਵ, ਉਥੇ ਪੂਰੀ ਸਮਾਧੀ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਮ੍ ਏਵ ਤੁ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਸਾਮਾਨ੍ਯਮਾਤ੍ਰਕਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨੈਵ ਸਮਾਧਾਨਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ, ਇਕਸਾਰ ਹਸਤੀਆਂ ਹੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਮਾਧੀ ਕਿਸੇ ਲਈ, ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਤੋਂ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਚਿਨੋਮਿ ਨ ਚਿਨੋਮੀਤਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਵਿਭ੍ਰਮਮ੍ । ਚਿਦ੍ਰੂਪ ਏਵਾਚਿਦ੍ਰੂਪੋ ਮੌਨਵਾਂਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਕਾष੍ਠਵਤ੍
‘ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ’ ਜਾਂ ‘ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ’ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਭਟਕਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਗੂੰਗਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਟਿਕ ਕੇ ਰਹੋ।
ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਵਾਯੋਰ੍ ਅਵਹਤḫ ਪਯਸੋ ऽਦ੍ਰੇਸ਼੍ ਚ ਖਸ੍ਯ ਵਾ । ਅਵਾਸਨਾਨ੍ਤਸ੍ ਸਾ ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ऽਕੁਰ੍ਵਤਸ਼੍ ਚਿਤਃ
ਤੇਰਾ ਮਨ ਹਵਾ ਦੀ ਠਹਿਰਾਉਂ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾ ਰਹੇ, ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਚੇਤਨ ਮਨ।
ਅਹਮ੍ਭਾਵੋ ਵਿਲੀਨੋ ਯਸ੍ ਤਾਪਸ੍ਥਹਿਮਲੇਸ਼ਵਤ੍ । ਚੇਤ੍ਯਸ੍ਯਾਚਯਨਾਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨḫ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ 'ਮੈਂ' ਦਾ ਭਾਵ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਹਿਮ ਦੇ ਝਲਕ ਵਾਂਗ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਣੀਯਸਾਮ੍ ਅਣੀਯਾਂਸਂ ਸ੍ਥਵਿष੍ਠਂ ਚ ਸ੍ਥਵੀਯਸਾਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਂਵੇਦ੍ਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਯਦ੍ ਇਦਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਇਹ ਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕਾ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਕਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਣਜਾਣ, ਇਕ-ਰੂਪ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਅਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮ੍ ਉਦਿਤḫ ਪृਥਕ੍ ਸਂਸृਤਿषਣ੍ਡਕਃ । ਸਸੁਰਾਸੁਰਪਾਤਾਲਲੋਕਾਨ੍ਤਰਧਰਾਮ੍ਬਰਃ
ਇਹ ਹਰ ਇਕ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਪਾਤਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਜ੍ਞਸ੍ ਸਰ੍ਵੇਤਰਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਰ੍ਗਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਾਨ੍ । ਆਸ੍ਵਾਦਿਤੇਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ ਸਰ੍ਵੇਕ੍ਸ਼ੁਰਸਾਨ੍ ਸਾਨੁਭਵਾਨ੍ ਇਵ
ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਰੂਪ, ਅਟੁੱਟ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ ਚੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਆਦ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਰ੍ਗਪੁਰੁषਾਸ੍ ਸਤ੍ਯਾਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ऽਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਤ੍ਵਾਤ੍ ਤਤ੍ਤਾਨੁਭਵਤਸ੍ ਸ੍ਵਤਃ
ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਸੱਚੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਿੱਤ ਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਅਟੁੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਪਨ੍ਦਵਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਾ ਦ੍ਰਵਭਾਵਾਦ੍ ਯਥਾਮ੍ਭਸਃ । ਸਂਵਿਦ੍ਵਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤਯਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ ਚਿਤਿਰੂਪਾਤ੍ ਤਥਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਉਸ ਦੀ ਤਰਲਤਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚਿੱਤ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਚਿੱਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੁਰਤ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਕ੍ਯਮ੍ ਐਕ੍ਯਾਤ੍ਮਤਾਪੂਰ੍ਵਂ ਰਤ੍ਨਯੁਗ੍ਮਤ੍ਵਿषੋ ਯਥਾ । ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸਰ੍ਗਾ ਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ ਤਥੈਕਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕ-ਰੂਪਤਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਧਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।