ਚਿਤ੍ਤਾਬ੍ਧੌ ਵਾਸਨਾ ਵੀਚਿਰ੍ ਵਾਸਨਾਬ੍ਧੌ ਤੁ ਸਂਸृਤਿਃ । ਸਂਸਾਰਾਬ੍ਧੌ ਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਸ਼ਰੀਰਾਬ੍ਧੌ ਚ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਮਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਇਕ ਲਹਿਰ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਮਰਨ ਇਕ ਲਹਿਰ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਇਕ ਲਹਿਰ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਇਕ ਲਹਿਰ ਹੈ।
ਜੀਵਿਤਾਬ੍ਧੌ ਚ ਯੁਵਤਾ ਚਞ੍ਚਲੇ ਯੌਵਨਾਰ੍ਣਵੇ । ਵੀਚਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਙ੍ਘਾਤਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਾਰਿਧੌ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨੀ ਚੰਚਲ ਹੈ; ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜ ਇਕ ਲਹਿਰ ਹੈ; ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਹਿਲਚਲ ਇਕ ਲਹਿਰ ਹੈ।
ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਮ੍ਭੋਧਾਵ੍ ਅਨੁਭਵਸ੍ ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤ੍ਯਾਮ੍ਬੁਧੌ ਤਤਃ । ਤਰਙ੍ਗਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਸਮੁਲ੍ਲਾਸ ਇਤੀਦਂ ਸਰ੍ਗਵੇਦਨਮ੍
ਹਲਚਲ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਰੂਪਾਦਿ ਯੇਨੇਦਮ੍ ਅਵਬੁਧ੍ਯਤੇ । ਤਚ੍ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਸਾਰਤ੍ਵਾਦ੍ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਧੁਨੀ, ਛੂਹ, ਰੂਪ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਇਸ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੋ ऽਵ੍ਯਪਦੇਸ਼੍ਯੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਸਰ੍ਗਕਰਣੋਨ੍ਮੁਖਃ । ਉਨ੍ਨੀਯਤੇ ਚਿਦਮ੍ਭੋਧਿਸ੍ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਵਰਣਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮ੍ ਅਪਿ ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮ੍ ਇਵ ਚੇਤ੍ ਕृਤਵੇਦਨਮ੍ । ਤਚ੍ ਚਿਦਂਸ਼ਮ੍ ਉਪਾਰੁਹ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਗ ਇਤਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਲਦੀਆਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਜੋਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਵਾਚ੍ਯੋ ਹਿ ਸਮਸ਼੍ ਚਿਤਿਮਹਾਰ੍ਣਵਃ । ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਕੇਨਚਿਨ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਲਯਾ ਵਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਵੱਡਾ ਚਿੱਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਜਾਂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਵੀ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਨ ਚ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕ੍ਸ਼ੋਭਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਪृਥਕ੍ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਰੂਪਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਗਤੇਃ
ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਲਚਲ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰੂਪੇ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਕੇਵਲਂ ਯਾ ਵਿਲਾਸਿਤਾ । ਸੈषੋਕ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ੋਭਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਚਿਚ੍ਛਬ੍ਦੇਨ ਚ ਵਾਨਘ
ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਖੇਡ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ 'ਉਥਲ-ਪੁਥਲ' ਅਤੇ 'ਚਿੱਤ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਪਰਮਾਰ੍ਥਮਹਾਮ੍ਭੋਧੌ ਚਿਚ੍ ਚੇਤ੍ਯਲਵਰੂਪਿਣੀ । ਊਰ੍ਮਿਵਤ੍ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਤ੍ ਤੇਨੇਦਂ ਜਾਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਪਰਮ ਸਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਤ ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇ-ਵਿਸ਼ਯ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਕੰਪਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਇਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਸ੍ ਸਮਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਾਗਰਃ । ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਸ਼੍ ਚੇਤ੍ਯਤਰਙ੍ਗਸ੍ ਤੁ ਚਿਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਲਿਤੋ ਬੁਧੈਃ
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਵੱਡਾ ਚਿੱਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ 'ਉਥਲ-ਪੁਥਲ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ 'ਚਿੱਤ' ਹੀ ਹੈ।
ਚਿਦਬ੍ਧੌ ਲਹਰੀ ਚੇਤ੍ਯਂ ਸਾ ਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਭਿਦ੍ਯਤੇ । ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰੈਕਸਾਰਤ੍ਵਾਦ੍ ਵਾਰਿ ਵੀਚਿਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਭਸਃ
ਚਿੱਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਵਸਤੂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭੂਤਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤਾਨਿ ਚ । ਤਦ੍ ਏਵਾਤਦ੍ ਇਵਾਭਾਤਿ ਸਕਲਂ ਚਾਕਲਂ ਚ ਤਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਤਨੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਤ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਹ ਚਿੱਤ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੇ ਜਾਂ ਅਧੂਰੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈ।
ਏਕਮ੍ ਏਵ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਾ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍ । ਨਾਨਾਨਾਨਾਤਯਾ ਚੇਤੋ ਮਾ ਮਿਥ੍ਯਾਕੁਲਤਾਂ ਨਯ
ਇਹ ਜਗਤ ਇਕ ਹੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਝੂਠੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੇ ਭਰਮ ਨਾਲ ਉਲਝਣ ਨਾ ਦੇ।
ਏਕਸ੍ਯ ਵਾਮ੍ਭਸੋ ਵੀਚਿਰੂਪੇਣ ਸ੍ਫੁਰਤੋ ਯਥਾ । ਨਾਨ੍ਯਤਾਸ੍ਤਿ ਤਥਾ ਭੂਤਭਾਵੇਨ ਸ੍ਫੁਰਣਾਚ੍ ਚਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਲਹਿਰਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬੀਜਮ੍ ਏਵ ਯਥਾ ਸ੍ਤਮ੍ਭḫ ਪਤ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਂ ਫਲਂ ਰਸਃ । ਪਰਿਣਾਮਾਦਿਰਹਿਤਂ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਜਃ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਬੀਜ ਤੋਂ ਡੰਡੀ, ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਰਸ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਜਨਮਾ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਫਲਾਨ੍ਤਾ ਬੀਜਸਤ੍ਤੈਵ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਤਯੇਵ ਸਾ । ਅਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਜਗਦ੍ਰੂਪਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਤੈਵ ਜृਮ੍ਭਤੇ
ਫਲ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਦੀ ਹੀ ਸੱਤਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਹੋਵੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੱਤਾ ਹੀ ਅਦਵੈਤ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
ਬੀਜਂ ਸਤ੍ਤੈਕਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਫਲਾਨ੍ਤਂ ਯਥਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਤੈਕਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਸਰ੍ਗਾਨ੍ਤਂ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸੱਤਾ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਫਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸੱਤਾ ਅਸਰਜਨ ਤੋਂ ਸਰਜਨ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਕਸਤ੍ਤਾਸਾਮਾਨ੍ਯਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਕਂ ਜਗਦ੍ ਇਤਿ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਤਰੁਵृਕ੍ਸ਼ਵਤ੍
ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਇਕੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਤਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। 'ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਇਕੋ ਸੱਚ ਹੈ' ਇਹ ਗੱਲ ਐਸੇ ਹੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ।
ਯ ਏਵਾਚ੍ਛਸ਼੍ ਚਿਤਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਸ ਏਵੇਤ੍ਥਂ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮਃ । ਯਸ਼੍ ਚਾਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਸ ਏਵਾਙ੍ਗ ਪਰਮੋਪਸ਼ਮਸ਼੍ ਸ਼ਿਵਃ
ਜੋ ਚਿੱਤ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਭ੍ਰਮ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਿਵ ਹੈ।
ਅਹੋ ਮਹਤ੍ਤਾ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਯਾਸ਼੍ ਚਿਤੋ ਯਸ੍ਯਾ ਜਗਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਲੀਯਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਵਾਹ, ਚਿੱਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯੋਨ੍ਮੇषਨਿਮੇषਾਭ੍ਯਾਂ ਭਾਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਲਯੋਦਯੌ । ਨਾਨਾਨਾਨਾਭਮ੍ ਇਵ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਿਦ੍ਘਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਖੁਲਣ ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਂਗ; ਉਹੀ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਚਿੱਤ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸਰੂਪਤਾ।
ਚਿਦ੍ ਵਾਤਵਦ੍ ਅਭਿਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਦ੍ ਆਤ੍ਮਗਤਾਦ੍ ਯਥਾ । ਤਥੈਵ ਜਗਦ੍ ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤ੍ਸ੍ਥਂ ਤਦ੍ ਏਵ ਚ
ਚੇਤਨਾ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਸਾਰ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹੀ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ।
ਅਤਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਅਨਾਭਾਸਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਦ੍ਘਨਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨੇ ऽਪਿ ਨੈਵ ਸ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਤਾਮਤ੍ਤੇ ਭਵਾਭਯਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ, ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਵੇਖਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਬਣਨ ਦਾ, ਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਡਰ।
ਨੈਕ੍ਯਂ ਨ ਚ ਦ੍ਵੈਤਮ੍ ਇਹਾਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਮਤ੍ਤ੍ਵਾਦਿ ਸਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸਦ੍ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਦੈਵ ਚਾਸ੍ਤਿ ਯਦ੍ ਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍ ਏਵਮ੍ ਅਪੀਹ ਤਤ੍ ਤਤ੍
ਇੱਥੇ ਨਾ ਇਕਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਦੋਤਾ; ਨਾ ਆਪ ਹੈ, ਨਾ ਗੈਰ; ਨਾ ਅਸਤਿਤਵ ਹੈ, ਨਾ ਅਨਸਤਿਤਵ; ਸਭ ਕੁਝ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਮਦੁਕ੍ਤਮ੍ ਏਤਦ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਹृਦਯੇ ਚਾਖਿਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਥਂ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਘਵ
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਟਿਕ ਜਾ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਰਾਘਵ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਾष੍ਠਮੌਨੀ ਭਵਾਨਘ । ਨਿਰ੍ਵਾਸਨੋ ਨਿਰ੍ਮਨਨẖ ਕ੍ਸ਼ੀਣਚਿਤ੍ਤḫ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਧੀਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਚੁਪ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ। ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖ, ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਾ ਕਰ, ਮਨ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਬੁਧੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ।
ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰਗਤਾਨ੍ ਅਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਪਟਹਾਨ੍ ਅਪਿ । ਅਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨ੍ ਅਮ੍ਬਰਮ੍ ਅਪਿ ਨ ਜਿਘ੍ਰਞ੍ ਸ਼੍ਵਸਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਜੋ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ; ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਸੁਣ; ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹ; ਹਵਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਸੂੰਘ।
ਪ੍ਰਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਵ੍ਯੋਮਵਦ੍ ਵਿਮਲਾਨ੍ਤਰਃ । ਸਂਵਿਦੈਵੇਦृਸ਼ਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਨਿष੍ਠਾਮ੍ ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕੀਂ ਗਤਃ
ਚਾਹੇ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿ; ਇਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾ।
ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਮੂਕਾਨ੍ਧਬਧਿਰੋਪਮਃ । ਪੁਸ੍ਤਾਚ੍ ਛੈਲਾਦ੍ ਇਵ ਕृਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਭਿਤ੍ਤਾਵ੍ ਇਵਾਰ੍ਪਿਤਃ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸ, ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ; ਗੂੰਗਾ, ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੇ ਬਹਿਰਾ ਵਾਂਗ ਰਹਿ; ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰ ਦੀ ਭਿੱਟ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਂਗ।