ਤੇ ਦੇਵਨਾਗਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸ਼ਤਾਭਿਧਾਃ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾਮृਤਾਮ੍ਭੋਦਨਿਰ੍ਮਲਾਮृਤਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਇਹ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵੈਰਸਙ੍ਕਲ੍ਪਜਾਲੇਨ ਵਲਿਤਾ ਬਨ੍ਧਮ੍ ਆਗਤਾਃ । ਸ੍ਵਲਾਲਯੇਵ ਤਨ੍ਤੁਤ੍ਵਂ ਗਤਯਾ ਕੋਸ਼ਕਾਰਕਾਃ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਇਹ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਆਪਣੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਭੂਤਾਨਿ ਬਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਸ੍ਵਤੁषੇਣੇਵ ਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦੁẖਖਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤਃ
ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੀਵ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਧਾਣੇ ਆਪਣੀ ਛਿਲਕ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਉਹ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਸ ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਨਤੁषੋ ਦਹ੍ਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਵਹ੍ਨਿਨਾ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਚ੍ਛਾ ਨਵਾ ਮੁਕ੍ਤਾਕਣਾ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੀ ਛਿਲਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੀਵ ਨਵੇਂ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਯੋ ਜਗਤਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨ ਕਦਾਚਨ ਕੇਚਨ । ਤੇ ਤਤਾਤ੍ਮਪਦਾਰੂਢਾ ਮੂਢਤ੍ਵਾਦ੍ ਉਦ੍ਧृਤਾਸ਼ਯਾਃ
ਜੋ ਆਤਮਕ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਉਹ ਮੂੜਤਾ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਗਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਵ੍ ਅਵਯਵੈਰ੍ ਮਿਥẖ ਕਾਰਣਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਅਕਾਰਣਂ ਜਗਦ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਾਸ਼ੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯੋਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਕਾਰਣ ਰਹਿਤ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ।
ਯਥਾਮ੍ਬੁਕੁਮ੍ਭੇषੁ ਨਭੋ ਨਾਰ੍ਪਿਤਂ ਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਨਰ੍ਪਿਤਮ੍ । ਤਥਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਦੇਹੇषੁ ਨ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਾਪਿ ਚਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਘੜਿਆਂ ਵਿਚ ਆਕਾਸ਼ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮਾ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਨਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਤਿ ਕੁਮ੍ਭੇ ਸਤਿ ਚ ਖੇ ਕੁਮ੍ਭਾਕਾਸ਼ਾਭਿਧਾ ਯਥਾ । ਸਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਚ ਦੇਹੇ ਚ ਦੇਹਸਂਵੇਦਨਂ ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਘੜਾ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ 'ਘੜਾ-ਆਕਾਸ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੇਤਨਾਚੇਤਨਕਲਾ ਨृਪ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਕਾਸ਼੍ਚਨ । ਕਾਚਿਦ੍ ਆਤ੍ਮਾਭਿਧਾ ਸਤ੍ਤਾ ਦੇਹੇ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕੋਈ ਚੇਤਨ ਜਾਂ ਅਚੇਤਨ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੇਵਲ 'ਆਤਮਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਹਸਤੀਆਂ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦृਙ੍ ਨਿਰ੍ਮਲੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਚਿਰਨ੍ਯਸ੍ਤੋਲ੍ਲਸਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਤਥਾ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਦੇਹਾਭਾ ਸਤ੍ਤਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਾਮਿਕਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਨਿਗਾਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜਰੀ ਵਿਚ, ਆਤਮਾ ਵਿਚ 'ਆਤਮਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਹਸਤੀਆਂ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਜੀਵਾਸ੍ ਸ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪੈਰ੍ ਯੇ ਜਗਤ੍ਸੁਸ੍ਥਿਤਿਂ ਗਤਾਃ । ਤਤ੍ਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਅਦ੍ਯ ਜੀਵਤ੍ਵਂ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿਚ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਹੁਣ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਥਾ ਤਸ੍ਕਰਸਂਸਰ੍ਗਾਦ੍ ਬਧ੍ਯਤੇ ऽਤਸ੍ਕਰੋ ऽਪਿ ਹਿ । ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜੀਵਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਕਲਾ ਮਿਤਿਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਚੋਰ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ ਸ੍ਵਤਾ ਸ੍ਵਦੇਹਾਦੌ ਤਾਵਤ੍ ਸਂਸृਤਿਬੀਜਤਾ । ਯਾਵਦ੍ ਵਿषਯਭੋਗਾਸ਼ਾ ਜੀਵਾਖ੍ਯਾ ਤਾਵਦ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਆਦਿ ਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਬੀਜ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ 'ਜੀਵ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵੇਕਵਸ਼ਤੋ ਜ੍ਞਤ੍ਵਾਜ੍ ਜਾਤੇ ਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਯੋẖ ਕ੍ਸ਼ਯੇ । ਆਤ੍ਮਾ ਜੀਵਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਮਯਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਵੈਤ ਤੇ ਏਕਤਾ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਆਪਣਾ ਜੀਵਪਣ ਛੱਡ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਜਨ੍ਮਮृਤਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਚਕ੍ਰੇ ਭ੍ਰਮਤਿ ਮੋਹਿਤਾ । ਵਾਸਨਾਤਨ੍ਤੁਬਦ੍ਧੇਯਂ ਜਨਤਾਤਾਪਭਾਗਿਨੀ
ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪਈ ਹੋਈ ਇਹ ਜਨਤਾ ਵਾਸਨਾ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਜਰ੍ਹਾ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿਚ ਸਾਂਝ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਅਹਂ ਨੈਵ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਏਵਾਹਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ । ਨੈਵ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮਮੇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ ਤ੍ਯਜ ਸਂਸृਤਿਮ੍
ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਕਿ 'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਹੈ।'
ਸਰ੍ਵਂ ਮਮਾਹਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚੈਵੇਤਿ ਦृਢਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ । ਤ੍ਯਜ ਸਂਸृਤਿਸਂਰਮ੍ਭਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਭਵ ਭਵਾਤਿਗਃ
ਪੱਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿ 'ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਹਾਂ', ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਹੋਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਦ੍ ਅਧਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਧਸ੍ਤਾਚ੍ ਚ ਪੁਨਰ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਂਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ । ਮਾ ਸਂਸਾਰਾਰਘਟ੍ਟਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾਰਜ੍ਜ੍ਵਾਂ ਘਟੋ ਭਵ
ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਉੱਤੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿ, ਪਰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਮਟਕੇ ਵਾਂਗ ਨਾ ਹੋ।
ਇਦਂ ਮਮਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਯੇਤਿ ਵ੍ਯਵਹਾਰਘਨਭ੍ਰਮਮ੍ । ਯੇ ਮੋਹਾਤ੍ ਸਨ੍ਨਿषੇਵਨ੍ਤੇ ਤੇ ऽਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਧਸ਼੍ ਸ਼ਠਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਹੈ', ਉਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯਾਹਮ੍ ਏष ਮੇ ਸੋ ऽਯਮ੍ ਅਹਮ੍ ਏਵਮ੍ਮਯਾਤ੍ਮਨਿ । ਮੋਹੇ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯ੍ ਅਜਃ
ਜਦੋਂ ਅਕਲ ਨਾਲ 'ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭੁਲੇਖਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾੰ, ਹੇ ਅਜਨਮਾ, ਤੂੰ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਮਾ ਸਾਗਰੇ ਸ਼ਿਲੇਵ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਧੋऽਧੋ ਗਚ੍ਛ ਮੋਹਿਤਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵੇਨ੍ਦੁਵਦ੍ ਬੋਧਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਤਰਂ ਵ੍ਰਜ
ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਡਿੱਗ, ਬਲਕਿ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ।
ਜਲਫੇਨਵਦ੍ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਧ੍ਵਂਸਿਤਾਮ੍ ਅਨੁਭਾਵਯਨ੍ । ਵੀਰੁਤ੍ਤृਣਲਤਾਗੁਲ੍ਮਗਣਨਾਂ ਮਾ ਪ੍ਰਪੂਰਯ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਾਗ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਘਾਹ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾ ਭਰ।
ਚਿਤ੍ਤੇਜੋ ਯਸ਼੍ ਚਿਦਾਦਿਤ੍ਯḫ ਪ੍ਰਸਾਰਯਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਟਿਤਂ ਸਾਰ੍ਕਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਂ ਜਗਦ੍ਗृਹਮ੍
ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਘਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਹਨ, ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯਾਵਿਲਮ੍ਬਿਤਮ੍ । ਆਸ੍ਸ੍ਵ ਸਮ੍ਪੂਰਿਤਾਕਾਸ਼ਂ ਦੇਹਾਦਿਂ ਨृਪ ਪਸ਼੍ਯ ਹੇ
ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ, ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਟਿਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਵੇਖੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿ ਦੇਹ ਆਦਿ ਸਾਰਾ ਖਾਲੀ ਆਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਤਿष੍ਠਨ੍ ਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸ੍ਫਟਿਕẖ ਕਿਰਤਿ ਪ੍ਰਭਾਃ । ਤਥਾ ਜਗਨ੍ਤਿ ਕਿਰਤਿ ਚਿਦ੍ਦੀਪ੍ਤ੍ਯਾ ਚਿਦ੍ਦਿਵਾਕਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਆਤ੍ਮਨੈਵ ਵਿਮਲਂ ਚਿਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸ੍ਫੁਰਣਂ ਚਿਤਃ । ਤਦ੍ ਇਦਂ ਜਗਦਾਭੋਗਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸ੍ਫਾਰਸਂਵਿਦਃ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਚਮਕ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਮਨ ਰੂਪ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਆਪਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਰੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬृਂਹਿਤਮ੍ । ਨ ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਾ ਭੂਤਾਭੂਤਾਦਿਕਲ੍ਪਨਾਃ
ਜਦੋਂ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਧਾਰਣਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚੇਤਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਤਿਯਾਤਯਾ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਯਤ੍ਰ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮਨ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਤਤਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਜृਮ੍ਭਤੇ । ਵਿਵਿਕ੍ਤਯਾ ਤਤ੍ਰ ਨਰਸੁਰਨਾਗਾਦਿਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਚਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਖੁਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਸੱਪ ਆਦਿ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਯਾ ਮੂਢਯਾ ਯਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਲਯੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਪਿਸ਼ਾਚਾਦਿਭੂਤਤਾਂ ਸਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮੂੜ੍ਹ ਚਿੱਤ ਲੈ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਸ਼ੂ, ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।