ਆਕਾਸ਼ਾਦ੍ ਏਵ ਯੋ ਜਾਤਸ੍ ਸ ਵ੍ਯੋਮੈਵਾਮਲਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸਹਕਾਰੀਣਿ ਨੋ ਸਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਾਣ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਖੁਦ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੇਨਾਸ੍ਯ ਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਅਸ੍ਤਿ ਵਨ੍ਧ੍ਯਾਸੁਤਸ੍ਯੇਵ ਤਥਾਜਾਤਾਕृਤੇਰ੍ ਇਵ
ਉਸ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਂਝ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਕਦੇ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਜਾਤ ਏਵੈष ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ ਅਜ ਏਵ ਚ । ਨੈਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਸ੍ਤਿ ਨਭਸੀਵ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਦਾ ਅਜਨਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਤੇ ਅਜਨਮ ਹੀ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨੈਤਦ੍ ਅਸ੍ਯਾਵਸ਼ਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਭਾਵਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਣਃ । ਅਦ੍ਯ ਤਾਵਦ੍ ਅਨੇਨਾਨ੍ਯਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਸਞ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਸਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਸਾ ਕੋਈ ਕਰਮ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਇਕੱਠਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਏष ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼ਦਾਕਾਸ਼ਰੂਪਿਣਿ । ਸਮਾਧੌ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਨ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਖੁਦ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਪਟਾਰੀ ਦੀ ਜਿਹੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਨਿਰੋਲ ਅਸਮਾਨ ਵਰਗਾ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਨਿ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਕਰੋਤਿ ਨੋ । ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਏषੋ ऽਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਕਾਸ਼ਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਉਸਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ-ਅਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ऽਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਚਾਸ੍ਮਦਾਦਿਭਿਃ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਏਵੈਤਨ੍ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਅਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਧੀਃ
ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਲਚਲ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਰਮ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਰਮ ਦੀ ਕੋਈ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ।
ਦੇਹੋ ऽਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ ਨੈष ਵੇਤ੍ਤਿ ਪਰਾਤ੍ ਪਦਾਤ੍ । ਭਿਨ੍ਨਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਚਿਤ੍ਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਸਾਲਭਞ੍ਜਿਕਾਮ੍
ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਆਪਣੇ ਹੀ ਥੰਮ੍ਹ ਵਿਚੋਂ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਅਨੁਤ੍ਕੀਰ੍ਣਾ ਯਥਾ ਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਸਾਲਭਞ੍ਜਿਕਾ । ਤਥੈष ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਨ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਭੂਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਮੂਰਤੀ ਅਜੇ ਕਦੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਥੰਭ ਵਿਚੋਂ ਉਕੜੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਯਥਾ ਦ੍ਰਵਤ੍ਵਂ ਪਯਸਿ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤ੍ਵਂ ਚ ਯਥਾਮ੍ਬਰੇ । ਮਾਰੁਤੇ ਚ ਯਥਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਤਥੈष ਪਰਮੇ ਪਦੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤਰਲਤਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖਾਲੀਪਣ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਹਿਲਚਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯਤਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਞ੍ਚਿਤਾਨਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਨ ਪੂਰ੍ਵਾਣ੍ਯ੍ ਏਵ ਤੇਨੇਹ ਨ ਸਂਸਾਰਵਸ਼ਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸੰਚਿਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮ ਇੱਥੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਾਨਾਮ੍ ਅਭਾਵੇ ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਨਾਸੌ ਸ੍ਵਕਾਰਣਾਦ੍ ਭਿਨ੍ਨੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯ੍ ਅਨੁਭੂਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਣਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਰਣ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।
ਨਿਰ੍ਮਲਾਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜ ਏष ਸ੍ਵਯਮ੍ਭਵਃ । ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਾਪ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਕਥਮ੍ ਆਕ੍ਰਮ੍ਯਤੇ ਵਦ
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨਿਰਮਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਨਾ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕਰਤਾ ਸੀ, ਨਾ ਹੁਣ; ਦੱਸ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਦੈष ਕਲਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਨਾਮ੍ਨੀਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ । ਤਦੈਵ ਰਹਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਮਰਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦਿਮਾਨ੍ ਅਹਮ੍ ਅਯਮ੍ ਇਤਿ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸ ਚ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੋਵੇ ਕਿ 'ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹਾਂ', ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਇਕਰੂਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏष ਤ੍ਵ੍ ਅਪਾਰ੍ਥਿਵਾਕਾਰਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਜ੍ਞਾਨਰੂਪਵਾਨ੍ । ਦृਢਰਜ੍ਜ੍ਵੇਵ ਗਗਨਂ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਨੈਵ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਧਰਤੀ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ—ਜਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਭਗਵਞ੍ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਃ ਕਥਂ ਨਾਮ ਵਦੇਤਿ ਮੇ । ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦਯਃ ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਵਦ ਵਾ ਕਥਮ੍
ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ ਜੀ, ਇਹ ਖਾਲੀਪਣ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੌਜੂਦ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਤੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਕਿਵੇਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ?
ਨ ਕਦਾਚਨ ਜਾਤੋ ऽਸੌ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ । ਦ੍ਵਿਜਃ ਕੇਵਲਵਿਜ੍ਞਾਨਭਾਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਦੇ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਪ੍ਰਲਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤੌ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮੈਵ ਕੇਵਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਲੈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ; ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ, ਨਾਂ ਢੁਕਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚੇਤ੍ਯਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਣੂਨਾਮ੍ ਅਣੁ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ । ਤਥਾ ਤਦ੍ ਅਣੁ ਯੇਨਾਸ੍ਯ ਨਿਕਟੇ ऽਦ੍ਰਿਨਿਭਂ ਨਭਃ
ਇਹ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੇਖੀਏ, ਇੰਝ ਹੀ ਉਹ ਸੁਖਮਤਾ ਹੈ।
ਸ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਵਭਾਵਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੇਹੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਚੇਤਸਿ । ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਦ੍ ਭਾਤਮ੍ ਆਕਾਰਂ ਤੇਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਚਿੱਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਰੂਪਤਾ ਚਿੱਤ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ 'ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹਾਂ' ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਪਾਲਮ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਰਥ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸ ਏष ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਗਾਦਾਵ੍ ਅਮ੍ਬਰੋਦਰੇ । ਸ੍ਵਯਂ ਭਾਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਤ੍ਵਂ ਗਤੋ ਭਾਤ੍ਯ੍ ਅਜਰਾਮਰਃ
ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿਚ, ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਯ ਦੇਹੋ ਨ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਕਰ੍ਤृਤ੍ਵਂ ਨ ਵਾਸਨਾ । ਏष ਸ਼ੁਦ੍ਧਚਿਦਾਕਾਸ਼ੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਘਨਮ੍ ਆਤਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਸਰੀਰ ਹੈ, ਨਾ ਕਰਮ ਹਨ, ਨਾ ਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਹੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਵਾਸਨਾਜਾਲਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਕੇਵਲਂ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਸ੍ਯ ਭਾਰੂਪਸ੍ਯੇਵ ਤੇਜਸਃ
ਉਸ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕ ਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕੇਵਲਂ ਵੇਦਨਾਮਾਤ੍ਰਾਦ੍ ਏਵਮ੍ ਏषੋ ऽਵਲੋਕ੍ਯਤੇ । ਵੇਦਨਾਮਾਤ੍ਰਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵ੍ ਈਦृਸ਼ੋ ऽਪਿ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਅਨੁਭੂਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਅਨੁਭੂਤੀ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਥਾ ਚਿਦਾਕਾਸ਼ਸ੍ ਤਥਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਯਃ । ਕੁਤਃ ਕਿਲਾਤ੍ਰ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਦੇਃ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਃ ਕਥਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਤ-ਅਕਾਸ਼ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਆਦਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਏਤਦਾਕ੍ਰਮਣੇ ਮृਤ੍ਯੋ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਾ ਯਤ੍ਨਵਾਨ੍ ਭਵ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯੋਮ ਨ ਕਦਾਚਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰ, ਮੌਤ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਮਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਕਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ । ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ ਅਜ ਏਕਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮੇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਮੇਰੇ ਪਰਦਾਦਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ। ਉਹ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਨਾ ਜੰਮਿਆ, ਇਕ ਹੀ ਸਰੂਪ, ਗਿਆਨ-ਰੂਪ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮਯਾ ਰਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈष ਕਥਿਤਸ੍ ਤਵ । ਵਿਵਾਦਮ੍ ਅਕਰੋਨ੍ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ ਯਮੇਨੈਤਤ੍ਕृਤੇ ਪੁਰਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਨੇ ਯਮ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਵਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ੋ ਯਦਾ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ ਹਰਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਬਲਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਜਜਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਵ੍ ਆਰਮ੍ਭਮ੍ ਅਕਰੋਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੌਤ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਜੰਮੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਪਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।