ਯਮਬਨ੍ਧੁਤ੍ਵਮ੍ ਅਰਿषੁ ਯੇਨ ਪਾਪਾਸ਼ਯੇषੁ ਚ । ਦੀਨਾਰਿਸ੍ਤ੍ਰੀਦृਸ਼ਾ ਸ਼੍ਯਾਮਵਪੁषਾ ਪ੍ਰਕਟੀਕृਤਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਯਮ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਖੀ, ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਾਪੇਨਾਰ੍ਕਵਂਸ਼ਤ੍ਵਂ ਯੇਨਾਰਿषੁ ਵ੍ਯਤਨ੍ਯਤ । ਸੋਮ੍ਯਤ੍ਵਂ ਤੁ ਸੁਹृਦ੍ਵਿਪ੍ਰਵਧੂਗੁਰ੍ਵਾਦ੍ਯਬਨ੍ਧੁषੁ
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਰਾਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਦੋਸਤਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਪਤਨੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਨਰਮਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਯਾਨਨਾਬ੍ਜਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਭ੍ਰੂਭ੍ਰਮਰੀ ਸਖੀ । ਅਮਨ੍ਯਤ ਹਰੇਰ੍ ਵਕ੍ਸ਼ẖ ਕ੍ਸ਼ਪਾਕੁਸੁਮਪੇਲਵਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਦੇ ਕੌਲ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ — ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ — ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਖੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਸੀ, ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼ੀਤਲਸ਼ੁਕ੍ਲੇਨ ਯਸ਼ਸਾ ਵਲਿਤਂ ਜਗਤ੍ । ਕਰੋਤਿ ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਨਾਂ ਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੂਦਯਵਿਭ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਠੰਡੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਰਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੇ ਉਗਣ ਦੀ ਭੁਲਾਵਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸੋ ऽਖਣ੍ਡਸ਼ਕ੍ਤਿਪ੍ਰਸਰਂ ਸ੍ਵਾਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਪਾਲਯਨ੍ । ਕਦਾਚਿਦ੍ ਏਕਾਨ੍ਤਗਤੋ ਮਨਸਾ ਸਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਖੰਡ ਰਾਜਸਤਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਕੱਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਜਰਾਮਰਣਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋਭਸੁਖਦੁẖਖਭ੍ਰਮਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਅਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯ ਕੋ ਹੇਤੁਸ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ, ਸੁਖ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਇਸ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ।
ਜਗਤੋ ਨ ਵਿਵੇਦਾਸੌ ਕਾਰਣਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ । ਬਾਲੋ ऽਭ੍ਰਸ੍ਤਨਿਤਸ੍ਯੇਵ ਤੇਨਾਸੌ ਪਰ੍ਯਤਪ੍ਯਤ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਥੈਕਦਾਪृਚ੍ਛਦ੍ ਅਸੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਗਤਂ ਮਨੁਮ੍ । ਪੂਜਿਤਂ ਸ੍ਵਸਭਾਸਂਸ੍ਥਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਂਯੋਜਯਤਿ ਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯੇਨ ਭਗਵਨ੍ ਭੂਰਿਤੇਜਸਮ੍ । ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦ ਏਵਾਯਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਓਜਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਮਿਲੀ ਹੈ।"
ਸ੍ਫੁਰਤਾ ਹृਦਯੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧੂਮਸ਼੍ਯਾਮੇਨ ਤਾਪਿਨਾ । ਦਹ੍ਯੇ ऽਹਂ ਸਂਸ਼ਯੇਨਾਨ੍ਤਰ੍ ਵਾਡਵੇਨੇਵ ਵਾਰਿਧਿਃ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਅੱਗ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲੀ ਸੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਣਸੁਲਝੇ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਅੰਦਰਲੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ ਸਰ੍ਗੋ ऽਯਮ੍ ਆਯਾਤẖ ਕਿਂਸ੍ਵਰੂਪਸ਼੍ ਚ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਕਥਂ ਕੇष੍ਵ੍ ਅਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਜਰਾਰ੍ਤਿਮਰਣਾਪਦਃ
ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਇੱਥੇ ਬੁਢਾਪਾ, ਰੋਗ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਅਹਂ ਕਥਂ ਵਾ ਵਿषਮਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਸृਤਿਵਿਭ੍ਰਮਾਤ੍ । ਵਿਮੁਚ੍ਯੇਯ ਘਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਜ੍ ਜਾਲਾਦ੍ ਇਵ ਵਿਹਙ੍ਗਮਃ
ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਭਟਕਾਵ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਮੋਟੇ ਜਾਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ੍ਯ ਜਾਨਾਸਿ ਸਕਲਾ ਗਤੀਃ । ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਯਾਤਿਲੋਲਸ੍ਯ ਵਰੁਣੋ ऽਮ੍ਬੁਨਿਧੇਰ੍ ਇਵ
ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਰੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ.
ਸਨ੍ਦੇਹਵृਕ੍ਸ਼ਪਰਸ਼ੁਰ੍ ਹਾਰ੍ਦਧ੍ਵਾਨ੍ਤਦਿਵਾਕਰਃ । ਪਰਮਾਮृਤਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਕḫ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤੂੰ ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਹੈਂ, ਦਿਲ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਲਾ ਚੰਦ ਹੈਂ—ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ.
ਅਹੋ ਨੁ ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਵਿਵੇਕੇ ਪ੍ਰਵਿਕਾਸਿਨਿ । ਵਿਤਤਾਨਰ੍ਥਵਿਚ੍ਛੇਤ੍ਤਾ ਸਾਰḫ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਃ
ਵਾਹ, ਬੜੀ ਲੰਮੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਬੁਝਣ ਦੀ ਸਮਝ ਖਿੜੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਜੋ ਝੂਠੇ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁੱਥੀ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਾਮ੍ਭੋਧਿਤਰਣਂ ਪਰਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮਣਂ ਧਿਯਃ । ਦृਸ਼੍ਯਤृਣ੍ਯਾਮਹਾਵਾਤਂ ਯਥਾਪृष੍ਟਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਹ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਮਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਰਾਮ ਹੈ, ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਸੁਣ।
ਯਦ੍ ਇਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨृਪ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਮ੍ ਇਵ ਭੁਜਙ੍ਗਤ੍ਵਮ੍ ਅਸਦ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੀ ਝਲਕ, ਇਹ ਸਭ ਝੂਠ ਹੀ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਗਰਂ ਯਥਾ ਵਾਰਿਮਤਿਰ੍ ਮਰੌ । ਯਥਾ ਸ਼ੁਕ੍ਤੌ ਰਜਤਤਾ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਂ ਸੁਧਾਨਿਧੌ
ਜਿਵੇਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰਾਪਣ—
ਸਰ੍ਵਂ ਮਿਥ੍ਯਾਵਭਾਸਾਤ੍ਮ ਸ੍ਫੁਰਤੀਦਮ੍ ਅਸਨ੍ਮਯਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਲੋਲੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਲਾਤਲੋਚਨਭ੍ਰਮਚਕ੍ਰਵਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸਲ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਝੂਠ ਤੇ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਹਿਲਦੇ ਅੱਖ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਘੁੰਮਦੀ ਗੋਲਾਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਤੁ ਨੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯਨ੍ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਮਨष੍षष੍ਠੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤੀਤਂ ਯਤ੍ ਖਾਦ੍ ਅਪਿ ਨਕਿਞ੍ਚਨ
ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਕੁਝ ਨਹੀਂ' ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਛੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ—
ਅਵਿਨਾਸ਼ਂ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤੀਹ ਤਤ੍ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ ਤਤ੍ ਸਦ੍ ਅਮਲਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਭੂਤਪਰ੍ਣਾਯਾ ਜਾਤਾਯਾ ਵ੍ਯੋਮਕਾਨਨੇ । ऋਕ੍ਸ਼ਜਾਲਕਪੁष੍ਪਾਯਾਸ੍ ਸਰ੍ਗਵਲ੍ਲ੍ਯਾਸ੍ ਤੁ ਤਦ੍ ਰਸਃ
ਉਸ ਦੀ ਸਾਰ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਤ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਬੇਲ ਵਿੱਚ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਤਚ੍ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਆਭਾਨਂ ਯਤ੍ ਪਰਿਸ੍ਫੁਰਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਮ੍ਭੋਧਿਜਲਵਤ੍ ਤਜ੍ ਜਗਜ੍ਜਾਲਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਪਾਣੀ, ਉਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਜਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪਰਾਤ੍ ਸਮਾਯਾਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਰ੍ਗਪਰਮ੍ਪਰਾਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਮਹਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਮ੍ ਉਪਾਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੜੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ ਵੱਡੇ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹਨ।
ਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਭਾਵਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬਹ੍ਵ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਣਸ਼ਕ੍ਤਯਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਕਾਰਣਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਿਥੋ ਜੀਵਾਦਿਨਾਮਭਿਃ
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਫਿਰ ਇਹ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ 'ਜੀਵ' ਆਦਿ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭੂਤਤਾਮ੍ । ਅਨ੍ਯਨ੍ ਨਾਨਾਤ੍ਵਮ੍ ਇਤਰਾ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤੱਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗृਹੀਤਕਲਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼ਕ੍ਤਯਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵ ਹਿ । ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਮਿਤਜੀਵਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਂਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਿਕਾਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਅਪਣਾਪਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾẖ ਕੋਸ਼ਕਾਰਕ੍ਰਿਮਿਵਤ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾḫ ਪਰਿਮਿਤਂ ਰੂਪਂ ਰਞ੍ਜਨਂ ਸ੍ਫਟਿਕਾ ਇਵ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੀਮਤ ਰੂਪ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਲੈ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਾਸ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਗਤਾਃ । ਮੁਗ੍ਧਾ ਹਿ ਭੀਤ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾਤृਸ੍ਤਨੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਡਰ ਕਰਕੇ ਮਾਸੂਮ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੂਤ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਭਾਵਤਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਨਿष੍ਕਾਰਣਮ੍ ਅਕਾਰਣਮ੍ । ਮਿਥẖ ਕਾਰਣਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਣਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ, ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।