ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਸੁਖਦੁਃਖਾਨਿ ਯਃ ਪਯਾਂਸੀਵ ਸਾਗਰਃ । ਸਮਸ੍ ਸਮੁਪਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹਿਂਸਾ ਸਮਤਾ ਤੁष੍ਟਿਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਾਦ੍ ਇਵਾਂਸ਼ਵਃ । ਨਾਪਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨਿਸ਼ਂ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਹਿੰਸਾ, ਸਮਤਾ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਟ੍ਵ੍ ਅਮ੍ਬ੍ਲਂ ਲਵਣਂ ਤਿਕ੍ਤਮ੍ ਅਮृष੍ਟਂ ਮृष੍ਟਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਧਮਂ ਯੋ ऽਤ੍ਤਿ ਸਾਮ੍ਯੇਨ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੜਵਾ, ਖੱਟਾ, ਨਮਕੀਨ, ਤਿੱਖਾ, ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਫ਼ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਖਾਣਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਸਂ ਨੀਰਸਂ ਚੈਵ ਸੁਰਤਂ ਵਿਰਤਂ ਤਥਾ । ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਮਸ੍ ਸੋਮ੍ਯੋ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਰਸਦਾਰ ਤੇ ਸੁੱਕਾ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਵਿਰਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਾਰੇ ਖਣ੍ਡਪ੍ਰਕਾਰੇ ਚ ਸ਼ੁਭੇ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭੇ ਤਥਾ । ਸਮਤਾ ਸੁਸ੍ਥਿਤਾ ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਤਾ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ, ਪਸੰਦ ਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਵਿਚ ਸਦਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਭੋਜ੍ਯਮ੍ ਅਭੋਜ੍ਯਂ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਗਤਾਭਿਲਾषਂ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ 'ਇਹ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ' ਦੀ ਭੇਦਭਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਦਂ ਸਮ੍ਪਦਂ ਮੋਹਮ੍ ਆਨਨ੍ਦਮ੍ ਅਵਰਂ ਵਰਮ੍ । ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਮਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ, ਭਟਕਾਵ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਘੱਟ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸਹੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਸ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਰਣਜਨ੍ਮਨੀ । ਧਿਯਾ ਯੇਨੇਤਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ, ਚਿੰਤਾ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਚ੍ਛਾਸ੍ ਸਕਲਾਸ਼੍ ਸ਼ਙ੍ਕਾਸ੍ ਸਰ੍ਵੇਹਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ । ਧਿਯਾ ਯੇਨ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਸਮਝ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ, ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨਿਸਚੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਸ੍ਯ ਮਨਸੋ ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਨੂਨਂ ਯੇਨੋਜ੍ਝਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਮੇ ਦੇਹੋ ਨ ਜਨ੍ਮਾਪਿ ਯੁਕ੍ਤਾਯੁਕ੍ਤੇ ਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਵਾਨ੍ ਯੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਜਨਮ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਬੰਨਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਅਧਰ੍ਮਂ ਚ ਮਨੋਮਨਨਮ੍ ਈਹਿਤਂ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਰਮ, ਅਧਰਮ, ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋ ਧ੍ਯਾਨਂ ਤਪਸ੍ਤੇਜਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਤਾਮਤ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋ ऽਵਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨ, ਧਿਆਨ, ਤਪ, ਚਮਕ, ਗਰਮੀ, ਚੰਗੀ-ਮੰਦੀ ਹਾਲਤਾਂ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮਨੋਮਨਨਂ ਮਾਨ੍ਯੋ ਨਾਭਿਵਾਞ੍ਛਤਿ ਨੋਜ੍ਝਤਿ । ਯੋ ऽਵਾਸਨਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਂ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਲੁਕੀਆਂ ਚਾਹਵਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤੀ ਦृਸ਼੍ਯਕਲਨਾ ਸਕਲੇਯਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਤੇ । ਸਾ ਯੇਨ ਸੁष੍ਠੁ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸੋਚੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ऽਕਾਮਕਾਮੀ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ੍ ਸੁਖਦੁਃਖੇष੍ਵ੍ ਅਲੋਲਧੀਃ । ਧੀਰਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਮृਦੁਰ੍ ਦਾਨ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਭੈ, ਸੁਚੇਤ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਸਯੰਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸੁषੁਪ੍ਤਸਮਵृਤ੍ਤਿਤਾਮ੍ । ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਯਃ ਪੂਰ੍ਣੋ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਭृਙ੍ਗੀਸ਼ਾਯ ਪੁਰਾਨਘ । ਏਤਾਂ ਦृष੍ਟਿਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਤਿष੍ਠ ਰਾਮ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਨੂੰ ਕਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੈਂ ਤਿਵੇਂ ਟਿਕਾ ਰਹੋ।
ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਕਪਾਲਸ਼ਕਲਾਵਲਿਮਧ੍ਯਬਦ੍ਧਖਣ੍ਡੇਨ੍ਦੁਮਣ੍ਡਿਤਜਟਾਸ਼ਿਰਸਾ ਹਰੇਣ । ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਮ੍ ਉਜ੍ਜ੍ਵਲਮਣੀਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਿਲੈਕਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਮੇਰੌ ਜ੍ਵਲਜ੍ਜ੍ਵਲਨਰੂਪਿਣਿ ਰਾਮਭਦ੍ਰ
ਹਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਟਾ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਮਭਦਰ ਜੀ, ਕਹੀ ਸੀ।
ਏਤਾਂ ਦृਸ਼ਂ ਸਮਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵਿਲਾਸਕਾਨ੍ਤਕਾਰ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਕ੍ਰਮਗਤਂ ਸਮਯੈਵ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਨਿਤ੍ਯੋਦਿਤੋ ऽਸਿ ਵਿਮਲੋ ऽਸਿ ਨਿਰਾਮਯੋ ऽਸਿ ਸ਼ਙ੍ਕਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ ਸੁਖੀ ਭਵ ਯੋ ऽਸਿ ਸੋ ऽਸਿ
ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਤੇ ਉਚਿਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬੁਧੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਕਰ। ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੈਂ—ਸੰਦੇਹ ਛੱਡ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ; ਜੋ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਉਹੀ ਤੂੰ ਹੈਂ।
ਹ੍ਯੋ ਦਿਨੇ ਹਿ ਮਯਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨẖ ਕृਤ ਆਸੀਨ੍ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ । ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪ੍ਰਕਰਣਪ੍ਰਸਰੇ ਸ ਯਥਾ ਕਿਲ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਪਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਕਲਙ੍ਕਕਲਨਾ ਕੁਤਃ । ਅਬ੍ਧੇਰ੍ ਅਗਾਧਰੂਪਸ੍ਯ ਰਜੋਰਾਸ਼ਿẖ ਕੁਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦਾਗ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜਿਸ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਅਪਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੀ ਢੇਰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਯ੍ਯ੍ ਅਕਾਲੈਕਚੋਦਕੇ । ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਕਾਲ ਏਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਵਾਗ੍ ਇਤਿ
ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸਿੱਧਾਂਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਦ੍ ਅਦ੍ਯ ਭਗਵਂਸ੍ ਤਂ ਮੇ ਹृਦਯਾਚ੍ ਛਿਨ੍ਦ੍ਧਿ ਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਵਾਕ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ ਆਸ਼ੀਤੈẖ ਖਾਨ੍ ਨਿਸ਼ੀਵ ਸ਼ਸ਼ੀ ਤਮਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ, ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਰਗੀ ਠੰਡੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਮृਤਪਾਨੇਨ ਸਂਸ਼ਯਾਂਸ਼ਾਪਮृਤ੍ਯਵਃ । ਅਸ਼ੇषੇਣ ਵਿਨष੍ਟਾ ਮੇ ਵਰ੍षਣੇਨੇਵ ਪਾਂਸਵਃ
ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਨਾਲ ਧੂੜ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾਨਵਵਧੂਕਾਨ੍ਤਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤਥਾਪ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਨ ਰਾਜਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਜ੍ਞਾਤਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਗੁਰੁਗਿਰਂ ਵਿਨਾ
ਫਿਰ ਵੀ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧੀਕ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ, ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਿਲ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਰਾਮ ਰਾਜੀਵਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਸਾਧੁ ਸਂਸ੍ਮृਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ । ਕੇ ਨਾਮ ਵਾ ਸਮਾਰਮ੍ਭਾḫ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਯਾਯਾਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਰਾਮਾ, ਤੇਰੀਆਂ ਕੰਵੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇ ਕੀਹ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਕ੍ਸ਼ਮੌਦਾਰ੍ਯਸ਼ਮਪ੍ਰਾਯੈਰ੍ ਗੁਣੈਰ੍ ਯਾਤੋ ऽਸਿ ਪਾਤ੍ਰਤਾਮ੍ । ਸ਼ਾਰਦੈਸ਼੍ ਸ਼ਾਲਿਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯੈਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਤਾਮ੍ ਇਵ ਭੂਤਲਮ੍
ਤੂੰ ਧੀਰਜ, ਦਿਲਦਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਕੇ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਸਰਤੋਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਜਨਂ ਤ੍ਵਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਵਚਸਾਂ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸੁਰਕ੍ਤਕਣ੍ਠਗੀਤੀਨਾਂ ਰਾਗਰਕ੍ਤਮਨਾ ਇਵ
ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਚਾਈਆਂ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈਂ, ਪੂਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਹੋਵੇ ਉਹ ਗहरे, ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਗਾਏ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਂ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਰ੍ਧਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਤ੍ । ਨ ਕ੍ਰਿਯਾਦ੍ਵੈਤਦੋषੇਣ ਗਚ੍ਛਸ੍ਯ੍ ਉਭਯਨष੍ਟਤਾਮ੍
ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਅੱਧ-ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੈਂ; ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਅਦਵੈਤ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।