ਪਸ਼੍ਯਞ੍ ਛृਣ੍ਵਨ੍ ਸ੍ਪृਸ਼ਞ੍ ਜਿਘ੍ਰਨ੍ ਵਦਨ੍ ਵ੍ਯਵਹਰਨ੍ ਸ੍ਵਪਨ੍ । ਨਾਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਾਵਯ
ਵੇਖਣ, ਸੁਣਣ, ਛੂਹਣ, ਸੁੰਘਣ, ਬੋਲਣ, ਕਰਣ ਤੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਣ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹੀ ਸੱਚ ਸਮਝੋ।
ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਕਰੋषਿ ਤਤ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਮਲਂ ਤਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਬृਂਹਿਤਾਕਾਰਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਨ੍ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਤੂੰ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ; ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਪਦਾਰ੍ਥਜਾਤੇ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਵਿਤ੍ਸਾਰਤਯਾ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਸਂਵਿਦ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਜਗਨ੍ ਨਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਕਲ੍ਪਨਾ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ।
ਸਂਵਿਤ੍ਸ੍ਫੁਰਣਮਾਤ੍ਰੇ ऽਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਜ੍ਜਾਲਕਨਾਮਨਿ । ਇਦਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਇਦਂ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਇਤਿ ਮਿਥ੍ਯਾਗ੍ਰਹਃ ਕੁਤਃ
ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੀ ਚਮਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਜਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਚ 'ਇਹ ਵੱਖਰਾ, ਉਹ ਵੱਖਰਾ' ਜਿਹੀ ਝੂਠੀ ਸੋਚ ਕਿਉਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਮ੍ਭਵਾਦ੍ ਅਖਿਲਾਕਾਰੇਣੈਕਸ੍ਯਾ ਏਵ ਸਂਵਿਦਃ । ਸਂਵੇਦ੍ਯਮ੍ ਅਪਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਾਵ੍ ਅਤਃ ਕੁਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਬੰਧਨ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ऽਯਮ੍ ਏष ਖਲੁ ਬਨ੍ਧ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾ ਨਿਰਸ੍ਯ ਸਕਲਾ ਵਿਕਲਾਭਿਮਾਨਃ । ਮੌਨੀ ਵਸ਼ੀ ਵਿਗਤਮਾਨਮਦੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਨਹਙ੍ਕृਤਿਰ੍ ਏਵ ਤਿष੍ਠ
'ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਬੰਧਨ ਹੈ' — ਐਸੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰੇਕ ਵਖਰੇਪਣ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤਿਆਗ ਦੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ, ਮਾਣ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੁ।
ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਭਵਾਨਘ । ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ ਸ਼ਙ੍ਕਾਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਧੈਰ੍ਯਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ ਬਣ, ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਬਣ, ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਬਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ! ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦੀਵੀ ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ।
ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
'ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ' ਕਿਹਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? 'ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ' ਕਿਹਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? 'ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ' ਕਿਹਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!
ਏਤਦ੍ ਵ੍ਰਤਤ੍ਰਯਂ ਰਾਮ ਪੁਰਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਧਮੌਲਿਨਾ । ਭृਙ੍ਗੀਸ਼ਾਯੋਤ੍ਤਮਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯੇਨਾਸੌ ਵਿਜ੍ਵਰਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਧਚੰਦ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸੁਮੇਰੋਰ੍ ਉਤ੍ਤਰੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਾਧਰਃ । ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਅਗ੍ਨਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇ ਸਮਗ੍ਰਪਰਿਵਾਰਵਾਨ੍
ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਤਮ੍ ਅਪृਚ੍ਛਨ੍ ਮਹਾਤੇਜਾ ਜ੍ਞਾਨਜਿਜ੍ਞਾਸਯਾ ਸ੍ਵਤਃ । ਭृਙ੍ਗੀਸ਼ਃ ਪ੍ਰਣਤੋ ਰਾਮ ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ ਉਮਾਪਤਿਮ੍
ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਨੇ, ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਿਵੇਂ ਹੋ ਕੇ ਉਮਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਭਗਵਨ੍ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ । ਯਦ੍ ਅਹਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਕृਪਯਾ ਤਦ੍ ਵਦਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।
ਸਂਸਾਰਰਚਨਾਂ ਨਾਥ ਤਰਙ੍ਗਤਰਲਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍ । ਅਵਲੋਕ੍ਯ ਵਿਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਹੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲੀ ਸਚ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਉਰਰੀਕृਤ੍ਯ ਸੁਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਅਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਜ੍ਜੀਰ੍ਣਗृਹੇ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਮ੍
ਕੋਈ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਪੱਕਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਯਕੀਨ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਢਹਿ ਰਹੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ ਸ਼ਙ੍ਕਾਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਧੈਰ੍ਯਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ । ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਭਵਾਨਘ
ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਹੌਸਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਤੂੰ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ, ਵੱਡਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਕਿਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
'ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ' ਕਿਹੜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? 'ਵੱਡਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ' ਕਿਹੜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? 'ਵੱਡਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ' ਕਿਹੜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਲਕ ਜੀ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੋਦਯਾਪਾਯਸ਼ਙ੍ਕਾਵਿਰਹਿਤਾਸ਼ਯਃ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ-ਘਟਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषੌ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਫਲਾਫਲੇ । ਯਃ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ-ਵੈਰ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ, ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ, ਫਲ ਜਾਂ ਅਫਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੌਨਵਾਨ੍ ਨਿਰਹਮ੍ਭਾਵੋ ਨਿਰ੍ਮਾਨੋ ਮੁਕ੍ਤਮਤ੍ਸਰਃ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਗਤੋਦ੍ਵੇਗਂ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚਤੇ
ਜੋ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਮਾਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਘਬਰਾਹਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇषੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਕੁਸ਼ਙ੍ਕਯਾ । ਮਤਿਰ੍ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗਿਆਈ ਜਾਂ ਮੰਦਭਾਗ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਗਤਸ੍ਨੇਹੋ ਯਸ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਵਦ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਨਿਰਿਚ੍ਛਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਸਨ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਕ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਵੇਗਾਨਨ੍ਦਰਹਿਤਸ੍ ਸਮਯਾ ਸ੍ਵਚ੍ਛਯੇਚ੍ਛਯਾ । ਨ ਸ਼ੋਚਤੇ ਯੋ ਨੋਦੇਤਿ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਫ਼ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਾਰ੍ਯਕਾਲੇ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਅਸਂਸਕ੍ਤਮਨਾ ਮੁਨਿਃ । ਕਾਰ੍ਯਾਨੁਰੂਪਵृਤ੍ਤਿਸ੍ਥੋ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੰਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦਾ, ਜੋ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਚਲਦਾ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਭਾਵੇਨੈਵ ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਸ੍ ਸਮਤਾਂ ਨ ਜਹਾਤਿ ਧੀਃ । ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਹ੍ਯ੍ ਆਚਰਤੋ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਮਤਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰੇ—ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਸ੍ਥਿਤਿਵਿਨਾਸ਼ੇषੁ ਸੋਦਯਾਸ੍ਤਮਯੇष੍ਵ੍ ਅਲਮ੍ । ਸਮਮ੍ ਏਵ ਮਨੋ ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਕਰ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਜਨਮ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਮੌਤ, ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਕਰਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਚ ਯੋ ਨ ਕਿਂ ਚ ਸ੍ਤੌਤਿ ਯਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਚ ਪ੍ਰਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਵਡਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਦਤ੍ਤੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਆਦਦਾਨਸ੍ ਸਨ੍ ਨਾਚਰਤ੍ਯ੍ ਆਚਰਨ੍ਨ੍ ਅਪਿ । ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ऽਪਿ ਨ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਵਤ੍ ਸਕਲਂ ਲੋਕਵ੍ਯਵਹਾਰਮ੍ ਅਖਿਨ੍ਨਧੀਃ । ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਪਯਾਤੇਚ੍ਛਂ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਵਾਂਗ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖੈਰ੍ ਦੁਃਖੈਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੈਰ੍ ਭਾਵਾਭਾਵੈਰ੍ ਭ੍ਰਮਪ੍ਰਦੈਃ । ਯਸ੍ਯ ਨੋਤ੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਮਤਿਰ੍ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਮੱਤ ਸੁਖ, ਦੁੱਖ, ਕਰਤਬ, ਮਿਲਾਪ, ਹੋਣ-ਅਣਹੋਣ ਜਾਂ ਭਟਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਰਾਮਰਣਮ੍ ਆਪਚ੍ ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਚ । ਰਮ੍ਯਮ੍ ਏਵੇਤਿ ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਮਹਾਭੋਕ੍ਤਾ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ, ਮੌਤ, ਰਾਜ, ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਭੋਗੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।