ਪਰਿਪੂਜ੍ਯਾਭਿਵਨ੍ਦ੍ਯੈਨਂ ਸਮਾਲਿਙ੍ਗਿਤਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ । ਅਪृਚ੍ਛਦ੍ ਵਾਕ੍ਪਤਿਂ ਭੂਯਸ੍ ਸ ਕਚਃ ਕ੍ਲਾਨ੍ਤਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਕਚਾ ਨੇ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਕ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਅਦ੍ਯੇਦਮ੍ ਅष੍ਟਮਂ ਵਰ੍षਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਃ ਕृਤੋ ਮਯਾ । ਤਥਾਪਿ ਤਾਤ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਅੱਜ ਅਠਵਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਅਮਨ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਿਆ।
ਏਵਮ੍ ਆਰ੍ਤਮਨਸ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਚੇ ਵਦਤਿ ਕਾਨਨੇ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਪਤਿਰ੍ ਦਿਵਮ੍ ਉਦ੍ਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਚਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਾਕਪਤੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 'ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਚੋ ਦੇਹਾਦ੍ ਵਲ੍ਕਲਾਦ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ । ਤਤ੍ਯਾਜਾਮ੍ਬੁਦਵਰ੍षਾਦਿ ਸ਼ਰਦੀਵ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਚਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਪੜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਬੱਦਲ, ਮੀਂਹ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਵਾਸੈਕੋ ਦਿਗਨ੍ਤੇषੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯਵਪੁਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ । ਗਤੇਨ੍ਦ੍ਵਭ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰੇਣ ਸ਼ਰਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਾ ਸਮੋਪਮਃ
ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਖਾਲੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦ, ਬੱਦਲ, ਸੂਰਜ ਜਾਂ ਤਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਪੁਨਰ੍ ਵਰ੍षਤ੍ਰਯੇਣੈष ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਾਨਨਾਨ੍ਤਰੇ । ਦੂਯਮਾਨਮਨਾਃ ਪ੍ਰਾਪ ਤਮ੍ ਏਵ ਪਿਤਰਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਕृਤਪੂਜਾਕ੍ਰਮੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਮਾਲਿਙ੍ਗਿਤਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ । ਅਪृਚ੍ਛਤ੍ ਤਮ੍ ਅਸੌ ਭੂਯਃ ਖੇਦਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਤਾਤ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਨ੍ਥਾਵੇਣੁਲਤਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਤਥਾਪਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ੍ ਸ੍ਵਪਦੇ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—even ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ ਛਾਲ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਵੀ—ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ ਤਤ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰ ਰਾਜਸੇ । ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਯਾਗਂ ਵਿਦੁਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਂ ਤ੍ਯਾਗਵਿਦੋ ਜਨਾਃ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ; ਜੇ ਮਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਪੁੱਤਰ, ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ ਦੇ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਉਹੀ ਅਸਲ ਤਿਆਗੀ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਪਤਿਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਤਰਸਾ ਨਭਃ । ਅਨ੍ਵਿਯੇष ਕਚਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮ੍ ਅਖਿਨ੍ਨਧੀਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਕਚ ਨੇ, ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਨ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸੌ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਦਾ ਵੇਦ ਨ ਕਾਨਨੇ । ਤਦਾ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਧਿਯੇਦਮ੍ ਅਵਿषਣ੍ਣਯਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਿਆ।
ਪਦਾਰ੍ਥਵृਨ੍ਦਂ ਦੇਹਾਦਿ ਨ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ । ਤਦ੍ ਏਤਤ੍ ਕਿਂ ਕ੍ਵ ਵਾ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨਿਰਾਗਸ੍ਕਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਤਾਂ ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਪਿਤੁਸ੍ ਸਕਾਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਮਹਾਰਿਪੁਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਤਸ੍ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਵਿਜ੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਮਨ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਾਂ; ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵਾਂਗਾ, ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ ਤੇ ਫਿਰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਹਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸ ਕਚ ਉਤ੍ਤਤਾਰ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍ । ਵਾਕ੍ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਵਵਨ੍ਦੇ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਕਚ ਨੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ; ਬੋਲੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚੈਨਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਗਵਨ੍ ਮਮ । ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯੇਨੈਤਤ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਨ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕੀ ਹੈ? ਮਨ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਾਂ।"
ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਂ ਵਿਦੁਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਵਿਦੋ ਜਨਾਃ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯੋ ऽਯਮ੍ ਅਹਮ੍ਭਾਵੋ ਜਨ੍ਤੋਸ੍ ਤਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣਾ ਮਨ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ; ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਯੇ ऽਸ੍ਯ ਦੁष੍ਕਰਸ੍ ਤ੍ਯਾਗੋ ਨ ਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ । ਕਥਮ੍ ਏष ਕਿਲ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਯੋਗਿਨਾਂ ਵਰ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਛੱਡਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਅਪਿ ਪੁष੍ਪਾਵਦਲਨਾਦ੍ ਅਪਿ ਲੋਚਨਮੀਲਨਾਤ੍ । ਸੁਕਰੋ ऽਹਙ੍ਕृਤਿਤ੍ਯਾਗੋ ਨ ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ऽਤ੍ਰ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ
ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਫੁੱਲ ਤੋੜਣ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਆਸਾਨ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਰਤਾ ਭੀ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮਹਾਕੋਟੀਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਯ ਮਹਾਮਤੇ । ਗੁਰੋ ਗੀਰ੍ਵਾਣਵृਨ੍ਦਸ੍ਯ ਕਥਮ੍ ਏਤਦ੍ ਵਦਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਤੀ-ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।
ਯਥੈਤਦ੍ ਏਵ ਤਨਯ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਅਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਸਂਸਿਦ੍ਧਂ ਵਸ੍ਤੁ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਚੀਜ਼ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤੁਤੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਃ ਪੁਤ੍ਰ ਮਿਥ੍ਯਾਭ੍ਰਮੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸੌ । ਅਸਨ੍ ਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਾਲਵੇਤਾਲਵਚ੍ ਛਠਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਝੂਠਾ ਭਰਮ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਠੱਗੀ ਵਾਂਗ।
ਯਥਾ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਂ ਭੁਜਙ੍ਗਤ੍ਵਂ ਮਰਾਵ੍ ਅਮ੍ਬੁਮਤਿਰ੍ ਯਥਾ । ਮਿਥ੍ਯਾਵਭਾਸਾਤ੍ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਤਥਾ ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਯ੍ ਅਹਙ੍ਕृਤਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਿਰਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਝੂਠੀ ਦਿੱਖ ਤੋਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਦ੍ ਏਵ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵਂ ਮੋਹਾਦ੍ ਇਨ੍ਦੋਰ੍ ਵਿਲੋਕ੍ਯਤੇ । ਤਥਾ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰੋ ਨਸਤ੍ਯੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਇੱਕ ਚੰਦ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਜੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੰਦ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਝੂਠਾ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਚਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਏਕਮ੍ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਰਹਿਤਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਮਲਂ ਤਤਮ੍ । ਖਾਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤਿਤਰਾਮ੍ ਅਚ੍ਛਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਵੇਦਨਮ੍
ਇੱਕ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸਾਫ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ । ਤਦ੍ ਏਵੈਕਂ ਕਚਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬੁ ਵਿਲੋਲਾਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਵੀਚਿषੁ
ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਚੇਤਨਾ ਹਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਕੋ ऽਯਮ੍ ਅਹਮ੍ਭਾਵਃ ਕੁਤੋ ਵਾ ਕਥਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਃ । ਕ੍ਵਾਬ੍ਧੇਰ੍ ਜਾਤੋ ਰਜੋਰਾਸ਼ਿਃ ਕ੍ਵਾਨਲਾਦ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍ ਜਲਮ੍
ਇੱਥੇ ਇਹ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਠਿਆ? ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਧੂੜ ਦਾ ਢੇਰ ਕਿੱਥੋਂ ਬਣਿਆ? ਅੱਗ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ?
ਅਯਂ ਸੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਤ੍ਯਜ ਪੁਤ੍ਰਕ । ਤੁਚ੍ਛਂ ਪਰਿਮਿਤਾਕਾਰਂ ਦਿਕ੍ਕਾਲਵਿਵਸ਼ੀਕृਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ, 'ਇਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਵਹਿਮ ਛੱਡ ਦੇ। ਇਹ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਕ੍ਕਾਲਾਦ੍ਯਨਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਨਿਤ੍ਯੋਦਿਤਂ ਤਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਮਯਮ੍ ਏਕਾਰ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਮਲਂ ਭਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਉਹ ਹੈਂ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾ, ਸਮਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਾਫ਼, ਸਦਾ ਚਮਕਦਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਾਰ, ਇਕ ਹੀ ਮਤਲਬ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।
ਫਲਕੁਸੁਮਦਲਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਦਿਕ੍ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਰਸ ਇਵ ਜਗਤਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਦੈਵ । ਵਿਮਲਤਰਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਯਨਨ੍ਤਃ ਕ ਇਵ ਕਿਲ ਤਵਾਹਂਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਭਾਵਮੂਰ੍ਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਫਲ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਆਦ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਚਿੱਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ, ਸਦਾ ਅਸੀਮ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਕੋਈ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਧਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਜੀਵ ਰੂਪ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਂ ਯੋਗਮ੍ ਉਪਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬਭੂਵਾਸੌ ਤਤੋ ਦੇਵਗੁਰੋਸ੍ ਸੁਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚਾ ਜੋਗ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਦੇਵ-ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।