ਸੁਹृਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸਮਮ੍ ਅਙ੍ਗਨੇ । ਵੀਤਰਾਗਤਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਪਸੈਵ ਰਮਾਵਹੇ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਹੰਗਤਾ ਤੇ ਵਿਰਾਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਸਮਤਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੇ । ਚੂਡਾਲਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯੇਨੋਦਿਤਾਸ਼ਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਵਿਚ ਸਮਤਾ ਟਿਕ ਗਈ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਹੋ ਬਤ ਪਰਂ ਸਾਮ੍ਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਯਮ੍ ਆਗਤਃ । ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ऽਵਤਿष੍ਠਤਿ
ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਸਮਤਾ ਆ ਗਈ! ਇਹ ਪੂਜਨਯੋਗ ਜੀ, ਵਿਰਾਗ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੀਉਂਦੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੈਨਂ ਹਰਨ੍ਤਿ ਭੋਗਾਸ਼ਾ ਨ ਮਹਤ੍ਯੋ ऽਪਿ ਸਿਦ੍ਧਯਃ । ਨ ਸੁਖਾਨਿ ਨ ਦੁਃਖਾਨਿ ਨਾਪਦੋ ਨ ਚ ਸਮ੍ਪਦਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਫੜਦੀ, ਨਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ, ਨਾਂ ਸੁਖ, ਨਾਂ ਦੁੱਖ, ਨਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਸ੍ ਸਕਲਾ ਏਵ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਯਃ ਕਾਨ੍ਤਾ ਨਾਰਾਯਣਮ੍ ਇਵਾਪਰਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਤਦ੍ ਏਨਂ ਸ੍ਮਾਰਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਕੁਮ੍ਭਰੂਪਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚੂਡਾਲੈਵ ਭਵਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਯਾਦ ਕਰਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੂਡਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕੁੰਭ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਚੂਡਾਲਾਵਪੁਰ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦਨਿਕਾਵਪੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਮਦਨਿਕਾ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਨਿਰਮਲ ਚੂਡਾਲਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਦਨਿਕਾਦੇਹਾਚ੍ ਚੂਡਾਲਾ ਨਿਰ੍ਗਤੇਵ ਸਾ । ਬਭਾਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਮਲਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਗਤੇਵ ਸਮੁਦ੍ਗਕਾਤ੍
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਦਨਿਕਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਚੂਡਾਲਾ ਨਿਕਲ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਖੋਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਉੱਧੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀਂ ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਣਯਪੇਸ਼ਲਾਮ੍ । ਕਾਨ੍ਤੋ ਮਦਨਿਕਾਮ੍ ਏਵ ਚੂਡਾਲਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਚੂਡਾਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਿਰਮਲ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਮਤਾ ਉਸ ਮਦਨਿਕਾ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਸੀ।
ਸਮੁਦਿਤਾਮ੍ ਇਵ ਮਾਧਵਪਦ੍ਮਿਨੀਮ੍ ਉਪਗਤਾਮ੍ ਇਵ ਭੂਮਿਤਲਾਚ੍ ਛ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪ੍ਰਕਟਿਤਾਮ੍ ਇਵ ਰਤ੍ਨਸਮੁਦ੍ਗਕਾਤ੍ ਪਰਿਦਦਰ੍ਸ਼ ਨਿਜਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਨृਪਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਦੀ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।
ਅਥ ਤਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਉਵਾਚੇਦਮ੍ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਕੁਲਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਅਜੀਬੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਉਠਿਆ:
ਕਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਪਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕੁਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ । ਕਿਮੀਹਾਸਿ ਕਿਯਤ੍ਕਾਲਂ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਇਹ ਤਿष੍ਠਸਿ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਮਲ-ਅੱਖੀ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਏ? ਕੀ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਖੜੀ ਹੈਂ?
ਅਙ੍ਗੇਨ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਸ੍ਮਿਤੇਨਾਨੁਨਯੇਨ ਚ । ਮਮ ਜਾਯਾ ਵਿਲਾਸੇਨ ਚੂਡਾਲੇਵੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਤੇਰੇ ਹਲਚਲ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਢੰਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਚੂਡਾਲਾ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈਂ।
ਏਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਭੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਚੂਡਾਲਾਸ੍ਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਕृਤ੍ਰਿਮੇਨ ਦੇਹੇਨ ਲਬ੍ਧੋ ऽਸ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਮਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਚੂਡਾਲਾ ਹੀ ਹਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਇਸ ਸਧਾਰਣ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਈ ਹਾਂ।
ਕੁਮ੍ਭਾਦਿਦੇਹਨਿਰ੍ਮਾਣਸ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਿਤੁਮ੍ ਏष ਮੇ । ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ਼੍ ਸ਼ਤਸ਼ਾਖਤ੍ਵਮ੍ ਇਹ ਯਾਤੋ ਵਨਾਨ੍ਤਰੇ
ਕੁੰਭਾ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ।
ਯਦਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮੋਹੇਨ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍ । ਤ੍ਵਮ੍ ਅਗਾਸ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤ੍ਵਦ੍ਬੋਧਾਯਾਹਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਾ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਭਟਕ ਕੇ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਆਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਅਨੇਨ ਕੁਮ੍ਭਦੇਹੇਨ ਮਯੈਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਬੋਧਿਤਃ । ਮਾਯਯਾ ਨ ਤੁ ਕੁਮ੍ਭਾਦਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਇਹ ਕੁੰਭਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੈਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰਾ ਮਾਇਆ ਦਾ ਖੇਡ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕੁੰਭਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਧ੍ਯਾਨੇਨੈਤਦ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਸ਼੍ਵ੍ ਅਵਲੋਕਯ
ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਉਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਹਕੀਕਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ; ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਚੂਡਾਲਯੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਕਰਂ ਨृਪਃ । ਆਤ੍ਮੋਦਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਲਮ੍ ਅਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਜਦ ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ।
ਆ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਚ੍ ਚੂਡਾਲਾਦਰ੍ਸ਼ਨਾਵਧਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੋਦਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੂਡਾਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤਕ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵੇਖ ਲਈ।
ਆ ਰਾਜ੍ਯਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਦ੍ ਵਰ੍ਤਮਾਨਕ੍ਸ਼ਣਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਭੂਪਾਲੋ ਵਿਰਰਾਮ ਸਮਾਧਿਤਃ
ਰਾਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਇਕ ਪਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਸਮਾਧੀ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ।
ਸਮਾਧਿਵਿਰਤੋ ਹਰ੍षਵਿਕਾਸਿਨਯਨਾਮ੍ਬੁਜਃ । ਵਿਸਾਰ੍ਯ ਤਰਸਾ ਬਾਹੂ ਪੁਲਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲਤਾਂ ਗਤਃ
ਸਮਾਧੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਈਆਂ; ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ, ਜੋ ਰੋਂਗਟਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਗਲਦਙ੍ਗਂ ਲਸਤ੍ਸ੍ਨੇਹਮ੍ ਉਦ੍ਯਦ੍ਬਾष੍ਪਂ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸ੍ਪृਹਮ੍ । ਆਲਿਲਿਙ੍ਗ ਚਿਰਂ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਨਕੁਲੋ ਨਕੁਲੀਮ੍ ਇਵ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਿਆਰ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਲੋਚ ਜਗ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਨੇਵਲਾ ਨੇਵਲੀ ਨੂੰ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਯੋਰ੍ ਆਲਿਙ੍ਗਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਭਾਵੋ ਬਭੂਵ ਯਃ । ਨ ਸ ਵਾਸੁਕਿਜਿਹ੍ਵਾਭਿਰ੍ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵਰ੍षੈਰ੍ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਲਗਣ ਵਿਚ ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਹ ਵਾਸੁਕੀ ਦੀਆਂ ਬੇਅੰਤ ਜੀਭਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਚਿਤ੍ਰਸ੍ਥਾਵ੍ ਇਵ ਪਙ੍ਕੇਨ ਕृਤਾਵ੍ ਇਵ ਗਲਤ੍ਤਨੂ । ਸ਼ੈਲਾਦ੍ ਇਵ ਸਮੁਤ੍ਕੀਰ੍ਣੌ ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾਵ੍ ਆਸ੍ਤਾਂ ਚਿਰਂ ਪ੍ਰਿਯੌ
ਜਿਵੇਂ ਕਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਤਸਵੀਰ, ਜਾਂ ਪਿਘਲਦੇ ਸਰੀਰ, ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਦੋਨੋ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਚਿਰ ਚੁੰਨ ਕੇ ਰਹੇ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਗਲਦ੍ਘਰ੍ਮਜਾਲੌ ਪੁਲਕਪੀਵਰੌ । ਬਾਹੂ ਵਿਸ਼੍ਲਥਤਾਮ੍ ਈषਨ੍ ਨਿਨ੍ਯਤੁਸ੍ ਤੌ ਸ਼ਨੈਃ ਪ੍ਰਿਯੌ
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਜੋ ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਢਿੱਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਦੋਨੋ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
ਅਮृਤਾਪੂਰ੍ਣਹृਦਯਂ ਸਂਸ਼ੂਨ੍ਯਹृਦਯੋਪਮਮ੍ । ਉਨ੍ਮੁਕ੍ਤਭੁਜਮ੍ ਆਸ੍ਤਾਂ ਤਾਵ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਥਿਤਲੋਚਨਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਖਾਲੀ ਦਿਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਖੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕਾ ਰਿਹਾ।
ਘਨਾਨਨ੍ਦਃ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਪ੍ਰਣਯਪੇਸ਼ਲਮ੍ । ਕਾਨ੍ਤਾਚਿਬੁਕਸਂਲਗ੍ਨਕਰਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭੂਪਤਿਃ
ਘਣਾਨੰਦ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੇ ਥੋੜ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਹੋ ਨੁ ਮਧੁਰਸ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਃ ਕਾਨ੍ਤਸ਼੍ ਚ ਕੁਲਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ ਚਰਿਤਨਿष੍ष੍ਯਨ੍ਦਸ੍ ਸ੍ਵਾਦਵਾਨ੍ ਅਮृਤਾਦ੍ ਅਪਿ
ਵਾਹ, ਉੱਚ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਕਿੰਨੀ ਮਿੱਠੀ, ਨਰਮ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੇਕਦਿਲੀ ਦੀ ਵਹਾਵਟ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੁਆਦਲੀ ਹੈ।
ਕਿਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਤ੍ਵਯਾ ਬਾਲੇਨ੍ਦੁਮੁਗ੍ਧਯਾ । ਅਨੁਭੂਤਸ਼੍ ਚਿਰਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਅਰ੍ਥੇਨ ਦਾਰੁਣਃ
ਹੇ ਪਤਲੀ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਸੂਮ ਕੁੜੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਲੰਮਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਚੁੱਕੀ, ਜੋ ਬੜਾ ਹੀ ਕਠਿਨ ਸੀ।