ਤਨ੍ਵਿ ਕਿਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਤ੍ਵਂ ਵਿਘ੍ਨਿਤਾਨਨ੍ਦਮ੍ ਆਗਤਾ । ਆਨਨ੍ਦਾਯੈਵ ਭੂਤਾਨਿ ਯਤਨ੍ਤੇ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਨਾਜੁਕ ਕੁੜੀਏ, ਤੂੰ ਇਤਨੀ ਜਲਦੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਰੁਕ ਕੇ, ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ? ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਿਰਫ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ।
ਭੂਯਸ੍ ਤੋषਯ ਤਂ ਗਚ੍ਛ ਕਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਯਵृਤ੍ਤਿਭਿਃ । ਪਰਸ੍ਪਰੇਪ੍ਸਿਤਸ੍ਨੇਹੋ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਹਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਕਰ, ਜਾ। ਆਪਸੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਮੋਹਬਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਹਮ੍ ਏਤੇਨ ਚਾਰ੍ਥੇਨ ਨੋਦ੍ਵੇਗਂ ਯਾਮਿ ਮਾਨਿਨਿ । ਯਦ੍ ਯਦ੍ ਇष੍ਟਤਮਂ ਲੋਕੇ ਤਦ੍ ਤਦ੍ ਦੇਯਂ ਵਿਜਾਨਤਾ
ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ, ਅਹੰਕਾਰੀਏ। ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ ਚ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗਿ ਵੀਤਰਾਗਾਵ੍ ਇਹ ਸ੍ਥਿਤੌ । ਦੁਰ੍ਵਾਸਸ਼੍ਸ਼ਾਪਜਾ ਬਾਲਾ ਤ੍ਵਂ ਯਦ੍ ਇਚ੍ਛਸਿ ਤਤ੍ ਕੁਰੁ
ਮੈਂ ਤੇ ਕੁੰਭ, ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਏ, ਇੱਥੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ, ਜੋ ਦੁर्वਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਕਰ ਲੈ।
ਏਵਮ੍ ਏष ਮਹਾਭਾਗ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਮ੍ਭਾਵੋ ਹਿ ਚਞ੍ਚਲਃ । ਕਾਮੋ ਹ੍ਯ੍ ਅष੍ਟਗੁਣਸ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਨ ਕੋਪਂ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀਏ, ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵੀ ਚਲਚਲ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਅੱਠ ਗੁਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ।
ਅਬਲਾਹਮ੍ ਅਨੇਨਾਸ੍ਮਿ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਗਹਨਕਾਨਨੇ । ਤ੍ਵਯਿ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਜਪਪਰੇ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਵਰਾਕਿਕਾ
ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ ਤੇ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਂਝ ਦੀ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈਂ, ਇਹ ਬੇਚਾਰੀ ਔਰਤ ਕੀ ਕਰੇ?
ਅਬਲਾ ਵਾਕ੍ਯਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਾਵਨ੍ ਨਰਨਿਰੋਧਨਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਯਾਵਚ੍ ਛਿਡ੍ਗੇਨ ਨਾਙ੍ਗੇ ਸ੍ਵੇ ਵਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਔਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਰਦ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਥੋੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ ਸੁਨ੍ਦਰ ਯਾਤਾਯਾਃ ਪਰਪੁਂਸਾਙ੍ਗਸਙ੍ਗਮਮ੍ । ਮਨ੍ਯੁਰ੍ ਨਿषੇਧ ਆਕ੍ਰਨ੍ਦਸ੍ ਸਤੀਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਸੋਹਣੇ, ਜਦ ਔਰਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ, ਰੋਕ-ਟੋਕ ਜਾਂ ਰੋਣਾ—ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਅਬਲਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤਥਾ ਬਾਲਾ ਮੂਢਾਹਮ੍ ਅਪਰਾਧਿਨੀ । ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਮਾਂ ਨਾਥ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਨ੍ਤੋ ਹਿ ਸਾਧਵਃ
ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਬੱਚੀ ਹਾਂ, ਮੂਰਖ ਤੇ ਗਲਤੀ ਵਾਲੀ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੇਕ ਲੋਕ ਤਾਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਯੁਰ੍ ਮਮ ਨ ਬਾਲੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਖ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ । ਕੇਵਲਂ ਸਾਧੁਨਿਨ੍ਦ੍ਯਤ੍ਵਾਨ੍ ਨੇਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਅਹਮ੍ ਵਧੂਮ੍
ਬੱਚੀ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਸਿਰਫ਼ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਸੁਹृਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਵਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸਮਮ੍ ਅਙ੍ਗਨੇ । ਵੀਤਰਾਗਤਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਪਸੈਵ ਰਮਾਵਹੇ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਹੰਗਤਾ ਤੇ ਵਿਰਾਗ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਸਮਤਯਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੇ । ਚੂਡਾਲਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯੇਨੋਦਿਤਾਸ਼ਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਵਿਚ ਸਮਤਾ ਟਿਕ ਗਈ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਅਹੋ ਬਤ ਪਰਂ ਸਾਮ੍ਯਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਯਮ੍ ਆਗਤਃ । ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ऽਵਤਿष੍ਠਤਿ
ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਸਮਤਾ ਆ ਗਈ! ਇਹ ਪੂਜਨਯੋਗ ਜੀ, ਵਿਰਾਗ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੀਉਂਦੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੈਨਂ ਹਰਨ੍ਤਿ ਭੋਗਾਸ਼ਾ ਨ ਮਹਤ੍ਯੋ ऽਪਿ ਸਿਦ੍ਧਯਃ । ਨ ਸੁਖਾਨਿ ਨ ਦੁਃਖਾਨਿ ਨਾਪਦੋ ਨ ਚ ਸਮ੍ਪਦਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਫੜਦੀ, ਨਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ, ਨਾਂ ਸੁਖ, ਨਾਂ ਦੁੱਖ, ਨਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਸ੍ ਸਕਲਾ ਏਵ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਯਃ ਕਾਨ੍ਤਾ ਨਾਰਾਯਣਮ੍ ਇਵਾਪਰਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਤਦ੍ ਏਨਂ ਸ੍ਮਾਰਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਕੁਮ੍ਭਰੂਪਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚੂਡਾਲੈਵ ਭਵਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਯਾਦ ਕਰਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚੂਡਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕੁੰਭ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਚੂਡਾਲਾਵਪੁਰ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਦਨਿਕਾਵਪੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਮਦਨਿਕਾ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਨਿਰਮਲ ਚੂਡਾਲਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਦਨਿਕਾਦੇਹਾਚ੍ ਚੂਡਾਲਾ ਨਿਰ੍ਗਤੇਵ ਸਾ । ਬਭਾਵ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਵਮਲਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਨਿਰ੍ਗਤੇਵ ਸਮੁਦ੍ਗਕਾਤ੍
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਦਨਿਕਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਚੂਡਾਲਾ ਨਿਕਲ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਖੋਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ ਹੋਵੇ, ਉੱਧੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀਂ ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਣਯਪੇਸ਼ਲਾਮ੍ । ਕਾਨ੍ਤੋ ਮਦਨਿਕਾਮ੍ ਏਵ ਚੂਡਾਲਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਚੂਡਾਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਿਰਮਲ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਮਮਤਾ ਉਸ ਮਦਨਿਕਾ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਸੀ।
ਸਮੁਦਿਤਾਮ੍ ਇਵ ਮਾਧਵਪਦ੍ਮਿਨੀਮ੍ ਉਪਗਤਾਮ੍ ਇਵ ਭੂਮਿਤਲਾਚ੍ ਛ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪ੍ਰਕਟਿਤਾਮ੍ ਇਵ ਰਤ੍ਨਸਮੁਦ੍ਗਕਾਤ੍ ਪਰਿਦਦਰ੍ਸ਼ ਨਿਜਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਨृਪਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਦੀ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਕਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਡੱਬੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਹੋਵੇ।
ਅਥ ਤਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਉਵਾਚੇਦਮ੍ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਕੁਲਯਾ ਗਿਰਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਅਜੀਬੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਉਠਿਆ:
ਕਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਪਲਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕੁਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ । ਕਿਮੀਹਾਸਿ ਕਿਯਤ੍ਕਾਲਂ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਇਹ ਤਿष੍ਠਸਿ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਮਲ-ਅੱਖੀ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਏ? ਕੀ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਖੜੀ ਹੈਂ?
ਅਙ੍ਗੇਨ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਸ੍ਮਿਤੇਨਾਨੁਨਯੇਨ ਚ । ਮਮ ਜਾਯਾ ਵਿਲਾਸੇਨ ਚੂਡਾਲੇਵੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਤੇਰੇ ਹਲਚਲ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਢੰਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਚੂਡਾਲਾ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈਂ।
ਏਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਭੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਚੂਡਾਲਾਸ੍ਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਕृਤ੍ਰਿਮੇਨ ਦੇਹੇਨ ਲਬ੍ਧੋ ऽਸ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਮਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਚੂਡਾਲਾ ਹੀ ਹਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਇਸ ਸਧਾਰਣ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਈ ਹਾਂ।
ਕੁਮ੍ਭਾਦਿਦੇਹਨਿਰ੍ਮਾਣਸ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਿਤੁਮ੍ ਏष ਮੇ । ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਸ਼੍ ਸ਼ਤਸ਼ਾਖਤ੍ਵਮ੍ ਇਹ ਯਾਤੋ ਵਨਾਨ੍ਤਰੇ
ਕੁੰਭਾ ਆਦਿ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ।
ਯਦਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮੋਹੇਨ ਤਪਸੇ ਵਨਮ੍ । ਤ੍ਵਮ੍ ਅਗਾਸ੍ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭृਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਤ੍ਵਦ੍ਬੋਧਾਯਾਹਮ੍ ਉਦ੍ਯਤਾ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਭਟਕ ਕੇ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਆਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਅਨੇਨ ਕੁਮ੍ਭਦੇਹੇਨ ਮਯੈਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਬੋਧਿਤਃ । ਮਾਯਯਾ ਨ ਤੁ ਕੁਮ੍ਭਾਦਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਇਹ ਕੁੰਭਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੈਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰਾ ਮਾਇਆ ਦਾ ਖੇਡ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕੁੰਭਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਧ੍ਯਾਨੇਨੈਤਦ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਸ਼੍ਵ੍ ਅਵਲੋਕਯ
ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਉਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਅਟੁੱਟ ਹਕੀਕਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ; ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਚੂਡਾਲਯੇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਿਕਰਂ ਨृਪਃ । ਆਤ੍ਮੋਦਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਲਮ੍ ਅਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਜਦ ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ।
ਆ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਚ੍ ਚੂਡਾਲਾਦਰ੍ਸ਼ਨਾਵਧਿਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮੋਦਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ
ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੂਡਾਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤਕ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵੇਖ ਲਈ।