ਸਂਸृਤੌ ਭਵਿਤਵ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਹੋ ਨੁ ਵਿषਮਾ ਗਤਿਃ । ਅਹਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਵਦ੍ ਦੈਵਾਦ੍ ਯੂਨਾਮ੍ ਆਮਿषਤਾਂ ਗਤਃ
ਹਾਏ, ਜੋ ਲੋਕ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ! ਮੈਂ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ।
ਕष੍ਟਂ ਮਦਪਹਾਰੇਣ ਕਲਹੋ ਜਾਯਤੇ ऽਧੁਨਾ । ਦਿਵਿ ਦੇਵਕੁਮਾਰਾਣਾਂ ਕਾਮਾਕੁਲਧਿਯਾਮ੍ ਇਹ
ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਖੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੇਵਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗੁਰੁਦੇਵਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਲਜ੍ਜਾਪਰਵਸ਼ਾਤ੍ਮਨਾ । ਕਥਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਯਾਮਿਨੀਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਰਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਕਂ ਸ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਸ੍ ਸੁਤਃ । ਧੈਰ੍ਯਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭੋ ऽਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ ਆਹ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਹੌਸਲਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਕੁੰਭ ਨੇ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਕਿਮ੍ ਅਜ੍ਞ ਇਵ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਕਿਂ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ । ਯਥਾਗਤਮ੍ ਅਯਂ ਦੇਹੋ ਮਤ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯੋ ऽਨੁਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਨੁਕਸ ਆਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ।
ਪਰਿਦੇਵਨਯਾ ਕੋ ऽਰ੍ਥੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰ ਤਵੈਤਯਾ । ਯਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਤਦ੍ ਆਯਾਤੁ ਦੇਹਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਪੁਤਰ? ਜੋ ਕੁਝ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਹੈ, ਆਉਣ ਦਿਓ; ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲੱਗ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਕਾਨਿਚਿਦ੍ ਯਾਨਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਸੁਖਾਨਿ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਵਾ । ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦੇਹਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨੋ ਨ ਤੁ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁਖ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
ਯਦਿ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਾਮ੍ ਅਖੇਦਾਰ੍ਹੋ ऽਪਿ ਖਿਦ੍ਯਸਿ । ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯੇषਾਮ੍ ਉਪਾਯਸ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ ਇਵਾਗਮਭੂषਣ
ਜੇਕਰ ਤੂੰ, ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਹੱਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਗਹਿਣੇ?
ਖੇਦੇ ऽਖੇਦੋਚਿਤਂ ਵਾਚ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਕਿਂ ਚ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਇਦਾਨੀਂ ਸਮਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਾਖਿਨ੍ਨੋ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੈਂ, ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਤਾਵ੍ ਏਵਮਾਦਿਭਿਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤੌ ਵਨੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੌ ਸੁਹृਦੌ ਖੇਦਿਨੌ ਮਿਥਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਦੋ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ, ਭਾਵੇਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਅਥਾਰ੍ਕਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਨ੍ ਇਵ । ਜਗਾਮਾਸ੍ਤਂ ਜਗਦ੍ਦੀਪੋ ਦੀਪਸ੍ ਸ੍ਨੇਹਕ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ ਇਵ
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਜਗਤ ਦਾ ਚਿਰਾਗ਼, ਤੇਲ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ ਬੁਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਭਰੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਦ੍ਮਾਸ੍ ਸਙ੍ਕੋਚਮ੍ ਆਯਯੁਃ । ਮਾਰ੍ਗਾਸ਼੍ ਚ ਪਥਿਕੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਾਨ੍ਥਸ੍ਤ੍ਰੀਹृਦਯਾਨਿ ਚ
ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਮੁੜ ਗਏ; ਰਾਹਾਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵੀ ਸਿਮਟ ਗਏ।
ਦਾਸ਼ਵਦ੍ ਵਿਹਗਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ ਏਕਤ੍ਰ ਪੁਞ੍ਜਿਤਾਨ੍ । ਤਾਰਕਾਰਤ੍ਨਜਾਲਾਢ੍ਯਂ ਭੁਵਨਂ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾਂ ਯਯੌ
ਜਿਵੇਂ ਜਾਲ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਖਂ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਤਾਰਾਢ੍ਯਂ ਵਿਕਾਸਂ ਕੁਮੁਦਾਕਰਃ । ਯਯਾਵ੍ ਉਨ੍ਨਾਦਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵਂ ਭ੍ਰਮਦ੍ਭ੍ਰਮਰਪੇਟਕਃ
ਅਸਮਾਨ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਕਰਦਾ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਾ; ਚੰਦ, ਰਾਤ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੋਖਰ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਭੌਂਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸੁਹृਦੌ ਤਾਵ੍ ਅਥੋਤ੍ਥਾਯ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮ੍ ਉਦ੍ਯਨ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰਾਮ੍ । ਵਨ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਯਂ ਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਹ ਦੋਸਤ ਦੋਵੇਂ ਉਠ ਕੇ, ਚੰਦ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਹਰਨ੍ ਵਪੁਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਂ ਪੁਰਸ੍ਸਂਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਗਲਦਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਫਿਰ ਕੁੰਭਾ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ, ਹੌਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪਤਾਮੀਵ ਸ੍ਫੁਰਾਮੀਵ ਦ੍ਰਵਾਮੀਵਾਙ੍ਗਯष੍ਟਿਭਿਃ । ਲਜ੍ਜਯੇਵ ਚ ਹੇ ਰਾਜਨ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਕੰਬ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਪਿਘਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਜਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ; ਲੱਗਦਾ ਮੈਂ ਔਰਤ ਬਣ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਪਸ਼੍ਯੇਮੇ ਪਰਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਮਮ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਃ । ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤਾਰਕਾਮਾਲਾ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਤਿਮਿਰਾ ਇਵ
ਦੇਖੋ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯੇਮੌ ਮਮ ਜਾਯੇਤੇ ਪ੍ਰੋਨ੍ਮੁਖਾਵ੍ ਉਰਸਿ ਸ੍ਤਨੌ । ਕੋਰਕਾਵ੍ ਇਵ ਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਾ ਵਸਨ੍ਤੇ ਗਗਨੋਨ੍ਮੁਖੌ
ਵੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਦੋ ਸਤਨ ਉੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਕੋਰਿਆਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉਠਦੇ ਹਨ।
ਆਗੁਲ੍ਫਮ੍ ਏਵ ਲਮ੍ਬਾਨਿ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਮ੍ਬਰਾਣਿ ਮੇ । ਦੇਹਾਦ੍ ਏਵ ਸਖੇ ਪਸ਼੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਇਵ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਃ
ਮੇਰੇ ਕਪੜੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਤੱਕ ਲਟਕਦੇ ਹਨ; ਦੋਸਤ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਬਣ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਵੇਖ।
ਭੂषਣਾਨ੍ਯ੍ ਉਰੁਰਤ੍ਨਾਨਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਪਸ਼੍ਯੇਮਾਨ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗੇਭ੍ਯੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਪੁष੍ਪਵਤ੍
ਵੇਖ, ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਗਹਣੇ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਉੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਉੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਾਯਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵੋਦ੍ਯਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਭਰਸੁਨ੍ਦਰਃ । ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪਟ੍ਟਾਂਸ਼ੁਕੋ ਜਾਤੋ ਨੀਹਾਰੋ ऽਦ੍ਰਾਵ੍ ਇਵਾਙ੍ਗ ਮੇ
ਵੇਖੋ, ਚੰਦਨੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਧੁੰਦ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਨ੍ਤਾਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਮਮ ਮਾਨਦ । ਹਾ ਧਿਕ੍ ਕष੍ਟਂ ਵਿषਾਦੋ ਮੇ ਕਿਂ ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਨਾਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਣਯੋਗ, ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ! ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਹਾ ਧਿਕ੍ ਕष੍ਟਮ੍ ਅਹੋ ਸਾਧੋ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵਾਹਮ੍ ਅਙ੍ਗਨਾ । ਸਂਵਿਦਾਨੁਭਵਾਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਨਿਤਮ੍ਬਂ ਜਘਨਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ! ਹੇ ਸਾਧੂ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਨਿੱਬੜੇ ਹਿਪਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਵਿਪਿਨੇ ਕੁਮ੍ਭ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਖਿਨ੍ਨੋ ਬਭੂਵ ਹ । ਰਾਜਾਪਿ ਚ ਤਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਤਥੈਵਾਸੀਦ੍ ਵਿषਣ੍ਣਧੀਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ 'ਕੁੰਭਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣੋਵਾਚ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਇਦਂ ਵਚਃ । ਕष੍ਟਂ ਸੋ ऽਯਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ! ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੁਣ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਸਾਧੋ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨਾਸਿ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਗਤਿਮ੍ । ਅਵਸ਼੍ਯਭਾਵਿਨ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਥੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਾ ਖਿਨ੍ਨਹृਦਯੋ ਭਵ
ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸਮਝ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਨਾ ਕਰ।
ਆਪਤਨ੍ਤਿ ਦਸ਼ਾਸ੍ ਤਾਤ ਸੁਧਿਯਾਂ ਦੇਹਮਾਤ੍ਰਕੇ । ਨ ਚੇਤਸ੍ਯ੍ ਅਧਿਯਾਂ ਤ੍ਵ੍ ਏਤਾਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਦੇਹਕਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਸਿਰਫ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਮਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੋਹਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਨੁਤਿष੍ਠਾਮਿ ਯਾਮਿਨੀਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ । ਨ ਖੇਦਮ੍ ਅਨੁਗਚ੍ਛਾਮਿ ਨਿਯਤਿਃ ਕੇਨ ਲਙ੍ਘ੍ਯਤੇ
ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਨਿਰ੍ਣੀਯ ਤੌ ਖੇਦਂ ਤਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਤਨੁਤਾਂ ਮਿਥਃ । ਏਕਤਲ੍ਪੇ ਨਿਸ਼ਾਂ ਤੂष੍ਣੀਂ ਨੀਤਵਨ੍ਤੌ ਚਿਰੇਣ ਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਘੱਟ ਕੀਤਾ; ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਰਾਤ ਇੱਕੋ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਰਹੇ।