ਪਯੋਧਰਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਲਯਭੂषਿਤਮ੍ । ਅਭਿਸਾਰਿਕਯਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਧਾਰਾਧੌਤਾਙ੍ਗਸਞ੍ਚਯਮ੍
ਉਹ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੀ ਕੁੜੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵਰਖਾ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧੋਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸ੍ਥਿਤਂ ਸੁਮੇਘਚ੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਯਾਂ ਵਸੁਧਾਤਲੇ । ਵੇਗੇਨਾਭਿਸਰਨ੍ਤਂ ਤਂ ਤਪੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਮ੍ ਇਵ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸੁੰਦਰ ਬਦਲ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਕਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕਾਰਮ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਚ ਵਹਤਾ ਮਯਾ । ਮੁਨੇ ਨੀਲਾਬ੍ਦਵਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਭਿਸਾਰਿਕਯਾ ਸਮਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਨੀਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਪਿਆਰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੀ ਕੁੜੀ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ।'
ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਚੁਕੋਪਾਸੌ ਮਯਿ ਮਾਨਦ ਮਾਨਹਾ । ਵਿਸ੍ਫਾਰ੍ਯ ਰਕ੍ਤੇ ਨਯਨੇ ਪ੍ਰਾਹ ਗਮ੍ਭੀਰਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ ਕੇ, ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ।
ਪੌਤ੍ਰੋ ऽਸ੍ਮਿ ਪਦ੍ਮਜਸ੍ਯੇਤਿ ਗਰ੍ਵਿਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮ੍ ਈਦृਸ਼ਃ । ਭਵ੍ਯਾ ਹਿ ਨਤਿਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਗੁਣੈਰ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਫਲੈਰ੍ ਇਵ
ਤੂੰ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਦੇ ਪੌਤਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਸਚਮੁਚ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਮਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤ ਫਲ ਨਾਲ ਝੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾਭਿਸਾਰਿਕਾਰੂਪੋ ਭਵਾਨ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੁਭਂ ਵਚਃ । ਮਯਿ ਵਕ੍ਸ਼ਿ ਦੁਰਾਚਾਰ ਮੂਢ ਦੇਵਕੁਮਾਰਕ
ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈਂ—ਇਹ ਮੰਦ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਓ ਗਲਤ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੂਰਖ ਦੇਵ-ਪੁਤ੍ਰ!
ਸ੍ਤਨਕੇਸ਼ਵਤੀ ਕਾਨ੍ਤਾ ਹਾਵਭਾਵਵਿਕਾਰਿਣੀ । ਗਚ੍ਛਾਨੇਨ ਦੁਰੁਕ੍ਤੇਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਓ ਸੋਹਣੀ, ਜਿਸਦੇ ਛਾਤੀ ਤੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਕੜ੍ਹੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਿਆ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਉਜ੍ਝਿਤਂ ਜਰ੍ਜਰਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ । ਵਿਮृष੍ਯਾਮਿ ਮਨਾਗ੍ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਹ ਮੰਦ ਬਚਨ ਜਰਜਰ ਹੋਏ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਹੇ, ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਅਚਾਨਕ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਨਾਸ੍ ਸਾਧੋ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨਭਸ੍ਤਲਾਤ੍ । ਏਤਤ੍ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨਿਸ਼ਾਙ੍ਗਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਭਲੇ ਜੀ, ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਆਈ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ।
ਅਤਿਵਾਹ੍ਯਂ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਨ੍ ਮਯਾ ਕਥਮ੍ । ਯੋਨਿਸ੍ਤਨਵਤਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਮਯਾ ਪਿਤੁਃ
ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਔਰਤ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਦ ਮੈਂ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ?
ਸਂਸृਤੌ ਭਵਿਤਵ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਹੋ ਨੁ ਵਿषਮਾ ਗਤਿਃ । ਅਹਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਵਦ੍ ਦੈਵਾਦ੍ ਯੂਨਾਮ੍ ਆਮਿषਤਾਂ ਗਤਃ
ਹਾਏ, ਜੋ ਲੋਕ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿੰਨੀ ਔਖੀ ਹੈ! ਮੈਂ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਈ ਹਾਂ।
ਕष੍ਟਂ ਮਦਪਹਾਰੇਣ ਕਲਹੋ ਜਾਯਤੇ ऽਧੁਨਾ । ਦਿਵਿ ਦੇਵਕੁਮਾਰਾਣਾਂ ਕਾਮਾਕੁਲਧਿਯਾਮ੍ ਇਹ
ਹੁਣ, ਮੇਰੀ ਮੱਤ ਖੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਦੇਵਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਗੁਰੁਦੇਵਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਲਜ੍ਜਾਪਰਵਸ਼ਾਤ੍ਮਨਾ । ਕਥਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਯਾਮਿਨੀਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਰਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਏਕਂ ਸ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਸ੍ ਸੁਤਃ । ਧੈਰ੍ਯਮ੍ ਆਲਮ੍ਬ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭੋ ऽਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ ਆਹ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਹੌਸਲਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਕੁੰਭ ਨੇ ਰਘੂ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਕਿਮ੍ ਅਜ੍ਞ ਇਵ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਕਿਂ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ । ਯਥਾਗਤਮ੍ ਅਯਂ ਦੇਹੋ ਮਤ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯੋ ऽਨੁਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ? ਮੇਰੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਨੁਕਸ ਆਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ।
ਪਰਿਦੇਵਨਯਾ ਕੋ ऽਰ੍ਥੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰ ਤਵੈਤਯਾ । ਯਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਤਦ੍ ਆਯਾਤੁ ਦੇਹਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਪੁਤਰ? ਜੋ ਕੁਝ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਉਣਾ ਹੈ, ਆਉਣ ਦਿਓ; ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲੱਗ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।
ਕਾਨਿਚਿਦ੍ ਯਾਨਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਸੁਖਾਨਿ ਵਿਹਿਤਾਨਿ ਵਾ । ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦੇਹਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨੋ ਨ ਤੁ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਸੁਖ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ।
ਯਦਿ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਾਮ੍ ਅਖੇਦਾਰ੍ਹੋ ऽਪਿ ਖਿਦ੍ਯਸਿ । ਤਦ੍ ਅਨ੍ਯੇषਾਮ੍ ਉਪਾਯਸ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ ਇਵਾਗਮਭੂषਣ
ਜੇਕਰ ਤੂੰ, ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਹੱਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਗਹਿਣੇ?
ਖੇਦੇ ऽਖੇਦੋਚਿਤਂ ਵਾਚ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਕਿਂ ਚ ਤ੍ਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨ੍ । ਇਦਾਨੀਂ ਸਮਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਾਖਿਨ੍ਨੋ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਦੁੱਖ ਦੇ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੈਂ, ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਤਾਵ੍ ਏਵਮਾਦਿਭਿਰ੍ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤੌ ਵਨੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੌ ਸੁਹृਦੌ ਖੇਦਿਨੌ ਮਿਥਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਦੋ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ, ਭਾਵੇਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਅਥਾਰ੍ਕਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਉਤ੍ਪਾਦਯਨ੍ਨ੍ ਇਵ । ਜਗਾਮਾਸ੍ਤਂ ਜਗਦ੍ਦੀਪੋ ਦੀਪਸ੍ ਸ੍ਨੇਹਕ੍ਸ਼ਯਾਦ੍ ਇਵ
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਜਗਤ ਦਾ ਚਿਰਾਗ਼, ਤੇਲ ਮੁਕ ਜਾਣ ਤੇ ਬੁਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਵਹਾਰਭਰੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਦ੍ਮਾਸ੍ ਸਙ੍ਕੋਚਮ੍ ਆਯਯੁਃ । ਮਾਰ੍ਗਾਸ਼੍ ਚ ਪਥਿਕੈਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਾਨ੍ਥਸ੍ਤ੍ਰੀਹृਦਯਾਨਿ ਚ
ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਮੁੜ ਗਏ; ਰਾਹਾਂ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵੀ ਸਿਮਟ ਗਏ।
ਦਾਸ਼ਵਦ੍ ਵਿਹਗਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ ਏਕਤ੍ਰ ਪੁਞ੍ਜਿਤਾਨ੍ । ਤਾਰਕਾਰਤ੍ਨਜਾਲਾਢ੍ਯਂ ਭੁਵਨਂ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾਂ ਯਯੌ
ਜਿਵੇਂ ਜਾਲ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਖਂ ਹਸਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਤਾਰਾਢ੍ਯਂ ਵਿਕਾਸਂ ਕੁਮੁਦਾਕਰਃ । ਯਯਾਵ੍ ਉਨ੍ਨਾਦਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵਂ ਭ੍ਰਮਦ੍ਭ੍ਰਮਰਪੇਟਕਃ
ਅਸਮਾਨ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਕਰਦਾ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਾ; ਚੰਦ, ਰਾਤ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪੋਖਰ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ ਭੌਂਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸੁਹृਦੌ ਤਾਵ੍ ਅਥੋਤ੍ਥਾਯ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮ੍ ਉਦ੍ਯਨ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰਾਮ੍ । ਵਨ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਯਂ ਗੁਲ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਹ ਦੋਸਤ ਦੋਵੇਂ ਉਠ ਕੇ, ਚੰਦ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਹਰਨ੍ ਵਪੁਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਂ ਪੁਰਸ੍ਸਂਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਗਲਦਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਫਿਰ ਕੁੰਭਾ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ, ਹੌਲੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪਤਾਮੀਵ ਸ੍ਫੁਰਾਮੀਵ ਦ੍ਰਵਾਮੀਵਾਙ੍ਗਯष੍ਟਿਭਿਃ । ਲਜ੍ਜਯੇਵ ਚ ਹੇ ਰਾਜਨ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਕੰਬ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਪਿਘਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਜਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ; ਲੱਗਦਾ ਮੈਂ ਔਰਤ ਬਣ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਪਸ਼੍ਯੇਮੇ ਪਰਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਮਮ ਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਃ । ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਤ੍ਤਾਰਕਾਮਾਲਾ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ਤਿਮਿਰਾ ਇਵ
ਦੇਖੋ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯੇਮੌ ਮਮ ਜਾਯੇਤੇ ਪ੍ਰੋਨ੍ਮੁਖਾਵ੍ ਉਰਸਿ ਸ੍ਤਨੌ । ਕੋਰਕਾਵ੍ ਇਵ ਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਾ ਵਸਨ੍ਤੇ ਗਗਨੋਨ੍ਮੁਖੌ
ਵੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਦੋ ਸਤਨ ਉੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਕੋਰਿਆਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉਠਦੇ ਹਨ।
ਆਗੁਲ੍ਫਮ੍ ਏਵ ਲਮ੍ਬਾਨਿ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਮ੍ਬਰਾਣਿ ਮੇ । ਦੇਹਾਦ੍ ਏਵ ਸਖੇ ਪਸ਼੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਇਵ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ ਸ਼ਨੈਃ
ਮੇਰੇ ਕਪੜੇ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਤੱਕ ਲਟਕਦੇ ਹਨ; ਦੋਸਤ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਮੈਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਬਣ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਵੇਖ।