ਵਿਚੇਰਤੁਸ੍ ਤੌ ਸੁਹृਦੌ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਧੂਲਿਵਿਧੂਸਰੌ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚਨ੍ਦਨਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗੌ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭਸ੍ਮਾਨੁਰਞ੍ਜਿਤੌ
ਉਹ ਦੋ ਮਿੱਤਰ ਕਦੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਕਦੇ ਚੰਦਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰੌ ਚੀਰਾਮ੍ਬਰਧਰੌ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪਲ੍ਲਵਸਞ੍ਛਨ੍ਨੌ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕੁਸੁਮਮਣ੍ਡਿਤੌ
ਕਦੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੇ, ਕਦੇ ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ, ਕਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਦਿਨੈਃ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਏਵ ਗਤਚਿਤ੍ਤਤਯਾ ਤਯਾ । ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦਾਤ੍ਤਤਯਾ ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਕੁਮ੍ਭਵਦ੍ ਆਬਭੌ
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਵਿਰਕਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ ਬਿਲਕੁਲ ਮਟਕੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਤਂ ਸੁਰਗਰ੍ਭਾਭਂ ਚੂਡਾਲਾ ਸਾ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਭਾਮ੍ ਉਪਗਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਾਨਿਨੀ
ਫਿਰ ਚੂਡਾਲਾ, ਜੋ ਮਾਣੀ ਸੀ, ਨੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਅਯਂ ਪਤਿਰ੍ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਤਥੇਮਾ ਵਨਭੂਮਯਃ । ਇਯਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਅਨਾਯਾਸਾ ਯੋ ਨ ਕਾਮੀ ਸ ਵਞ੍ਚਿਤਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵੀ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਮਿਲੀ ਹੈ—ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਧਿਯਾਂ ਭੋਗੇ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਤਿष੍ਠਤਾਮ੍ । ਏਕਗ੍ਰਹਾਤ੍ਮਿਕਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੂਢਤੈਵੋਦਿਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ-ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਤੰਗ ਸੋਚ ਬਿਲਕੁਲ ਅਰਥਹੀਨ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੂੜਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਜਃ ਪਤਿਰ੍ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਧਿਤ੍ਵਂ ਨਵਂ ਵਯਃ । ਗृਹਾਣਿ ਪੁष੍ਪਜਾਲਾਨਿ ਸਾ ਹਤਾ ਯਾ ਨ ਕਾਮਿਨੀ
ਜਿਸ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁਭਾਵਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਉਹ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਨਪੁष੍ਪਲਤਾਗੇਹੇ ਸ੍ਵਾਯਤ੍ਤੇ ਭਰ੍ਤਰਿ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਰਮਤੇ ਯਾ ਨ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਾ ਸਾ ਹਤੈਵ ਦੁਰਙ੍ਗਨਾ
ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਬਦਕਿਸਮਤ ਹੈ।
ਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿਵਾਹਿਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਪਤਿਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਨੇ । ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਤੀ ਯਾ ਨ ਰਮਤੇ ਤਾਂ ਧਿਗ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਦੁਰਙ੍ਗਨਾਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਇਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਵਿਆਹਿਆ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੀ, ਉਸ ਮੰਦਭਾਗੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਮੁਜ੍ਝਤਾ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਵੇਦ੍ਯਵਿਦਾ ਸਤਾ । ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਉਦਾਰਾਰ੍ਥਂ ਕਿਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਨ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਝ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਤਤ੍ ਕਞ੍ਚਿਦ੍ ਰਚਯਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਪ੍ਰਪਞ੍ਚਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਨਵਮ੍ । ਯੇਨਾਯਂ ਭੂਪਤਿਰ੍ ਭਰ੍ਤਾ ਰਮਤੇ ਮਯਿ ਮਾਨਦਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਭਰਮ ਰਚਾਂਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਕੁਮ੍ਭਵੇषਧਰਾ ਪਤਿਮ੍ । ਪ੍ਰਾਹ ਕਾਨਨਗੁਲ੍ਮਸ੍ਥਾ ਕੋਕਿਲਂ ਕੋਕਿਲਾ ਯਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਜੋ ਸਾਧੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਦਾ ਕੋਕਿਲ ਨਰ ਕੋਕਿਲ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੁਲਾਇਆ।
ਚੈਤ੍ਰਮਾਸਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ऽਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਦਿਵਸਸ੍ ਸੁਹृਤ੍ । ਅਦ੍ਯਾਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਰਮ੍ਭਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਭਵਤਿ ਵੈ ਹਰੇਃ
ਅੱਜ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣ ਪੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦਿਨ, ਹਰੀ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਤੁਰ੍ ਅਗ੍ਰਤਃ । ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਾ ਹਿ ਨਿਯਤਿਰ੍ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਕਦਾਚਨ
ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਿਤਵ੍ਯਂ ਮੇ ਤ੍ਵਯੇਹਾਦ੍ਯ ਵਨਾਵਨੌ । ਕ੍ਰੀਡਤਾ ਧ੍ਯਾਨਪੁष੍ਪਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵੇਗਮ੍ ਅਗਚ੍ਛਤਾ
ਤੂੰ ਅੱਜ ਇਥੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਧਿਆਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ।
ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ ਦਿਨਾਨ੍ਤੇ ऽਦ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਨਭਸ੍ਤਲਾਤ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦ੍ ਅਤਿਤਰਾਮ੍ ਏਵ ਤ੍ਵਤ੍ਸਙ੍ਗੋ ਮਮ ਤੁष੍ਟਯੇ
ਮੈਂ ਅੱਜ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਜਰੀਂ ਕੁਮ੍ਭੋ ਦਦੌ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਕੌਸੁਮੀਮ੍ । ਪ੍ਰੀਤਯੇ ਸ੍ਵਾਮ੍ ਇਵ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਨਨ੍ਦਨਵृਕ੍ਸ਼ਜਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕੁੰਭ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੰਜਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਭੂਪਤੌ । ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਚ ਵਨਾਦ੍ ਵ੍ਯੋਮ ਸ਼ਰਨ੍ਮੁਗ੍ਧਪਯੋਦਵਤ੍
ਭੂਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਆਵੀਂ,' ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਤੰਨ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਬਦਲੀ।
ਪੁष੍ਪਜਾਲਂ ਜਹੌ ਵ੍ਯੋਮ ਵ੍ਰਜਨ੍ ਕੁਸੁਮਦਾਮਜਮ੍ । ਵਿਸਾਰਿ ਵਨਵਾਤੇਨ ਹਿਮਂ ਹੈਮ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਹ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਜਾ ਪਈ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਤੋਂ ਹਿਮ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੋ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਮ੍ । ਉਨ੍ਨਿਦ੍ਰੋ ऽਬ੍ਦਂ ਯਥਾ ਬਰ੍ਹੀ ਸਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਹਿ ਸੁਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ
ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਰ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਦੂਰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਛੱਡਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਦृਸ਼ਾਮ੍ ਅਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਕੁਮ੍ਭਵਪੁਰ੍ ਜਹੌ । ਸਾਨਾਵਰ੍ਤੇਵ ਵਾਰਿਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਮੁਗ੍ਧਾ ਸ੍ਵਂ ਰੂਪਮ੍ ਆਯਯੌ
ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ, ਕੂੰਭਾ ਦਾ ਰੂਪ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ ਮਞ੍ਜਰਿਤਾਕਾਰਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੋਪਮਂ ਪੁਰਮ੍ । ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਪਤਾਕਮ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਰਮ੍ਯਂ ਦਿਵਃ ਪਥਾ
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਚਮਕਦਾਰ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ, ਸਵਰਗ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਮ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯੈਵ ਵਿਵੇਸ਼ ਲਲਨਾਕੁਲਮ੍ । ਮਧੁਮਾਸਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ ਲਸਲ੍ਲਤਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਐਸਾ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਦੀ ਮਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਰਾਜਕਾਰ੍ਯਾਣ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਵਨਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਪੁਨਰ੍ ਆਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਨਭਃ
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਕਾਜ ਦੇ ਕੰਮ ਤੁਰੰਤ ਨਿਭਾ ਲਏ, ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ।
ਉਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਗਗਨਾਧ੍ਵਾਨਂ ਸਮਂ ਦਿਨਕਰਾਂਸ਼ੁਭਿਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਵਨਂ ਸ਼ੈਲੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗਗਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਸਮਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਭਰੂਪਂ ਤਤ੍ ਪੁਨਰ੍ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਪਪਾਤ ਚ ਖਪੁष੍ਪਵਤ੍
ਉਸਨੇ ਕੁੰਭਾ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਫ਼ੌਰਨ ਉਹ ਰੂਪ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਡਿੱਗੀ।
ਤਤ੍ਰ ਮ੍ਲਾਨਦ੍ਯੁਤਿ ਮੁਖਂ ਚਕਾਰਾਖਿਨ੍ਨਮਾਨਸਮ੍ । ਇਨ੍ਦੁਂ ਸਨੀਹਾਰਮ੍ ਇਵ ਯਾਮਾ ਖਿਨ੍ਨਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮਲਿਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਮਕ ਵੀ ਮੰਦੀ ਪੈ ਗਈ, ਮਨ ਥੱਕ ਗਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਹਾਲਾ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਮਲ ਮੁਰਝਾ ਜਾਵੇ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਦृਗਾਕਾਰਂ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਬਭੂਵ ਖਿਨ੍ਨਚੇਤਾਸ਼੍ ਚ ਸਮੁਵਾਚੇਦਮ੍ ਆਦृਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵਪੁਤ੍ਰ ਨਮਸ੍ ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਵਿਮਨਾ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ । ਕੁਮ੍ਭਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਯਜ ਸਂਰਮ੍ਭਮ੍ ਇਦਮ੍ ਆਸਨਮ੍ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍
ਦੇਵਪੁਤਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਉਦਾਸ ਜਾਪਦੇ ਹੋ। ਕੁੰਭਾ, ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ ਤੇ ਇਹ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੋ।
ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਾ ਯੇ ਤੇ ਹਿ ਹਰ੍षਵਿषਾਦਜਾਮ੍ । ਨਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਃ ਪਦ੍ਮਾ ਇਵ ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਤਾਮ੍
ਜੋ ਸੰਤ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਭਿੱਜਦੇ।