ਭਵਦ੍ਵਿਤੀਰ੍ਣਯਾ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍ । ਯਥਾ ਸਾਧੋ ਤਥਾ ਮਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਿਸ਼੍ਰਮਣਂ ਕੁਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਯੋਗ-ਮਾਰਗ ਸਿਖਾਇਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲਿਆ; ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਾਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਸ੍ਥਿਤਿਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਮ੍ ਅਵਲਮ੍ਬ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਵਿਹਰੇਹ ਯਥਾਕਾਮਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਭੂਮਿਤਲੇ ऽਥ ਵਾ
ਆਪਣੀ ਉਹੀ ਸੁੱਚੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਵੱਸੋ ਤੇ ਜੀਓ।
ਪਰੇ ਪਦੇ ਮਹਾਨਨ੍ਦੇ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ । ਇਦਂ ਭੇਦਮਯਂ ਦੁਃਖਂ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ
ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਉੱਚੀ ਅਨੰਦ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਆਪਾਤਰਮ੍ਯੇਭ੍ਯਸ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਭ੍ਯੋ ਰਤਿਰ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਨਿਰ੍ਮੂਲਤਾਂ ਗਤਾ ਰਾਜਨ੍ਨ੍ ਓਘਤੀਰਲਤੇਵ ਤੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਕੀ ਤੇਰੀ ਉਹਨਾਂ ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਬੇਲ ਉਖੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਹੇਯਾਦੇਯਦਸ਼ਾਤੀਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਮਸਮਸ੍ਥਿਤਿ । ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇष੍ਵ੍ ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਿ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਤਵ ਮਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਛੱਡਣ ਤੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ?
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਭਗਵਨ੍ ਦृष੍ਟਾ ਦृਸ਼੍ਯਾਤਿਗਾ ਗਤਿਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ ਸਂਸਾਰਸੀਮਾਨ੍ਤੋ ਲਬ੍ਧੋ ਲਬ੍ਧਵ੍ਯਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਹ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦੇਖੀ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹੱਦ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਸੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਪੱਕੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਚਿਰਾਯਾਤਿਚਿਰੇਣੈਵ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਮੋ ਨਿਰਾਮਯਾਃ । ਲਬ੍ਧਂ ਲਬ੍ਧਵ੍ਯਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਮਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਾਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਾਂ।
ਨੋਪਦੇष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਪਯੁਜ੍ਯਤੇ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵਾਤਿਤृਪ੍ਤਾਸ੍ ਸ੍ਮਸ੍ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ ਸ੍ਮੋ ਗਤਜ੍ਵਰਮ੍
ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਹਰ ਥਾਂ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ।
ਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਤਮ੍ ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਖਸ੍ਯੇਵਾਸ੍ਤਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣਿਆ, ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਜਾਂ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂ ਅਪਣਾਇਆ, ਤੇਰੇ, ਹੋਰਾਂ ਜਾਂ ਮੇਰੇ—all—ਮੇਰੇ ਲਈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਨਿਸ੍ਸਂਸृਤਿਰ੍ ਵਿਗਤਮੋਹਭਯਾਭਿਰਾਮੋ ਨਿਤ੍ਯੋਦਿਤਸ੍ ਸਮਸਮਾਸ਼ਯਸਰ੍ਵਸੋਮ੍ਯਃ । ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕਸ੍ ਸਕਲਸਙ੍ਕਲਨਾਵਿਮੁਕ੍ਤ ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਵਿਸ਼ਦਸ਼੍ ਸ਼ਮਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਮੋਹ, ਡਰ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ, ਸਭ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਮਨ ਤੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ; ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਕਥਾਭਿਸ੍ ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਆਸਤਾਂ ਵੇਦ੍ਯਵੇਤ੍ਤਾਰੌ ਮੁਹੂਰ੍ਤਤ੍ਰਿਤਯਂ ਵਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ—ਜੋ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਪਲ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ।
ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸ੍ਨਾਤੌ ਸਰਸਸਾਰਸੇ । ਸਰੋਵਰੇ ਵਨੇ ਚੈਵ ਵਿਹृਤੌ ਨਨ੍ਦਨੋਪਮੇ
ਫਿਰ, ਉੱਠ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਝੀਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਵਲੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰੇ, ਜੋ ਸੁਨ੍ਹੇ ਪੜਦੇ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤੇਨਾਚਾਰੇਣ ਤਾਭਿਸ਼੍ ਚ ਕਥਾਭਿਸ੍ ਤੌ ਵਨੇਚਰੌ । ਨੀਤਵਨ੍ਤੌ ਦਿਨਾਨ੍ਯ੍ ਅष੍ਟੌ ਤਾਸੁ ਕਾਨਨਵੀਥਿषੁ
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਤੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਪੰਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅੱਠ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰੇ।
ਅਥ ਕੁਮ੍ਭ ਉਵਾਚਾਨ੍ਯਦ੍ ਵਨਂ ਯਾਵੋ ਗਿਰਾਵ੍ ਇਤਿ । ਤਦ੍ ੴ ਇਤਿ ਨृਪੋ ਮਤ੍ਵਾ ਤਾਵ੍ ਉਭੌ ਪ੍ਰਵਿਚੇਰਤੁਃ
ਫਿਰ ਕੁੰਭਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਚਲੋ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ।' ਰਾਜਾ ਨੇ 'ਓਮ' ਕਹਿ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਤੁਰ ਪਏ।
ਵਨਾਨ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਰੂਪਾਣਿ ਜਙ੍ਗਲਾਨਿ ਤਟਾਨਿ ਚ । ਸਰਾਂਸਿ ਗੁਲ੍ਮਜਾਲਾਨਿ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਗਹਨਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ, ਘਣੇ ਵਣ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਝੀਲਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਝਾੜ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਗੂੜੇ ਚੋਟੀਾਂ ਪਾਰ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨਦੀਰ੍ ਦੇਸ਼ਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ ਨਗਰਾਣਿ ਪੁਰਾਣਿ ਚ । ਮਰੂਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਗਿਰੀਨ੍ ਕੁਞ੍ਜਾਂਸ੍ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯ੍ ਆਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਰਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕੇ, ਪਿੰਡ, ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੇਤਲੇ ਮੈਦਾਨ, ਪਹਾੜ, ਬਾਗਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਤੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਪਾਰ ਕੀਤੇ।
ਸਮਮ੍ ਏਵ ਸਮਸ੍ਨੇਹੌ ਸਮਵੇषੌ ਸ੍ਥਿਤਾਵ੍ ਉਭੌ । ਸਮਸਤ੍ਤੌ ਸਮੋਤ੍ਸਾਹੌ ਸਸ੍ਨਤੁਸ੍ ਤਸ੍ਥਤੁਸ੍ ਤਥਾ
ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਇਕਠੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਨ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਆਨਰ੍ਚਤੁਃ ਪਿਤॄਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਬੁਭੁਜਾਤੇ ਚ ਰਾਘਵ । ਸਮਂ ਤਲ੍ਪੇ ਚ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਾਤੇ ਸਮਬੁਦ੍ਧੀ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਰਾਘਵ, ਇਕੱਠੇ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ; ਇਕੋ ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਲੇਟੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਮਾਲਵਨषਣ੍ਡੇषੁ ਮਨ੍ਦਾਰਗਹਨੇषੁ ਚ । ਦਮ੍ਪਤੀ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਹृਦਯੌ ਸੁਹृਦੌ ਤੌ ਵਿਰੇਜਤੁਃ
ਤਮਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਘਣੇ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਇਦਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਨੇਤਿ ਵਿਕਲ੍ਪਕਲਨਾ ਮਨਃ । ਨ ਜਹਾਰ ਤਯੋ ਰਾਮ ਵਾਤ੍ਯੇਵ ਵਿਬੁਧਾਚਲਮ੍
ਇਹ ਲੈਣਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ — ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚ — ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂਫਾਨ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਵਿਚੇਰਤੁਸ੍ ਤੌ ਸੁਹृਦੌ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਧੂਲਿਵਿਧੂਸਰੌ । ਕ੍ਵਚਿਚ੍ ਚਨ੍ਦਨਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗੌ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭਸ੍ਮਾਨੁਰਞ੍ਜਿਤੌ
ਉਹ ਦੋ ਮਿੱਤਰ ਕਦੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਕਦੇ ਚੰਦਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਤੇ ਕਦੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰੌ ਚੀਰਾਮ੍ਬਰਧਰੌ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪਲ੍ਲਵਸਞ੍ਛਨ੍ਨੌ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕੁਸੁਮਮਣ੍ਡਿਤੌ
ਕਦੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦੇ, ਕਦੇ ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ, ਕਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਦਿਨੈਃ ਕਤਿਪਯੈਰ੍ ਏਵ ਗਤਚਿਤ੍ਤਤਯਾ ਤਯਾ । ਸਤ੍ਤ੍ਵੋਦਾਤ੍ਤਤਯਾ ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਕੁਮ੍ਭਵਦ੍ ਆਬਭੌ
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਵਿਰਕਤੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ ਬਿਲਕੁਲ ਮਟਕੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਤਂ ਸੁਰਗਰ੍ਭਾਭਂ ਚੂਡਾਲਾ ਸਾ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਭਾਮ੍ ਉਪਗਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਾਨਿਨੀ
ਫਿਰ ਚੂਡਾਲਾ, ਜੋ ਮਾਣੀ ਸੀ, ਨੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਅਯਂ ਪਤਿਰ੍ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਤਥੇਮਾ ਵਨਭੂਮਯਃ । ਇਯਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਅਨਾਯਾਸਾ ਯੋ ਨ ਕਾਮੀ ਸ ਵਞ੍ਚਿਤਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵੀ। ਇਹ ਹਾਲਤ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਜਤਨ ਦੇ ਮਿਲੀ ਹੈ—ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾ ਖਾ ਗਿਆ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਧਿਯਾਂ ਭੋਗੇ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਤਿष੍ਠਤਾਮ੍ । ਏਕਗ੍ਰਹਾਤ੍ਮਿਕਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੂਢਤੈਵੋਦਿਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਕ-ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਤੰਗ ਸੋਚ ਬਿਲਕੁਲ ਅਰਥਹੀਨ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੂੜਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਜਃ ਪਤਿਰ੍ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਧਿਤ੍ਵਂ ਨਵਂ ਵਯਃ । ਗृਹਾਣਿ ਪੁष੍ਪਜਾਲਾਨਿ ਸਾ ਹਤਾ ਯਾ ਨ ਕਾਮਿਨੀ
ਜਿਸ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਸੁਭਾਵਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਉਹ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਨਪੁष੍ਪਲਤਾਗੇਹੇ ਸ੍ਵਾਯਤ੍ਤੇ ਭਰ੍ਤਰਿ ਪ੍ਰਿਯੇ । ਰਮਤੇ ਯਾ ਨ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਾ ਸਾ ਹਤੈਵ ਦੁਰਙ੍ਗਨਾ
ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੀ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਬਦਕਿਸਮਤ ਹੈ।
ਵਸ਼੍ਯਂ ਵਿਵਾਹਿਤਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਪਤਿਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਨੇ । ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸਤੀ ਯਾ ਨ ਰਮਤੇ ਤਾਂ ਧਿਗ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਦੁਰਙ੍ਗਨਾਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਇਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਤੇ ਵਿਆਹਿਆ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੀ, ਉਸ ਮੰਦਭਾਗੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਮੁਜ੍ਝਤਾ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਪਿ ਵੇਦ੍ਯਵਿਦਾ ਸਤਾ । ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਉਦਾਰਾਰ੍ਥਂ ਕਿਂ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਨ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਝ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਉੱਚੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?