ਅਹੋ ਪਰਿਣਤਸ੍ ਸਾਧੁਸ੍ ਸ੍ਵਪਦੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਯਮ੍ । ਤਦ੍ ਏਨਂ ਹਿ ਕਯਾ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਵਾਹ, ਕਿੰਨਾ ਅਡੋਲ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ ਇਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂ?
ਅਥ ਵੈਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਵਿਦੇਹਂ ਬੋਧਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵ੍ ਏष ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਅਥਵਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਬੇ-ਸਰੀਰ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਅਹਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਨਾਦੇਹਮ੍ ਇਮਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ । ਅਪੁਨਰ੍ਜਨਨਾਯੈਵ ਗਚ੍ਛਾਮੀਹ ਹਿ ਕਿਂ ਮਮ
ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਔਰਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੁਣ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਦੇਹਂ ਸ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਮ੍ ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਾ ਸਤੀ । ਪੁਨਸ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚੂਡਾਲਾ ਸਾ ਮਹਾਸਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਫਿਰ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਆਲੋਕਯਾਮਿ ਵੈ ਤਾਵਦ੍ ਏਨਂ ਦੇਹਂ ਮਹੀਪਤੇਃ । ਯਦ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੇषੋ ऽਸ੍ਤਿ ਬੋਧਬੀਜਂ ਹृਦਨ੍ਤਰੇ
ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਾਂਗੀ, ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੰਗਾਰੀ ਜਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਬੀਜ ਅਜੇ ਵੀ ਦਿਲ ਵਿਚ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਕਾਲੇਨੈष ਭਗਵਾਨ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੋਧਮ੍ ਉਪੈष੍ਯਤਿ । ਮੂਲਕੋਸ਼ਰਸਾਲੀਨਂ ਪੁष੍ਪਜਾਲਂ ਮਧਾਵ੍ ਇਵ
ਜੇ ਇਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਜੜਾਂ ਦੀ ਰਸ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਚਾ ਉੱਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਹ ਵਿਹਰਞ੍ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤ ਏਕੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍ । ਮੈਕੋ ਭਵਤ੍ਵ੍ ਏष ਇਤਿ ਮਨ੍ਯੇ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਨੋ ਸ਼ਮਮ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਨਯਨੇਨ ਚ । ਪਤਿਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਸਾਸ਼ਙ੍ਕਮ੍ ਉਵਾਚ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੁਝ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਅਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੇषੋ ऽਸ੍ਯ ਹृਦਿ ਸਮ੍ਬੋਧਕਾਰਣਮ੍ । ਕਾਯੋ ऽਯਮ੍ ਅਗਲਦ੍ਰੂਪੋ ਨੇਮਂ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਇਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੁਝ ਚੰਗੀ ਕਿਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ।
ਭृਸ਼ਂ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾष੍ਠਲੋष੍ਟਸਮਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੇषਃ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਧ੍ਯਾਨਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਕਿਰਣ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਬੋਧਕਾਰਣਂ ਯਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣੁਵਪੁਰ੍ ਹृਦਿ । ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੇषੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਬੀਜੇ ਪੁष੍ਪਫਲਂ ਯਥਾ
ਜਿਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਔਖਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ—ਜੀਵਨ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਚਿੰਗਾਰੀ—ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਪਨ੍ਦਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਪਨ੍ਦਿਤਸਚ੍ਚਿਤਃ । ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਸਮਸ੍ਯਾਚਲਸਂਸ੍ਥਿਤੇਃ
ਜਿਸਦਾ ਮਨਕਾ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਸਦੀ ਹਸਤੀ ਚੁੱਪ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਾ ਕੋਈ ਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਯਸ੍ ਸਮਸਮਾਭੋਗੋ ਨ ਗ੍ਲਾਯਤਿ ਨ ਹृष੍ਯਤਿ । ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਚੋਦੇਤਿ ਸਮਮ੍ ਏਵਾਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਸੰਤੁਲਨ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਥੱਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਉਭਰਦਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵਾਦਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਮਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਦੇਹੋ ऽਨ੍ਯਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨਾਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ਯ ਕਦਾਚਨ
ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦੀ ਸੋਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹਿਲਚਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਾਰਣਂ ਜਗਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੇਃ । ਰਾਮ ਭਾਵਵਿਕਾਰਾਣਾਂ ਕੁਸੁਮਾਨਾਂ ਯਥਾ ਮਧੁਃ
ਰਾਮਾ, ਮਨ ਦੀ ਹਲਚਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਟਿਕਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਦ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਦੇਹੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ ਹਿ ਮੁਹੁਰ੍ ਮੁਹੁਃ । ਹਰ੍षਗ੍ਲਪਨਸਮ੍ਮੋਹਵਸ਼ਮ੍ ਏਤਿ ਰਘੂਦ੍ਵਹ
ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਮਨ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੁਸ਼ੀ, ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਮਮ੍ ਆਯਾਤੇ ਕਾਯੋ ਯਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਬਾਧਤੇ ਨਾਮ੍ਬਰਸ੍ਯੇਵ ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਵਿਕਾਰਭੂਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।
ਵੀਚ੍ਯਾਦਿ ਨ ਯਥੋਦੇਤਿ ਸਮਾਯਾ ਜਲਸਨ੍ਤਤੇਃ । ਤਥਾ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਦੋषਸ੍ ਸਮਾਯਾਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਂਸ੍ਥਿਤੇਃ
ਜਿਵੇਂ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਥਾਂ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯਾਨੁਪਲਮ੍ਭੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵੋਪਸ਼ਮਾਦ੍ ऋਤੇ । ਯਾਵਦ੍ ਭਾਵਿ ਸਮਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਾਚ੍ ਛਾਮ੍ਯਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਸੱਤ ਦੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਸਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੱਤ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹੇ ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤੁ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਪਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ ਤਾਪਹਿਮਵਦ੍ ਰਾਮ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵੇਨ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਨਾ ਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੱਤ, ਉਹ ਸਰੀਰ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਬਰਫ ਵਾਂਗ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਦੇਹੋ ऽਸੌ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਚੇਤਸੋਜ੍ਝਿਤਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨ ਚ ਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ ਤੇਨ ਨ ਮ੍ਲਾਨਿਭਾਜਨਮ੍
ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦਾ ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਸੱਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਾਸ ਦਾ ਪਾਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ।
ਤਂ ਤਥਾਭੂਤਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਦੇਹਂ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ । ਅਨੁਜ੍ਝਿਤਵਤੀ ਦੇਹਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਬੋਧਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਭਵਿष੍ਯਦ੍ਬੋਧਨਂ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਏष ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਮਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਵੱਲ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਉਥੇ ਹੀ, ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਜਾਗਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨ ਬੋਧਯਾਮਿ ਯਦ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਚਿਰਾਤ੍ ਤਦ੍ ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕਿਮ੍ ਇਹੈਕਾਵਤਿष੍ਠੇ ऽਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਬੋਧਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਜਾਗ ਪਵੇਗਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲੀ ਕਿਉਂ ਰਹਾਂ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਦੇਹਂ ਕਾਰਣਪਞ੍ਜਰਮ੍ । ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪੰਜਰਾ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰ ਸਾ ਚੇਤਨਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਤਃ ਪ੍ਰਭੋਃ । ਸ੍ਵਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਨਰ੍ ਦੇਹਂ ਖਾਨ੍ ਨੀਡਮ੍ ਇਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੀ
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਤਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਮ੍ਭਾਕृਤਿਰ੍ ਅਥੋਤ੍ਥਾਯ ਨਿਵਿष੍ਟਾ ਕੁਸੁਮਸ੍ਥਲੇ । ਸਾਮ ਗਾਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਸਾ ਭ੍ਰਮਰੀਵृਨ੍ਦਸਸ੍ਵਨਾ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਟ ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਘੜੇ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਉਠੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭੌਂਰਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਂ ਸਾਮਸ੍ਵਨਮ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਚਿਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਗੁਣਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਬੁਬੁਧੇ ਭੂਪਤੇਰ੍ ਦੇਹੇ ਵਸਨ੍ਤ ਇਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀ
ਉਸ ਸਾਮ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਜਾਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼ਂ ਵਿਕਾਸਯਾਮ੍ ਆਸ ਤਾਂ ਤਦਾਰ੍ਕ ਇਵਾਬ੍ਜਿਨੀਮ੍ । ਗृਹੀਤਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਮਹੀਪਤਿਃ
ਸੱਚੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਮਲ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਕੁਮ੍ਭਮ੍ ਅਗ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਾਮਗਾਯਨਤਤ੍ਪਰਮ੍ । ਪਰੇਣ ਵਪੁषਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਾਮਵੇਦਮ੍ ਇਵਾਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਘੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਮਵੇਦ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।