ਚਿਦ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ਨਭਸੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਚ੍ਛਾਤ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਭਾਵਾਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਲਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਰਮਸ੍ਵ ਚ
ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਿੱਤ ਦੇ ਖੁਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿਟੀ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ।
ਇਦਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਨੇਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਿਨ੍ਦਵਃ । ਬਿਨ੍ਦੂਞ੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਣਮੇਘਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯ
ਇਹ ਸੋਚਾਂ—'ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਹੀਂ'—ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ, ਇਹ ਬੂੰਦਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੇ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਲੈ।
ਇष੍ਟਂ ਮੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸ੍ਵੇਤਿ ਯਥੈਵ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤੇ ਸਖੀ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਥੈਵ ਨ ਕਥਂ ਦਯਿਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰੀ ਚਾਹਤ ਮੰਗ', ਤੇ ਉਹ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਰਚਿਤਾਨ੍ ਏਤਾਨ੍ ਭਾਵਾਨ੍ ਆਪਾਤਭਾਸੁਰਾਨ੍ । ਨ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਜਲਰਵੀਨ੍ ਇਵ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ, ਸੋਚਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਾਦਿਫਲਦਂ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਮਮ੍ ਏਵ ਤਤ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਸਮਾਭਾਸੋ ਯੋ ऽਸ੍ਯ੍ ਅਸਾਵ੍ ਏਵ ਵੈ ਭਵ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਵਰਗੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾ।
ਸਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਨਾਸ਼ੇਨ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਿਗਤਸ੍ਪृਹਃ । ਪਦਾਰ੍ਥੌਘਮ੍ ਇਮਂ ਗृਹ੍ਣਂਸ੍ ਤਿष੍ਠਾਸ੍ਪਨ੍ਦਿਤਚਿਤ੍ਤਭੂਃ
ਬਿਨਾ ਲਾਲਚ ਦੇ, ਜੋ ਸੱਚ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਨਾਲ ਤੇ ਜੋ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਸ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਰੱਖ ਕੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਅਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਸृਤਿਰ੍ ਨੇਹ ਬਾਧਤੇ । ਪੌਰੁषਪ੍ਰਭਵਾ ਸਾਧੋ ਵਿਪਨ੍ ਨੀਤਿਮਤੋ ਯਥਾ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਇਹ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ।
ਯਾਨਿ ਯਾਨੀਹ ਦੁਃਖਾਨਿ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ । ਚੇਤਸ਼੍ਚਾਪਲਜਾਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਮਹੀਪਤੇ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਦੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਿਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਗਤਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਚਾਪਲਮ੍ । ਸ ਵਿਭੁਸ੍ ਸ ਮਹਾਨਨ੍ਦੀ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਸ ਭਾਜਨਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਠੀਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਬੇਚਲ ਨਹੀਂ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਾਜ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਅਥ ਚੇਤਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦੌ ਤਦ੍ ਏਕਤਾਮ੍ । ਨੀਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠ ਯਥਾਕਾਮਮ੍ ਐਕ੍ਯਮ੍ ਆਗਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਮਨ ਦੇ ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਨਾਹ ਹਿਲਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਰ ਲੈ, ਤੇ ਸਦਾ ਦੀ ਇਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕ ਜਾ।
ਕਥਮ੍ ਐਕ੍ਯਵਿਧਿਂ ਯਾਤਸ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਸ੍ਪਨ੍ਦਾਵ੍ ਇਮੌ ਵਿਭੋ । ਸਰ੍ਵਸਂਸ਼ਯਵਿਚ੍ਛੇਦਕਾਰਿਨ੍ਨ੍ ਏਤਦ੍ ਵਦਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਹੇ ਮਾਹਰ, ਦੱਸ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਹਿਲਣਾ ਤੇ ਨਾਹ ਹਿਲਣਾ—ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਤੂੰ ਜੋ ਹਰ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਜਲਦੀ ਦੱਸ।
ਏਕਂ ਵਸ੍ਤੁ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਵਾਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧਿਃ । ਤਦ੍ ਏਵ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਨੋ ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਵਾਰੀਵ ਵੀਚਿਭਿਃ
ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ। ਉਹੀ ਹਿਲਦਾ ਜਾਂ ਨਾਹ ਹਿਲਦਾ, ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ, ਲਹਿਰਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾਹ ਹੋਣ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਮਲਂ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾਮਭਿਃ । ਯਦ੍ ਗੀਤਂ ਤਦ੍ ਇਦਂ ਮੂਢਃ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਜਗਤ੍ਤਯਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ, ਨਿਰਮਲ, ਸੱਚ ਆਦਿ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਅਜਾਣ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦ ਏਵ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਗੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਧਿ ਸਂਸृਤਿਃ । ਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਹਿ ਵੀਚ੍ਯਾਦਿਸ੍ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਸਮਂ ਪਰਮ੍
ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਠਹਿਰਾਅ ਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਹਿਲਚਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਿਲਚਲ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਠਹਿਰਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਚਿਤਸ੍ ਸ ਏਵ ਚੇਤ੍ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸ੍ ਤਥਾਸ੍ਪਨ੍ਦਸ਼੍ ਚ ਭਾਵਿਤਃ । ਏਕਰੂਪਤਯਾ ਨਾਮ ਤਤ੍ ਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਚਲਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਚੇਤਨਾ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਹੈ; ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਅਟੱਲ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਕੀਕਤ ਹੈ।
ਸਰ੍ਗਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦृष੍ਟੋ ਵਿਲੀਯਤੇ । ਉਦੇਤ੍ਯ੍ ਅਸਮ੍ਯਗ੍ਦृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਰਜ੍ਜ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਪਭ੍ਰਮੋ ਯਥਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਕੇਵਲ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹਿਲਚਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਲਤ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ 'ਤੇ ਸੱਪ ਦਾ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਸ੍ਪਨ੍ਦਾ ਚਿਚ੍ ਚਿਦਭਿਧਾ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਾ ਤ੍ਵ੍ ਇਯਮ੍ ਆਤਤਾ । ਤੁਰ੍ਯਾਤੀਤਪਦਾਰੂਢਾ ਵਾਚਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਪਾਰ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਹਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਚਿੱਤ' ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਡੋਲ ਚੇਤਨਾ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉਪਰਲੇ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਇਹ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਕਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਜ੍ਜਨਸਮ੍ਪਰ੍ਕਸਨ੍ਤਤਾਭ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ । ਕਾਲੇਨਾਮਲਤਾਂ ਯਾਤੇ ਚੇਤਸੀਨ੍ਦਾਵ੍ ਇਵੋਦਿਤੇ
ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ ਕੇਵਲਮ੍ ਆਭਾਤਂ ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤਿਗਿਰਾਤਤਮ੍ । ਕਥ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਾਨੁਭੂਤੇਸ੍ ਤੁ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਂ ਰੂਪਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ
ਇਹੀ ਇਕੋ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਭਾਵਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਮ੍ ਅਤ੍ਰੈਵ ਤਿष੍ਠੇष੍ਟਪਦੇ ਨਿਵਿष੍ਟਃ । ਨੀਰੂਪਨਿਰ੍ਭੇਦਮਹਾਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਜਾਤੋ ऽਸਿ ਸਾਧੋ ਖਲੁ ਵੀਤਸ਼ੋਕਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਅਜੋਕੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕਾ ਰਹੋ। ਹੇ ਸਾਧੂ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਚੇਤਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਮਹੀਪਤੇ । ਯਥੇਦਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਚ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚ ਮਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਨਿਨਾਯਕ । ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਤਿष੍ਠ ਦृष੍ਟਸ੍ਪष੍ਟਪਦਃ ਪਦੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਫ-ਸਪਸ਼ਟ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਰਹਿ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਤ੍ ਸਮਾਯਾਤੋ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਮਰਸਂਸਦਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਵੇਲੇ, ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਆ ਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚੇਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਕੋਪਮ੍ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ । ਨੋਦ੍ਵੇਜਨੀਯਾ ਭਵ੍ਯੇਨ ਗੁਰਵੋ ਹਿ ਕਦਾਚਨ
ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਚੰਗੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਐਸੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਙ੍ਕਲ੍ਪਲੇਖੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਭਿਵਾਞ੍ਛਤਾ । ਤ੍ਵਯਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦृष੍ਟਿਰ੍ ਏषੈਵ ਪਾਵਨੀ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਇਰਾਦੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹਣਾ ਮੁਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਟਿਕ ਕੇ ਰਹਿ। ਇਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਵਚਃ ਪੁष੍ਪਹਸ੍ਤਸ਼੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਪ੍ਰਣਾਮਾਯ ਦਦਾਤ੍ਯ੍ ਏष ਤਾਵਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮ੍ ਆਯਯੌ
ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਫੁੱਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਭਾਸਗਤਂ ਵਸ੍ਤੁ ਯਥੈਵਾਗ੍ਰੇ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਨ ਦृष੍ਟਵਾਂਸ੍ ਤਥਾ ਕੁਮ੍ਭਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਕੇ ਫਿਰ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁੰਭਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਗਤੇ ਕੁਮ੍ਭੇ ਮਹੀਪਾਲਃ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮ੍ ਆਯਯੌ । ਤਦ੍ ਏਵ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਪਿਤ ਇਵਾਭਵਤ੍
ਕੁੰਭਾ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਅਜੋਕੇ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਖੋ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਲਸਿਤਂ ਵਿਧੇਃ । ਯਤ੍ ਕੁਮ੍ਭਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ੇਨ ਬੋਧਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਚਿਰਾਦ੍ ਅਯਮ੍
ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਤਕਦੀਰ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕੁੰਭਾ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ।'
ਕ੍ਵ ਨਾਰਦਸੁਤਃ ਕੁਮ੍ਭਃ ਕ੍ਵਾਹਂ ਨਾਮ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਕੇਵਲਂ ਕਾਲਯੁਕ੍ਤ੍ਯੈਵਮ੍ ਅਹਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਃ
'ਕੁੰਭਾ, ਨਾਰਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ, ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ? ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰਤਾ ਹੈ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਗਈ ਹੈ।'