ਅਦ੍ਯ ਪਕ੍ਵਕषਾਯਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਦ੍ਯੈਵਾਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯੀ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਸੋਪਦੇਸ਼੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਦ੍ਯੈਵਾਸਿ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਮਲ ਪੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ੇਨ ਤਵ ਨਿष੍ਪਤ੍ਤਿਮ੍ ਆਗਤਃ
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਤਸੰਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਦਿਨਸ੍ਯੈष ਪੂਰ੍ਵੋ ਭਾਗੋ ਮਹੀਪਤੇ । ਤਾਵਚ੍ ਚੇਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਤਵਾਜ੍ਞਾਨਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਸੀ।
ਇਦਾਨੀਂ ਮਦ੍ਵਚੋਬੋਧਾਚ੍ ਚੇਤਸਿ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਗਤੇ । ਹृਦਯਾਤ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਭੂਪਤੇ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਜਦ ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਮਿਟ ਗਈ ਤੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਗਏ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਹृਦਿ ਯਾਵਨ੍ ਮਨਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਤਾਵਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਤਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਾਭ੍ਯੁਦਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨ ਦਿਲ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਮਨ ਚਿੱਤ ਵਿਚੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਬ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵਦृਸ਼ੌ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਏਤਯੋਰ੍ ਯੋ ਲਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਯੋਸ੍ ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਾ ਪਰਾ ਗਤਿਃ
ਮਨ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੇਖਣਾਂ ਜਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ऽਸਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨृਪ । ਸਦ੍ ਏਵ ਸਤ੍ਤਯਾਤ੍ਤਂ ਹਿ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਅਸਤ੍ ਪਦਮ੍
ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਝੂਠਾ ਪਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵੀਤਸ਼ੋਕੋ ਨਿਰਾਯਾਸੋ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਮਹੋਦਯੋ ਮੁਨਿਰ੍ ਮੌਨੀ ਖਰੂਪਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਨਿਰ੍ਮਲਃ
ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵਾਲਾ, ਮਾਹਰ, ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ।
ਏਵਂ ਹਿ ਭਗਵਞ੍ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯੈਵਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਭੂਃ । ਨ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਿਲ ਪ੍ਰਭੋ
ਸੱਚਮੁਚ, ਭਗਵਾਨ, ਮਨ ਦੀ ਹਦ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਰਖ ਜੀਵ ਲਈ ਹੈ; ਜੋ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ ਤ ਏਤੇ ਹਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਵਦ । ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਮਨਸੋ ਯੁष੍ਮਦਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਨਰਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ?
ਇਤਿ ਮੇ ਕਥਯਾਸ਼ੇषਮ੍ ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਵਚਨਾਂਸ਼ੁਭਿਃ । ਹਾਰ੍ਦਂ ਤਮੋ ਮੇ ਨਿਪੁਣਮ੍ ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਾਯੈਃ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਯ
ਤੇਰੇ ਪੂਰੇ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਖਮ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।
ਯਥਾ ਵਦਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤਤ੍ ਤਥੈਵ ਹਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਕੁਰ ਇਵਾਸ਼੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਓਹੀ ਸਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪੁਨਰ੍ਜਨਨਯੋਗ੍ਯਾ ਯਾ ਵਾਸਨਾ ਘਨਵਾਸਨਾ । ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨ ਸਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਵਾਸਨਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਮਨ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਹ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਤਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਧਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪੁਨਰ੍ਜਨਨਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਜਿਸ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਸੱਤ' ਜਾਣ, ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾਸ੍ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ । ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਗਤਾਸਙ੍ਗਂ ਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਃ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਤ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਲਗਾਵ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਮੂਢਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਹੁਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾ ਹਿ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਮੂੜ੍ਹ ਮਨ ਨੂੰ ਲੋਕ 'ਮਨ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਗਰੂਕ ਮਨ ਨੂੰ 'ਸਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਾਗਰੂਕ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਸਤ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸਤਵਿਕ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹਨ।
ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਯੋ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਬਨ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇ
ਮਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਤ ਕਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਅਜਾਗਰੂਕ ਲਈ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਜਾਗਰੂਕ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ੍ਥਿਤੋ ਭਵਾਨ੍ । ਅਸ਼ੇषੇਣ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਦ੍ਯੇਤਿ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਤੂੰ ਸਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਮਸ੍ਤਵਾਸਨਾਮੁਕ੍ਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਰਾਜੇਵ ਰਾਜਸੇ । ਆਕਾਸ਼ਸਾਮ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਮੁਨੇ ਮਨਃ
ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ, ਹੇ ਮুনি, ਹੁਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ ਸਮਸਮਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਮਨ੍ਦਰਾਹਨਨੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਹਾਰ੍ਣਵਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਥਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਦੂਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ।
ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ ਵਾਸਨਾ ਤਪਸਸ੍ ਤਥਾ । ਕਾਨਨਾਚ੍ ਚ ਸ਼ਰੀਰਾਚ੍ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਾਦ੍ ਅਪਿ
ਤੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਤਪ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਚਾਹ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੋੜ, ਤੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਨਿਰੀਹੋ ਵਿਗਤਾਸਙ੍ਗਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਵਾਸਨਃ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗਿਪਦਂ ਗਤਃ
ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਿਆਗ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਅਯਂ ਸ ਹਿ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਸਮੁਜ੍ਝਿਤਮ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਦਿ ਤਪੋਦਾਨਫਲਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਆਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਸਵਰਗ, ਮੁਕਤੀ, ਮਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ, ਤਪ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਯੇਦ੍ਧਯਾ ਸਾਧੋ ਧਿਯਾ ਪਰਮਬੋਧਯਾ । ਤਪੋ ਨਾਮ ਕਿਯਨ੍ਮਾਤ੍ਰਦੁਃਖਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਉੱਚੇ ਜੀਵ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤਪਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਯਾਤਿਸ਼ਯਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਸੁਖਂ ਸਮਤਾਮਯਮ੍ । ਤਤ੍ ਸਤ੍ ਤਦ੍ ਵਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਿ ਭਙ੍ਗੁਰਮ੍
ਜੋ ਸੁਖ ਵਧਣ-ਘਟਣ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਮਤਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਚੀਜ਼ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਸਵੰਤ ਸੁਖ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਭਾਵਾਭਾਵਤੁਲਾਰੂਢਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਧਿਵ੍ਯਾਧਿਵੇਧਿਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨਾਮ ਕਿਮਾਨਨ੍ਦਸ੍ ਸੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ਦੇਹਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ
ਸਵਰਗ, ਜੋ ਹੋਣ-ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਥਿਰਤਾ ਤੇ ਅਥਿਰਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜ੍ਹਾ ਹੋਈ—ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁਖ ਹੈ? ਉਹ ਵੀ ਸਦਾ ਸਹਿਮੇ ਹੋਏ ਸੁਖ 'ਚ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਂਸਿਦ੍ਧੇਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਣ੍ਡਸ਼੍ ਸ਼ੁਭੋ ਭਵੇਤ੍ । ਯੇਨ ਨਾਸਾਦਿਤਂ ਹੇਮ ਰੀਤਿਂ ਕਿਂ ਸ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਮਕਸਦ ਹਾਲੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸੋਨਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਕਿਉਂ ਛੱਡੇ?
ਚੂਡਾਲਾਦਿਸਮਾਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਭਵੇਜ੍ ਜ੍ਞਤ੍ਵਂ ਸੁਖੇਨ ਤੇ । ਤਤ੍ ਕਿਮਰ੍ਥਮ੍ ਅਨਰ੍ਥੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਮਗ੍ਨਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਤਪੋਮਯੇ
ਚੂਡਾਲਾ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਇਹ ਬੇਫ਼ਾਇਦਾ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਆਸ਼੍ਰਮਾਦਿਵਿਕਲ੍ਪਾਂਸ਼ਸਾਧ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕੁਕਰ੍ਮਣਃ । ਆਦ੍ਯਨ੍ਤੌ ਪਸ਼੍ਯ ਸੁਮਤੇ ਮਧ੍ਯ ਏਵ ਰਮਸ੍ਵ ਮਾ
ਸਿਆਣੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਆਦਿ ਵੰਡਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਇਹ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਪਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਾ ਟਿਕ।
ਯਤ ਏਤੇ ਸਮਾਯਾਤਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰਿਣਮਨ੍ਤਿ ਚ । ਤਪੋਰੂਪਾ ਵਿਕਲ੍ਪਾਂਸ਼ਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਬਦ੍ਧਪਦੋ ਭਵ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਪਗ ਟਿਕਾ ਲੈ।