ਭਗਵਂਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਹਾਵਿਭਵਭੂषਿਤਾ । ਮਹਤੀ ਪਦਵੀ ਦृष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮਯਾ
ਹੇ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਰਾਹ ਵੇਖ ਲਿਆ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।
ਸਤਾਂ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਹੋ ਬਤ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਅਪੂਰ੍ਵੈਕਾਮृਤਮਯਸ੍ ਸਙ੍ਗਸ੍ ਸਾਰਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਵਾਹ, ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਕਿੰਨੀ ਅਜੋਕੀ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਹੈ! ਉਹ ਸੰਗਤ ਸਦਾ ਨਵੀਂ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਨਾਪਿ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਂ ਯਨ੍ ਨਾਮ ਨ ਮਹਾਮृਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮਾਸਙ੍ਗਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨਾਸਾਦਿਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਆਦ੍ਯਮ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਏਤਤ੍ ਕਮਲਲੋਚਨ । ਕਥਂ ਨਾਸਾਦਿਤਮ੍ ਅਭੂਦ੍ ਏਤਦ੍ ਆਤ੍ਮਪਦਂ ਮਯਾ
ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਅਨੰਤ, ਮੂਲ ਤੇ ਅਮਰ ਅਵਸਥਾ—ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈ?
ਮਨਸ੍ਯ੍ ਉਪਸ਼ਮਂ ਯਾਤੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਭੋਗੈषਣੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਕषਾਯਪਾਕੇ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗਣਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਯਾਨ੍ਤਿ ਚੇਤਸਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਵਿਮਲਾ ਦੈਸ਼ਿਕੋਕ੍ਤਯਃ । ਯਥਾ ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਕੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਬਿਨ੍ਦਵਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਮ੍ਭਸਃ
ਤਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ 'ਤੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕषਾਯਾਣਾਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸਮ੍ਭृਤਾਨਾਂ ਸ਼ਰੀਰਕੇ । ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਸ੍ਵਰੂਪਾਣਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਪਾਕਸ੍ ਤਵੋਦਿਤਃ
ਅੱਜ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਨੰਤ ਮਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਪੱਕ ਕੇ ਮੁਕ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਹਾਨ੍ ਮਲਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਲੇਨ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣ । ਸਾਧੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਫਲਾਨੀਵ ਪਾਕੇਨ ਵਿਗਲਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਧਃ
ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੇੜ 'ਤੇ ਫਲ ਪੱਕ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਲ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸਨਾਤ੍ਮਸੁ ਯਾਤੇषੁ ਮਲੇषੁ ਵਿਲਯਂ ਸਖੇ । ਯਦ੍ ਵਕ੍ਤਿ ਗੁਰੁਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਦ੍ ਵਿਸ਼ਤੀषੁਰ੍ ਯਥਾ ਬਿਲੇ
ਮਿੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਵਾਸਨਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕषਾਯਪਾਕੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾਦ੍ਯ ਵਿਬੋਧਿਤਃ । ਤੇਨਾਦ੍ਯੈਵ ਤਵਾਜ੍ਞਾਨਕ੍ਸ਼ਯੋ ਜਾਤੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਲ ਪੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਅਦ੍ਯ ਪਕ੍ਵਕषਾਯਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਦ੍ਯੈਵਾਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯੀ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਸੋਪਦੇਸ਼੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਦ੍ਯੈਵਾਸਿ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਵਾਨ੍
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਮਲ ਪੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਮੁਕ ਗਈ ਹੈ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਵ੍ਯਪਦੇਸ਼ੇਨ ਤਵ ਨਿष੍ਪਤ੍ਤਿਮ੍ ਆਗਤਃ
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਤਸੰਗ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਯ ਦਿਨਸ੍ਯੈष ਪੂਰ੍ਵੋ ਭਾਗੋ ਮਹੀਪਤੇ । ਤਾਵਚ੍ ਚੇਤੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤਿ ਤਵਾਜ੍ਞਾਨਂ ਬਭੂਵ ਹ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ 'ਮੈਂ ਹਾਂ' ਵਾਲੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਸੀ।
ਇਦਾਨੀਂ ਮਦ੍ਵਚੋਬੋਧਾਚ੍ ਚੇਤਸਿ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਆਗਤੇ । ਹृਦਯਾਤ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਭੂਪਤੇ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਜਦ ਇਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਮਿਟ ਗਈ ਤੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗ ਗਏ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਹृਦਿ ਯਾਵਨ੍ ਮਨਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਤਾਵਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਤਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯਾਭ੍ਯੁਦਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਨ ਦਿਲ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਮਨ ਚਿੱਤ ਵਿਚੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਬ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵਦृਸ਼ੌ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦ੍ ਏਵਾਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਏਤਯੋਰ੍ ਯੋ ਲਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਯੋਸ੍ ਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਾ ਪਰਾ ਗਤਿਃ
ਮਨ ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੇਖਣਾਂ ਜਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ ਤੇ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ऽਸਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨृਪ । ਸਦ੍ ਏਵ ਸਤ੍ਤਯਾਤ੍ਤਂ ਹਿ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਅਸਤ੍ ਪਦਮ੍
ਤੂੰ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਝੂਠਾ ਪਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵੀਤਸ਼ੋਕੋ ਨਿਰਾਯਾਸੋ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਮਹੋਦਯੋ ਮੁਨਿਰ੍ ਮੌਨੀ ਖਰੂਪਸ੍ ਤਿष੍ਠ ਨਿਰ੍ਮਲਃ
ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵਾਲਾ, ਮਾਹਰ, ਚੁਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ।
ਏਵਂ ਹਿ ਭਗਵਞ੍ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯੈਵਾਸ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਭੂਃ । ਨ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਕਿਲ ਪ੍ਰਭੋ
ਸੱਚਮੁਚ, ਭਗਵਾਨ, ਮਨ ਦੀ ਹਦ ਸਿਰਫ਼ ਮੂਰਖ ਜੀਵ ਲਈ ਹੈ; ਜੋ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ ਤ ਏਤੇ ਹਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਵਦ । ਅਵਿਦ੍ਯਮਾਨਮਨਸੋ ਯੁष੍ਮਦਾਦ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਨਰਾਃ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ?
ਇਤਿ ਮੇ ਕਥਯਾਸ਼ੇषਮ੍ ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ ਚ ਵਚਨਾਂਸ਼ੁਭਿਃ । ਹਾਰ੍ਦਂ ਤਮੋ ਮੇ ਨਿਪੁਣਮ੍ ਏਵਮ੍ਪ੍ਰਾਯੈਃ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਯ
ਤੇਰੇ ਪੂਰੇ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਖਮ ਹਨੇਰੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।
ਯਥਾ ਵਦਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤਤ੍ ਤਥੈਵ ਹਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਕੁਰ ਇਵਾਸ਼੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣੂ, ਓਹੀ ਸਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਵਿਚ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤਾਂ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪੁਨਰ੍ਜਨਨਯੋਗ੍ਯਾ ਯਾ ਵਾਸਨਾ ਘਨਵਾਸਨਾ । ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨ ਸਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਵਾਸਨਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਮਨ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜੋ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਯਯਾ ਵਾਸਨਯਾ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਹ ਕਰ੍ਮਸੁ । ਤਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਧਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪੁਨਰ੍ਜਨਨਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਜਿਸ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਸੱਤ' ਜਾਣ, ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾਸ੍ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ । ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਗਤਾਸਙ੍ਗਂ ਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਃ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਤ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਲਗਾਵ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਫਿਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਮੂਢਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਆਹੁਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਾਸ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾ ਹਿ ਮਹਾਧਿਯਃ
ਮੂੜ੍ਹ ਮਨ ਨੂੰ ਲੋਕ 'ਮਨ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਗਰੂਕ ਮਨ ਨੂੰ 'ਸਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਾਗਰੂਕ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਸਤ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸਤਵਿਕ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹਨ।
ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਯੋ ਨ ਜਾਯਤੇ । ਅਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਬਨ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇ
ਮਨ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਤ ਕਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਅਜਾਗਰੂਕ ਲਈ ਬੰਧਨ ਹੈ, ਜਾਗਰੂਕ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਅਸਿ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗੀ ਸ੍ਥਿਤੋ ਭਵਾਨ੍ । ਅਸ਼ੇषੇਣ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਦ੍ਯੇਤਿ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਤੂੰ ਸਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਵੱਡਾ ਤਿਆਗੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਮਸ੍ਤਵਾਸਨਾਮੁਕ੍ਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਰਾਜੇਵ ਰਾਜਸੇ । ਆਕਾਸ਼ਸਾਮ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਮੁਨੇ ਮਨਃ
ਸਾਰੇ ਮਨ ਦੇ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ, ਹੇ ਮুনি, ਹੁਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਪਰਮਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ ਸਮਸਮਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਮਨ੍ਦਰਾਹਨਨੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਹਾਰ੍ਣਵਃ
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਮਾਨਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਥਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਦੂਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ।