ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ऽਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਾਵਦ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਭਵਃ । ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਯਾ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦ ਤਕ ਅੰਦਰੋਂ 'ਮਨ', 'ਬੁੱਧੀ' ਜਾਂ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਰਹੇ, ਤਦ ਤਕ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਾਇਆ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ.
ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਯਾਵਜ੍ ਜ੍ਞਾਨੋਦਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਤਾਵਚ੍ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਯਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵਾਤ੍ਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦ ਅੰਦਰੋਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ 'ਮਨ ਨਹੀਂ' ਜਾਂ 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ', ਤਦ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਮਾਇਆ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ.
ਮਿਥ੍ਯਾਯਕ੍ਸ਼ਭ੍ਰਮੋ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਵਦ੍ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਮਿਥ੍ਯਾਯਕ੍ਸ਼ਭ੍ਰਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਕੁਤੋ ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਵਃ
ਜਦ ਤਕ ਝੂਠੀ ਯਕਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਰਹੇ, ਯਕਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਝੂਠੀ ਭਾਵਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਯਕਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨੋ ਚੈਤ੍ਤਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਾਦਿਸਂਯੁਤਮ੍ । ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਂਵਿਦ੍ ਏਕਾਸ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਨ ਹੈ, ਨਾ ਮਨ ਦੀਆਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਅਹੰਕਾਰ ਆਦਿ; ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਨਿਰਮਲ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ.
ਤਯਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਚਿਤ੍ਤਾਦਿ ਕृਤਮ੍ ਆਸੀਦ੍ ਵਿਮੂਢਯਾ । ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਯਾ
ਉਹ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ, ਕਲਪਨਾ ਤੇ ਚਿੱਤ ਆਦਿ ਬਣਾਏ ਸੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਲਪਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਯਦ੍ ਆਯਾਤਿ ਤਤ੍ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਪਵਨੇਨ ਮਹਾਬਾਹੋ ਜ੍ਵਾਲਾਜਾਲਮ੍ ਇਵਾਨਲੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਵਾਲਾ ਦਾ ਝੁੰਡ ਹਵਾ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵੈਕਘਨਯਾ ਤਤ੍ ਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਤਯਾ । ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਭਿਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਵਾਰਿਣਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਇਕ-ਰੂਪ ਮੱਠੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਹਮ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਨ ਚਾਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਤ੍ਵਂ ਨੈਤੇ ਨ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ । ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਨ ਚਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਆਤ੍ਮੈਵੈਕੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਃ
ਨਾ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੈ, ਨਾ ਤੂੰ, ਨਾ ਇਹ, ਨਾ ਮਨ; ਨਾ ਇੰਦਰੇ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼—ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹੈ।
ਘਟਾਦ੍ਯਾਕਾਰਰੂਪੇਣ ਸ ਏਵਾਯਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯਤੇ । ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ ਅਯਂ ਚਾਹਮ੍ ਇਤਿ ਕੇਵ ਕੁਕਲ੍ਪਨਾ
ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਘੜਾ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; 'ਇਹ ਮਨ ਹੈ' ਤੇ 'ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ' — ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਮਖਿਆਲ ਹਨ।
ਨ ਜਾਯਤੇ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਮਿਞ੍ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ । ਕੇਵਲਂ ਵਿਲਸਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਸਦਸਦ੍ਭਾਵਨਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਅਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਰ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਾ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਕृਤ੍ ਪ੍ਰਕਟਮ੍ ਆਤਤਮ੍ । ਦ੍ਵਿਤ੍ਵੈਕਤ੍ਵੇ ਨ ਵਿਦ੍ਯੇਤੇ ਨਿਰ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਭਵ ਸਤ੍ਯਤਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਨਾ ਦੋਵਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਇਕਤਾ — ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੁਣਾਕਾਰਸ੍ ਸਨ੍ਨ੍ ਏਵਾਸਿ ਸਖੇ ਨਭਃ । ਨ ਦਹ੍ਯਸੇ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਨ ਚ ਕ੍ਵਚਨ ਲਿਪ੍ਯਸੇ
ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਤੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਨਾ ਸੜਦਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਕਦੇ ਮੈਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੇ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਸਖੇ ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ । ਨਿਰ੍ਮਲਾਕਾਸ਼ਰੂਪਸ੍ਯ ਚੈਕਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰੂਪਿਣਃ
ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਤੇਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਇਚ੍ਛਾਨਿਚ੍ਛਾਤ੍ਮਿਕੇ ਸ਼ਕ੍ਤੀ ਯੇ ਤਵਾਪਿ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਤੇ । ਨ ਹ੍ਯ੍ ਅਂਸ਼ੁਵ੍ਯਤਿਰੇਕੇਣ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਉਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਅਨਇੱਛਾ ਵਾਲੀਆਂ ਜੋ ਤਾਕਤਾਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਨ, ਉਹੀ ਤੂੰ ਆਪ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਚੰਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਅਜਰਮ੍ ਅਪਰਂ ਪਰਸ੍ਵਭਾਵਂ ਸਕृਦ੍ ਅਮਲਂ ਸਤਤਂ ਸਦ੍ ਏਕਰੂਪਮ੍ । ਵਿਗਲਿਤਕਲਨਂ ਕਲਾਖ੍ਯਲੀਲਂ ਸਮੁਦਿਤਮ੍ ਆਦ੍ਯਮ੍ ਅਜਂ ਤਦ੍ ਆਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍
ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਉਮਰ ਦੇ, ਬਿਨਾ ਹੱਦਾਂ ਦੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਰੂਤ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਖੇਡ ਤੋਂ ਉੱਤਰਾ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ, ਮੂਲ, ਅਜਨਮਾ — ਇਹੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੱਚਾ ਤੱਤ ਹੈ।
ਇਤਿ ਕੁਮ੍ਭਵਚੋ ਰਾਜਾ ਭਾਵਯਂਸ੍ ਤਦ੍ ਅਕृਤ੍ਰਿਮਮ੍ । ਸ੍ਵ ਏਵਾਤ੍ਮਪਦੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਰਿਣਤੋ ऽਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੁੰਭਾ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ, ਉਹ ਨਕਲੀ ਰਹਿਤ ਹਕੀਕਤ 'ਤੇ ਮਨ ਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਆਤਮ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵਾਮੀਲਿਤਮਨੋਲੋਚਨਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਗ੍ ਅਭੀਃ । ਸ਼ਿਲਾਤਲਾਦ੍ ਇਵੋਤ੍ਕੀਰ੍ਣੋ ਨਿਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਾਵਯਵਾਕृਤਿਃ
ਉਹ ਮਨ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ, ਬੋਲ ਚੁਪ ਕਰਕੇ, ਡਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਉੱਕੀ ਹੋਈ ਮੂਰਤ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਫਾਰਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਤਮ੍ ਉਵਾਚ ਮਹਾਬਾਹੋ ਚੂਡਾਲਾ ਕੁਮ੍ਭਰੂਪਿਣੀ
ਫਿਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜਾਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਚੌਕਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਚੂਡਾਲਾ, ਕੁੰਭ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਦੇ ਸ੍ਫਾਰੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਮृਦੁਨਿ ਨਿਰ੍ਮਲੇ । ਸੁਤਲ੍ਪੇ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਸੁਖਂ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਨ੍ ਅਸਿ
ਕੀ ਤੂੰ ਇਸ ਵੱਡੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਨਰਮ ਤੇ ਸਾਫ ਸਥਾਨ 'ਤੇ—ਇਸ ਸੋਚ ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਵਿਛੌਣੀ 'ਤੇ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਮਿਲਿਆ ਹੈ?
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ੍ ਤ੍ਵਯੋਜ੍ਝਿਤਾ । ਕਚ੍ਚਿਜ੍ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਂ ਦृष੍ਟਂ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਵਾ
ਕੀ ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਜਾਗ ਗਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਭਟਕਾਵਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ? ਕੀ ਤੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ?
ਭਗਵਂਸ੍ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਹਾਵਿਭਵਭੂषਿਤਾ । ਮਹਤੀ ਪਦਵੀ ਦृष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮਯਾ
ਹੇ ਪੂਜਨਯੋਗ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਰਾਹ ਵੇਖ ਲਿਆ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।
ਸਤਾਂ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਅਹੋ ਬਤ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਅਪੂਰ੍ਵੈਕਾਮृਤਮਯਸ੍ ਸਙ੍ਗਸ੍ ਸਾਰਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਵਾਹ, ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਕਿੰਨੀ ਅਜੋਕੀ ਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਹੈ! ਉਹ ਸੰਗਤ ਸਦਾ ਨਵੀਂ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਨਾਪਿ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਂ ਯਨ੍ ਨਾਮ ਨ ਮਹਾਮृਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮਾਸਙ੍ਗਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨਾਸਾਦਿਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਆਦ੍ਯਮ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਏਤਤ੍ ਕਮਲਲੋਚਨ । ਕਥਂ ਨਾਸਾਦਿਤਮ੍ ਅਭੂਦ੍ ਏਤਦ੍ ਆਤ੍ਮਪਦਂ ਮਯਾ
ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਅਨੰਤ, ਮੂਲ ਤੇ ਅਮਰ ਅਵਸਥਾ—ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਪਾਈ?
ਮਨਸ੍ਯ੍ ਉਪਸ਼ਮਂ ਯਾਤੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਭੋਗੈषਣੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਕषਾਯਪਾਕੇ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗਣਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਯਾਨ੍ਤਿ ਚੇਤਸਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਂ ਵਿਮਲਾ ਦੈਸ਼ਿਕੋਕ੍ਤਯਃ । ਯਥਾ ਸਿਤਾਂਸ਼ੁਕੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਬਿਨ੍ਦਵਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਾਮ੍ਭਸਃ
ਤਦ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ 'ਤੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕषਾਯਾਣਾਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸਮ੍ਭृਤਾਨਾਂ ਸ਼ਰੀਰਕੇ । ਸ੍ਵਵਾਸਨਾਸ੍ਵਰੂਪਾਣਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਪਾਕਸ੍ ਤਵੋਦਿਤਃ
ਅੱਜ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਨੰਤ ਮਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਪੱਕ ਕੇ ਮੁਕ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਹਾਨ੍ ਮਲਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਲੇਨ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣ । ਸਾਧੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਫਲਾਨੀਵ ਪਾਕੇਨ ਵਿਗਲਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਧਃ
ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੇੜ 'ਤੇ ਫਲ ਪੱਕ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਲ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸਨਾਤ੍ਮਸੁ ਯਾਤੇषੁ ਮਲੇषੁ ਵਿਲਯਂ ਸਖੇ । ਯਦ੍ ਵਕ੍ਤਿ ਗੁਰੁਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਦ੍ ਵਿਸ਼ਤੀषੁਰ੍ ਯਥਾ ਬਿਲੇ
ਮਿੱਤਰ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਵਾਸਨਾ ਹੈ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਜੋ ਗੁਰੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕषਾਯਪਾਕੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾਦ੍ਯ ਵਿਬੋਧਿਤਃ । ਤੇਨਾਦ੍ਯੈਵ ਤਵਾਜ੍ਞਾਨਕ੍ਸ਼ਯੋ ਜਾਤੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਲ ਪੱਕ ਗਏ ਹਨ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।