ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਿਥਿਲੀਭੂਤਮ੍ ਏਵ ਨष੍ਟਂ ਵਿਦੁਰ੍ ਬੁਧਾਃ । ਨ ਨਾਸ਼ੇਨ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥਾਨਵਿਚ੍ਯੁਤਿਃ
ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਢੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਮਿਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਨਹੀਂ।
ਤਨੁਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਗਬੋਧਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਏਵ ਹਿ ਕਾਰਣਮ੍ । ਸਰ੍ਗੋਪਸ਼ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੇਃ ਪਰੇ ਪਦੇ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਬੋਧ ਦਾ ਪਤਲਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਠੰਢੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਨੁਕ੍ਰਮਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਸਂਸ੍ਥਾਨਵਿਗਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਸ਼ਮੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਉਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਤਲਾਪਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਲਤ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਦੂਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸੁਕੂਨ ਆਪ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨੈਵ ਕ੍ਰਮੇਣੈਨਂ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਦਿਪੁਰੁषਂ ਨृਪ । ਭ੍ਰਮਾਕਾਰੋਦਯਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਮਝ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਭ੍ਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਦਿੱਖ ਮ੍ਰਿਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਏषਾ ਪਿਤਾਮਹਾਭਾਵੇ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਸਤੀ ਭੂਤਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਨ ਕਦਾਚਨ ਤਤ੍ ਸਿਦ੍ਧਂ ਯਦ੍ ਅਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਾਧ੍ਯਤੇ
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਝੂਠੀ ਹੈ; ਜੋ ਝੂਠ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਅਯਂ ਭੂਤੋਪਲਮ੍ਭੋ ਹਿ ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵੋਦਿਤਃ । ਵਿਚਾਰਾਦ੍ ਵਿਲਯਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਤੌ ਰਜਤਧੀਰ੍ ਇਵ
ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਾਂਤੀ ਦੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਭਰਮ ਵਾਂਗ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਾਰਣਾਭਾਵਤਃ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਭੂਤ੍ਵਾ ਭਵਤੀਤਿ ਯਤ੍ । ਮਿਥ੍ਯਾਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ ऋਤੇ ਤਸ੍ਯ ਨ ਰੂਪਮ੍ ਉਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ; ਝੂਠੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮਿਥ੍ਯਾਦृष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਚ ਨ ਕਦਾਚਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਮृਗਤृष੍ਣਾਮ੍ਭਸਾ ਕੇਨ ਘਟਕਾਃ ਪਰਿਪੂਰਿਤਾਃ
ਝੂਠੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਚਾਹੇ ਵੇਖੀ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਘੜੇ ਕਦੇ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸ੍ਰष੍ਟੁਰ੍ ਆਦ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਰਤਾ, ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਅੰਤ-ਰਹਿਤ, ਜਨਮ-ਰਹਿਤ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ?
ਹੇਤੁਤ੍ਵਾਭਾਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਾਰ੍ਯਤ੍ਵਾਭਾਵਤਸ੍ ਤਤਃ । ਅਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਾਵਿਕਾਰਾਤ੍ਮ ਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਚ ਕਾਰਣਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਕ-ਰੂਪ ਤੇ ਬਦਲਾਅ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਨਤੀਜਾ।
ਅਕਰ੍ਤृਕਰ੍ਮਕਰਣਮ੍ ਅਕਾਰਣਮ੍ ਅਬੀਜਕਮ੍ । ਅਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਰ੍ਤृ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਰਮ, ਨਾ ਸਾਧਨ, ਨਾ ਕਾਰਨ, ਨਾ ਬੀਜ; ਉਹ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਅਜਾਣਿਆ ਹੈ—ਫਿਰ ਉਹ ਕਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਅਕਾਰਣਤ੍ਵਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਤ੍ਵਰਹਿਤਂ ਤਦ੍ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ । ਅਦ੍ਵੈਤੈਕ੍ਯਮ੍ ਅਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਦਾ ਤਦੁਪਲਮ੍ਭਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਇਕ-ਰੂਪਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਯਚ੍ ਛਿਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਵ੍ਯਯਮ੍ । ਤਤ੍ ਕਥਂ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨੇਵ ਕਰ੍ਤृ ਭੋਕ੍ਤृ ਕਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ, ਕਿਸ ਲਈ, ਕਿਸ ਵਲੋਂ, ਤੇ ਕਦੋਂ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਭੋਗਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਅਤੋ ਨੇਦਂ ਕृਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ ਜਗਦਾਦਿ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਨ ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਤਿ ਨ ਭੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਜਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਬਣਿਆ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤ, ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਕਾਰਣਾਭਾਵਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਇਦਂ ਜਗਤ੍ । ਅਕਾਰ੍ਯਤ੍ਵਾਚ੍ ਚ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਸਰ੍ਗ ਇਤ੍ਥਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ।
ਯਦਾ ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰਣਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ ਤਦਾ । ਪਦਾਰ੍ਥਾਭਾਵਸਂਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ ਤਤ੍ਸਿਦ੍ਧੌ ਕਸ੍ਯ ਵੇਦਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਆਪੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਏਵਂ ਤੁ ਵੇਦਨਾਭਾਵੇ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹਨ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਤਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਮੁਕ੍ਤੋ ऽਸਿ ਕੇਵੋਕ੍ਤਿਰ੍ ਬਨ੍ਧਮੋਕ੍ਸ਼ਯੋਃ
ਜਦੋਂ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ 'ਮੈਂ' ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੈਂ—ਬੰਧਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਹਨ।
ਆਂ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਭਗਵਨ੍ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਾਰਣਾਭਾਵਤਃ ਕਰ੍ਤृ ਨੇਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜਾਗ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ—ਇਹੀ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਕਰ੍ਤ੍ਰਭਾਵਾਜ੍ ਜਗਨ੍ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇਨ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਦਾਰ੍ਥਦृਕ੍ । ਨਾਤਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿ ਤਦ੍ਬੀਜਂ ਨਾਤੋ ऽਹਨ੍ਤਾਦਿ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਜਦੋਂ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਮਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਬੀਜ ਨਹੀਂ, ਤੇ 'ਮੈਂ' ਆਦਿ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਵਿਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨ ਚਾਸ੍ਮਿ ਚ । ਨਮੋ ਮਹ੍ਯਂ ਪਰਂ ਨੌਮਿ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਪਿ ਬੋਧਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਂ, ਜਾਗਰੂਕ ਹਾਂ, ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰਮ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸਚਮੁਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਪਦਾਰ੍ਥਵੇਦਨਂ ਮਿਥ੍ਯੈਵਾਸਦ੍ ਏਵਾਵਭਾਸਤੇ । ਅਹਮਾਦ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ ਏਤੇਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸੇ ਖਕੋਸ਼ਵਤ੍
ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਝੂਠੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਸਲੀ ਹੋਣ ਦੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ 'ਮੈਂ' ਆਦਿ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਜਗਤ੍ਪਦਾਰ੍ਥਪ੍ਰਵਿਭਾਗਦृष੍ਟਿਸ੍ ਸਦੇਸ਼ਦਿਕ੍ਕਾਲਕਲਾਕ੍ਰਿਯੌਘਾ । ਅਹੋ ਨੁ ਕਾਲੇਨ ਚਿਰੇਣ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਵਾ ਨੂਨਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤੇਤਿ
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਖਣ, ਅਤੇ ਥਾਂ, ਦਿਸਾ, ਸਮਾਂ, ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ—ਇਹ ਸਭ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮਿ ਨਿਰ੍ਵਾਮਿ ਪਰਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨ ਯਾਮਿ ਨੋਦੇਮਿ ਨ ਚਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਮਿ । ਤਿष੍ਠਾਮ੍ਯ੍ ਅਨਿष੍ਠਂ ਚ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ੁਭਂ ਪਾਵਨਮੌਨਮ੍ ਅਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹਾਂ, ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ; ਨਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਉੱਗਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਡੁੱਬਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਪਾਕ ਮੌਨ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯ ਸ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਮੁਹੂਰ੍ਤਮ੍ ਆਸੀਤ੍ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਦੀਪਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਰਾਜਾ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਬੱਤੀ ਵਾਂਗ।
ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਸਮਾਧਾਨਪਰਿਣਤ੍ਯਾਸ੍ਤਮ੍ ਈਯਿਵਾਨ੍ । ਸ੍ਵਲੀਲਯੇਤਿ ਕੁਮ੍ਭੇਨ ਸ ਝਗਿਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਬੋਧਿਤਃ
ਅਦਵੈਤ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੁੰਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਜਾਗਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਨ੍ਨ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਨਿਦ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ऽਸਿ ਸ਼ਿਵਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਮਯੇਨੇਤੋ ਨ ਚਾਨਸ੍ਤਮਯੇਨ ਤੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
ਸਕृਦ੍ ਏਵ ਵਿਭਾਤਾਤ੍ਮਾ ਤਿष੍ਠਾਨਿष੍ਠਪਦਾਤ੍ਮਕਃ । ਕਲਾਕਲਨਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ऽਙ੍ਗ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਥਿਰਤਾ ਜਾਂ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਪਿਆਰੇ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁਕਤ ਹੋ।
ਕੁਮ੍ਭੇਨ ਬੋਧਿਤਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਏਵਂ ਸ ਬਭੂਵ ਪ੍ਰਬੋਧਵਾਨ੍ । ਵਿਨਿਰ੍ਗਤੋ ਰਰਾਜੋਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਹਾਮੋਹਸਮੁਦ੍ਗਕਾਤ੍
ਕੁੰਭ ਵਲੋਂ ਜਾਗਰਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਭਟਕਣ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਧੀਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਦृਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤੁਨਃ । ਅਸਤ੍ਤਾਮ੍ ਏਵ ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਲੀਲਯਾ ਸਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਦੀ ਮਨ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦ ਉਹ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਸਲियत ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਮੁਕਤ ਆਤਮਾ ਨੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ।
ਜ੍ਞਾਤਪ੍ਰਾਯਮ੍ ਅਪੀਦਂ ਤੁ ਯਤ੍ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਯਤਾਮ੍ । ਭੂਯੋ ਨਿਪੁਣਬੋਧਾਯ ਮਮ ਮਾਨਦ ਮੋਹਹਨ੍
ਮੈਂ ਲਗਭਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸੋ। ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੋਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀ ਸਮਝ ਲਈ।