ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਟਵ੍ਯਾਂ ਚਿਰਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਹृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ । ਦृष੍ਟਾਨਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਧੁਨਾ ਸਖਿ
ਮੈਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ; ਧਰਮ ਦੇ ਥਾਂ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ—ਹੁਣ, ਸਖੀ, ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਜ੍ਵਲਨੇ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਾਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਵ ਵ੍ਯੋਮਤਾਰਾਲੀਂ ਪਵਨੋ ऽਮਲਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਅਕਸ਼ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਨ ਕਲਪਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੰਞਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਨਰਮृਗੇਣ ਤ੍ਵਂ ਚਿਰਂ ਵਨਮृਗਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਅਬੋਧੇਨ ਧृਤਂ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਦਯਯੇਵ ਮृਗਾਜਿਨ
ਹੇ ਮਾਲਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਇਕ ਅਣਜਾਣ ਮਨੁੱਖ-ਜੀਵ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਿਰਣ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹਿਰਣ ਲਈ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਗਚ੍ਛ ਸਚ੍ਛਾਯ ਪਨ੍ਥਾਨਸ੍ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਃ । ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਵ੍ਯੋਮਤਾਂ ਗਚ੍ਛ ਸਤਾਰਂ ਵ੍ਯੋਮ ਤੇ ਸਮਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ, ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਚੰਗੇ ਹੋਣ। ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾ, ਤੇ ਤਾਰੇ ਵਾਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਮੋਚ੍ਯਾਙ੍ਗਾਤ੍ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਧृਤ੍ਵਾ ਚਰ੍ਮ ਜਹਾਵ੍ ਇਤਿ । ਨृਪੋ ऽਗ੍ਨਾਵ੍ ਅਮ੍ਬੁਦਂ ਵਾਤੋ ਦਵਵਹ੍ਨਾਵ੍ ਇਵਾਚਲਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੋਲ ਕੇ ਫੈਂਕ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬੱਦਲ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਧृਤੇਨ ਭਵਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਰਿ ਧृਤਂ ਮਮ । ਸਾਧੋ ਕਮਣ੍ਡਲੋ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕृਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੂੰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਕਮੰਡਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੌਹृਦਸ੍ਯ ਮਨੋਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸੌਜਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਸ੍ਯ ਚ । ਸਾਧੁਤ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਕਃ ਪਰਮਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਸਾਰੀ ਮਿਤਰਤਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਪੱਕੀ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਠਿਕਾਣਾ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
ਯੇਨੈਵ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਦੇਹਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਭ੍ਯਾਗਤੋ ऽਸਿ ਮਾਮ੍ । ਤੇਨੈਵ ਗਚ੍ਛ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਪਨ੍ਥਾਨਸ੍ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਃ
ਜਿਸ ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਉਸੇ ਰਾਹੀ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ; ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਹੋਣ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯੈष ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍ ਅਦਾਤ੍ ਤਦਾ । ਅਗ੍ਨਯੇ ਮਹਤੇ ਵਾਪਿ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਾਧੁ ਯਦ੍ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਕਮੰਡਲ ਦਿੱਤਾ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯੇਵ ਮਤਿਰ੍ ਗੁਪ੍ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਵਸਸ੍ਯ੍ ਅਧਃ । ਉਚਿਤਾ ਤੇ ਗਤਿਃ ਕੇਵ ਬृਸਿਕੇ ਭਸ੍ਮਤਾਂ ਵ੍ਰਜ
ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕਵੇਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਰਾਹ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਹੇ ਕੇਵਾ, ਹੇ ਲਾਠੀ, ਤੂੰ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾਦਾਯ ਬृਸਿਕਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਨ੍ਧਨਵृਦ੍ਧਿਦਾਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਆਸਨਾਰ੍ਥਂ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਤਤ੍ਯਾਜ ਭਾਸੁਰੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਲਾਠੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਯਤ੍ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਲ ਤਤ੍ ਸਤਾ । ਉਪਾਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ ਉਪਾਦੇਯੇ ਮਤੇ ਸਤਿ
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਜਲਦੀ ਛੱਡਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਅਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਾਣ੍ਡਜਾਲਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਏਕਵਾਰਂ ਦਹਨ੍ਨ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਦਾਹ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਤੁष੍ਟਯੇ
ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾੜਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਲਈ ਈਂਧਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧੋ ਕ੍ਰਿਯੋਪਕਰਣ ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਸ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਨ ਖੇਦਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ऽਨੁਪਯੋਗ੍ਯਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਕਃ
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ, ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ—ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੌਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਞ੍ ਝਗਿਤਿ ਭੋਜਨਭਾਜਨਾਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜੁਹਾਵ ਵਨਵਾਸਵਿਲਾਸਯੋਗ੍ਯਮ੍ । ਤਦ੍ ਭਾਣ੍ਡਜਾਲਮ੍ ਅਨਲੇ ਸਮਮ੍ ਏਵ ਰਾਜਾ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਤੇਜਸਿ ਜਗਜ੍ ਜ੍ਵਲਤੀਵ ਕਾਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰਸਤਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ, ਅੱਗ ਵਿਚ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸਮਾਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਥੋਤ੍ਥਾਯ ਦਦਾਹਾਸੌ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਤਤ੍ ਪਰ੍ਣਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ । ਅਜ੍ਞੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਮਨਸਾ ਵृਥਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਗਿਆਨ ਮਨ ਦੀ ਵਿਰਥ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੁੱਕੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਿष੍ਟਂ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਸ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਅਸਂਰਬ੍ਧਮਨਾ ਮੌਨੀ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਮਯਾ ਧਿਯਾ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ—
ਦਦਾਹ ਦੂਰੇ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਤ੍ਯਾਜ ਚ ਬਭਞ੍ਜ ਚ । ਭਾਣ੍ਡਜਾਤਂ ਸ੍ਵਵਸਨਭੋਜਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਰੁष੍ਟਵਤ੍
—ਉਹ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ: ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ, ਕਪੜੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ।
ਸ ਬਭੂਵਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਗ੍ਧਨष੍ਟਨਿਜਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਵੀਰਭਦ੍ਰਬਲਧ੍ਵਸ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਰਮੋਪਮਃ
ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਵਿਰਭਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਉਜੜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ ਤੇ ਮृਗਖਗਾਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਰੋਮਨ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਯੁਃ । ਸਾਗ੍ਨਿਦਾਹਾਤ੍ ਪੁਰਵਰਾਦ੍ ਭੀਤਭੀਤਾ ਜਨਾ ਇਵ
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਚਰਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭਾਣ੍ਡਜਾਤਂ ਦਹਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਸਹ ਸ਼ੁष੍ਕੇਨ੍ਧਨੇਨ ਤਤ੍ । ਕੇਵਲਾਕृਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਨੇਹਸ੍ ਤੁष੍ਟਿਮਾਨ੍ ਆਹ ਭੂਪਤਿਃ
ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ; ਪਰ ਰਾਜਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ।'
ਅਹੋ ਨੁ ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤਃ । ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਕੇਵਲਸ਼੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ ਸੁਖਿਤੋ ਬੋਧਵਾਨ੍ ਅਹਮ੍
ਅਹੋ, ਦੇਵਪੁਤਰ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਜਾਗ ਆਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਨਾਮ ਕਿਲ ਵਸ੍ਤ੍ਵ੍ ਏਤਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ਸਾਙ੍ਕਲ੍ਪਿਕਕ੍ਰਮਮ੍ । ਯਦ੍ ਭਾਣ੍ਡੋਪਸ੍ਕਰਸ੍ਥਾਨਸਦਨਾਦ੍ਯਵਲਮ੍ਬਨਮ੍
ਇਹ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਲਈ ਭਾਂਡੇ, ਸਾਮਾਨ, ਥਾਂ ਤੇ ਘਰ ਆਦਿ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ?
ਯਾਵਦ੍ ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਹੀਯਨ੍ਤੇ ਵਿਬਨ੍ਧਾ ਬਨ੍ਧਹੇਤਵਃ । ਤਾਵਤ੍ ਤਾਵਤ੍ ਸਮਾਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਮਨਃ
ਜਦ ਤਕ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਤਕ ਮਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਮ੍ਯਾਮਿ ਪਰਿਨਿਰ੍ਵਾਮਿ ਸੁਖਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਜਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਵਿਬਨ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗੋ ਮਯਾ ਕृਤਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੁਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਦਿਗਮ੍ਬਰੋ ਦਿਕ੍ਸਦਨੋ ਦਿਕ੍ਸਖੋ ऽਯਮ੍ ਅਹਂ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਦੇਵਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ ਕਿਮ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਕੱਪੜਾ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਘਰ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਮਾਨ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਪੁਤਰ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਞ੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ । ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਪਰਾਨਨ੍ਦਂ ਮਾ ਮੁਧਾਭਿਨਯੀਕੁਰੁ
ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ, ਤੂੰ ਅਜੇ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤਿਆਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਨਾ ਕਰ।
ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵਾਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਗ ਉਤ੍ਤਮਃ । ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਂ ਪਰਾਮ੍ ਆਯਾਸ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੋਕਤਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਵਤਾ ਤੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭੂਭृਤਾ । ਇਦਮ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਰਾਮ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵ੍ਯਾਲਸਙ੍ਘਾਤੋ ਰਕ੍ਤਮਾਂਸਮਯਾਕृਤਿਃ । ਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗੇ ਦੇਹੋ ਮੇ ਦੇਵਤਾਤ੍ਮਜ
ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਹੂ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਵਣ-ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।