ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥਾਵ੍ ਅਵਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮਨਾਸ਼੍ ਸ਼ਮੀ । ਵਿष੍ਟਰਾਦ੍ ਅਵਦਾਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਦ੍ ਇਵ ਸ਼ਰਦ੍ਘਨਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠੀ।
ਕੁਮ੍ਭਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਆਲੋਕਯਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਤਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਿਤਸ੍ ਸਮਾਮ੍ । ਆਸਨੇ ਲੋਕਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍
ਕੁੰਭਾ, ਉਹ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿਆ। ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਰਥ 'ਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ ਕਰੋਤਿ ਕਰੋਤ੍ਵ੍ ਏਤਦ੍ ਅਸ੍ਯੈਤਤ੍ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮ੍ । ਇਤਿ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤਃ ਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਮ੍ ਅਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਉਹ ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਰੇ; ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੰਭਾ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜਾ ਰਹਿਆ ਤੇ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿਆ।
ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਸ੍ ਤੁ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਭਾਣ੍ਡੋਪਸ੍ਕਰਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ । ਏਕਤ੍ਰੈਵਾਨਯਾਮ੍ ਆਸ ਭੁਵੋ ਵਾਰ੍ਯ੍ ਅਬ੍ਧਿਭੂਰ੍ ਇਵ
ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯੇਨ੍ਧਨੈਸ਼੍ ਸ਼ੁष੍ਕੈਰ੍ ਜ੍ਵਲਯਾਮ੍ ਆਸ ਪਾਵਕਮ੍ । ਕਰਸਞ੍ਚਾਰਵਾਨ੍ ਅਰ੍ਕਸ੍ ਸੂਰ੍ਯਕਾਨ੍ਤਤਟਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨੂੰ ਛੁਹ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
ਭਾਣ੍ਡੋਪਸ੍ਕਰਜਾਤਂ ਤਦ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ । ਬृਸਿਕਾਯਾਂ ਜਗਦ੍ ਦਗ੍ਧੁਂ ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਯਥਾ ਰਵਿਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਏਤਾਵਨ੍ਤਂ ਮਯਾ ਕਾਲਂ ਵृਤੋ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਰਤਿਪ੍ਰਿਯ । ਅਜਾਤਬੁਦ੍ਧਿਭੇਦੇਨ ਤੇਨੈਵਾਨृਣ੍ਯਮ੍ ਅਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ, ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਇਕਠਾ ਰੱਖ ਕੇ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਰਹੇ।
ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਤੁ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯਾਂ ਨਾਧੁਨੋਪਕਰੋषਿ ਮੇ । ਦੇਵਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦਣ੍ਡਕਾष੍ਠ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਹੁਣ ਜਦ ਭਟਕਾਵਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਦੇਵਪੁਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੰਡਕਾਠ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵੈਣਵਂ ਦਣ੍ਡਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪਾਗ੍ਨੌ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਗਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਵਾਹਮ੍ ਆਦੀਰ੍ਘਂ ਵਡਵਾਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਵਾਰ੍ਣਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਵੈਣਵ ਦੰਡ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਡੀ ਗੰਗਾ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਵਡਵਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਾਨ੍ਯ੍ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਿ ਜਨ੍ਮਾਨੀਵ ਤ੍ਵਯਾ ਮਯਾ । ਸਖਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪਦਾਨ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਯਾਹਿ ਨੋਪਕਰੋषਿ ਮੇ
ਸਖੀ, ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅਣਗਿਣਤ ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਟਵ੍ਯਾਂ ਚਿਰਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਹृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਮਸੁ । ਦृष੍ਟਾਨਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਧੁਨਾ ਸਖਿ
ਮੈਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਰਤਬਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ; ਧਰਮ ਦੇ ਥਾਂ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ—ਹੁਣ, ਸਖੀ, ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਜ੍ਵਲਨੇ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਾਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਵ ਵ੍ਯੋਮਤਾਰਾਲੀਂ ਪਵਨੋ ऽਮਲਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਅਕਸ਼ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਨ ਕਲਪਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੰਞਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਨਰਮृਗੇਣ ਤ੍ਵਂ ਚਿਰਂ ਵਨਮृਗਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਅਬੋਧੇਨ ਧृਤਂ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਦਯਯੇਵ ਮृਗਾਜਿਨ
ਹੇ ਮਾਲਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਇਕ ਅਣਜਾਣ ਮਨੁੱਖ-ਜੀਵ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਿਰਣ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹਿਰਣ ਲਈ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਗਚ੍ਛ ਸਚ੍ਛਾਯ ਪਨ੍ਥਾਨਸ੍ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਃ । ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਵ੍ਯੋਮਤਾਂ ਗਚ੍ਛ ਸਤਾਰਂ ਵ੍ਯੋਮ ਤੇ ਸਮਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ, ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਚੰਗੇ ਹੋਣ। ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾ, ਤੇ ਤਾਰੇ ਵਾਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਮੋਚ੍ਯਾਙ੍ਗਾਤ੍ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਧृਤ੍ਵਾ ਚਰ੍ਮ ਜਹਾਵ੍ ਇਤਿ । ਨृਪੋ ऽਗ੍ਨਾਵ੍ ਅਮ੍ਬੁਦਂ ਵਾਤੋ ਦਵਵਹ੍ਨਾਵ੍ ਇਵਾਚਲਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੋਲ ਕੇ ਫੈਂਕ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬੱਦਲ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਧृਤੇਨ ਭਵਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਰਿ ਧृਤਂ ਮਮ । ਸਾਧੋ ਕਮਣ੍ਡਲੋ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕृਤੇ ਪ੍ਰਤਿਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਮੈਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੂੰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਕਮੰਡਲ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੌਹृਦਸ੍ਯ ਮਨੋਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸੌਜਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਸ੍ਯ ਚ । ਸਾਧੁਤ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਕਃ ਪਰਮਾਸ੍ਪਦਮ੍
ਸਾਰੀ ਮਿਤਰਤਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਪੱਕੀ ਨੇਕੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਠਿਕਾਣਾ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
ਯੇਨੈਵ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਦੇਹਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਭ੍ਯਾਗਤੋ ऽਸਿ ਮਾਮ੍ । ਤੇਨੈਵ ਗਚ੍ਛ ਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਪਨ੍ਥਾਨਸ੍ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਃ
ਜਿਸ ਅੱਗ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਉਸੇ ਰਾਹੀ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾ; ਤੇਰੇ ਰਾਹ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਹੋਣ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯੈष ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍ ਅਦਾਤ੍ ਤਦਾ । ਅਗ੍ਨਯੇ ਮਹਤੇ ਵਾਪਿ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਾਧੁ ਯਦ੍ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਕਮੰਡਲ ਦਿੱਤਾ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਖਸ੍ਯੇਵ ਮਤਿਰ੍ ਗੁਪ੍ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਵਸਸ੍ਯ੍ ਅਧਃ । ਉਚਿਤਾ ਤੇ ਗਤਿਃ ਕੇਵ ਬृਸਿਕੇ ਭਸ੍ਮਤਾਂ ਵ੍ਰਜ
ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕਵੇਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹੀ ਰਾਹ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਹੇ ਕੇਵਾ, ਹੇ ਲਾਠੀ, ਤੂੰ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾਦਾਯ ਬृਸਿਕਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਨ੍ਧਨਵृਦ੍ਧਿਦਾਮ੍ । ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ ਆਸਨਾਰ੍ਥਂ ਚੇਤ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਤਤ੍ਯਾਜ ਭਾਸੁਰੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਲਾਠੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਯਤ੍ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਲ ਤਤ੍ ਸਤਾ । ਉਪਾਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ ਉਪਾਦੇਯੇ ਮਤੇ ਸਤਿ
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਜਲਦੀ ਛੱਡਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ਅਗ੍ਨਾਵ੍ ਇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਾਣ੍ਡਜਾਲਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਏਕਵਾਰਂ ਦਹਨ੍ਨ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਦਾਹ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਤੁष੍ਟਯੇ
ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾੜਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਲਈ ਈਂਧਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਧੋ ਕ੍ਰਿਯੋਪਕਰਣ ਨਿष੍ਕ੍ਰਿਯਸ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਨ ਖੇਦਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ऽਨੁਪਯੋਗ੍ਯਂ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਕਃ
ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ, ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ—ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੌਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਞ੍ ਝਗਿਤਿ ਭੋਜਨਭਾਜਨਾਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜੁਹਾਵ ਵਨਵਾਸਵਿਲਾਸਯੋਗ੍ਯਮ੍ । ਤਦ੍ ਭਾਣ੍ਡਜਾਲਮ੍ ਅਨਲੇ ਸਮਮ੍ ਏਵ ਰਾਜਾ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਤੇਜਸਿ ਜਗਜ੍ ਜ੍ਵਲਤੀਵ ਕਾਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਰਸਤਾ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ, ਅੱਗ ਵਿਚ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਸਮਾਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਥੋਤ੍ਥਾਯ ਦਦਾਹਾਸੌ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਤਤ੍ ਪਰ੍ਣਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ । ਅਜ੍ਞੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਮਨਸਾ ਵृਥਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯਕਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਗਿਆਨ ਮਨ ਦੀ ਵਿਰਥ ਕਲਪਨਾ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੁੱਕੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਿष੍ਟਂ ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਸ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਅਸਂਰਬ੍ਧਮਨਾ ਮੌਨੀ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਮਯਾ ਧਿਯਾ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ—
ਦਦਾਹ ਦੂਰੇ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਤ੍ਯਾਜ ਚ ਬਭਞ੍ਜ ਚ । ਭਾਣ੍ਡਜਾਤਂ ਸ੍ਵਵਸਨਭੋਜਨਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਰੁष੍ਟਵਤ੍
—ਉਹ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਟੋੜ ਦਿੱਤਾ: ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡੇ, ਕਪੜੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ।
ਸ ਬਭੂਵਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਗ੍ਧਨष੍ਟਨਿਜਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਵੀਰਭਦ੍ਰਬਲਧ੍ਵਸ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਰਮੋਪਮਃ
ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਵਿਰਭਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਉਜੜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ ਤੇ ਮृਗਖਗਾਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਰੋਮਨ੍ਥਮ੍ ਉਦ੍ਯਯੁਃ । ਸਾਗ੍ਨਿਦਾਹਾਤ੍ ਪੁਰਵਰਾਦ੍ ਭੀਤਭੀਤਾ ਜਨਾ ਇਵ
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਚਰਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।