ਯਦਾ ਵਿਵੇਕੀ ਪੁਰੁषੋ ਭੋਗਾਨ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਤਦਾ ਪਲਾਯਤੇ ऽਜ੍ਞਾਨਂ ਛਿਨ੍ਨਵृਕ੍ਸ਼ਪਿਸ਼ਾਚਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਭੋਗ ਛੱਡ ਕੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਿਆਨ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਪਿਸਾਚ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗੌਘੇ ਨੂਨਮ੍ ਉਨ੍ਮੁਕ੍ਤੇ ਪਤਤ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਸ੍ਥਿਤਿ । ਪਾਦਪੇ ਕ੍ਰਕਚਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕੁਲਾਯਸ੍ ਤਦ੍ਗਤੋ ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਗਿਆਨ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਕੱਟਣ ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਘੋਂਸਲਾ ਵੀ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਵਨਂ ਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਤਦਾਜ੍ਞਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਪਤਿਤਂ ਸਨ੍ ਨ ਵਿਹਤਂ ਮਨਸ੍ਤ੍ਯਾਗਮਹਾਸਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਤਦ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਚੋਟ ਲੱਗੀ; ਉਹ ਡਿੱਗ ਤਾਂ ਪਈ ਸੀ, ਪਰ ਮਨ ਦੇ ਵਿਰਾਗ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤੇਨ ਭੂਯਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਵਃ ਕृਤਃ । ਤਪਃਪ੍ਰਪਞ੍ਚਖਾਤੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਹਨੇ ਤ੍ਵਂ ਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਮੁੜ ਉੱਠੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਤੂੰ ਇਸ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦੈਵਾਘਾਤਯਿष੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਯਦ੍ਯ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦਾ ਪਤਤ੍ । ਰਾਜ੍ਯਤ੍ਯਾਗਵਿਧੌ ਤਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਹਨਿष੍ਯਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਮ੍
ਜੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਅਗਿਆਨਤਾ ਉੱਠੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਟ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ।
ਯਤ੍ ਖਾਤਵਲਯਸ੍ ਤੇਨ ਵੈਰਿਣਾ ਹਸ੍ਤਿਨਃ ਕृਤਃ । ਤਤ੍ ਤਪੋਦੁਃਖਮ੍ ਅਤੁਲਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਵਾਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵੈਰੀ—ਹਾਥੀ—ਨੇ ਖੱਡ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਹੈ ਤੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਠੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਯਾਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਸਾਮਗ੍ਰੀਂ ਗਜਾਰੇਰ੍ ਆਹਰਨ੍ ਨृਪਃ । ਸਾ ਤ੍ਵਦਜ੍ਞਾਨਨृਪਤੇਸ਼੍ ਚਿਤ੍ਤਭੂਤਿਰ੍ ਵਿਸਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਦੌਲਤ ਜੋ ਰਾਜਾ ਹਾਥੀ ਦੇ ਬਿਲ ਤੋਂ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਹੀ ਪਸਾਰ ਹੋਈ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਤਪਃਖਾਤੇ ਦੀਰ੍ਘੇ ਵਨਗਤੋ ऽਪਿ ਸਨ੍ । ਅਜ੍ਞਾਨਵੈਰਿਣਾ ਤੇਨ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ੍ ਤਰਸਾਚਿਤਿ
ਤੂੰ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਵਾਂਗ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਪ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਸ ਵੈਰੀ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਥੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯਤ੍ ਖਾਤਵਲਯੋ ਬਾਲਲਤਾਭਿਰ੍ ਅਵਗੁਣ੍ਠਿਤਃ । ਆਵृਤਂ ਤਤ੍ ਤਪੋਦੁਃਖਮ੍ ਈषਤ੍ਸਜ੍ਜਨਵृਤ੍ਤਿਭਿਃ
ਉਹ ਤਪ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਦੀ ਨਰਮ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਲਕੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤਪਃਖਾਤੇ ਦੁਃਖੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਦਾਰੁਣੇ । ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਸਿ ਪਾਤਾਲਤਲੇ ਨृਪ ਬਦ੍ਧੋ ਯਥਾ ਬਡਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਜ ਵੀ ਤੂੰ ਇਸ ਤਪ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਪਾਤਾਲ ਦੀ ਤਲ੍ਹੀ ਤੇ ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜੇ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੈ।
ਗਜਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼ਾ ਨਿਗਡਾਨਿ ਵੈਰੀ ਮੋਹੋ ਨਿਖਾਤਃ ਪੁਨਰ੍ ਉਗ੍ਰਬਨ੍ਧਃ । ਮਹੀਤਲਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯ ਉਦਨ੍ਤ ਇਤ੍ਥਂ ਤ੍ਵਦੀਯ ਉਕ੍ਤਃ ਕੁਰੁ ਯਤ੍ ਕਰੋषਿ
ਤੂੰ ਹਾਥੀ ਹੈਂ, ਆਸ ਤੇਰੀ ਜੰਜੀਰ ਹੈ, ਵੈਰੀ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ, ਖੱਡੀ ਗਹਿਰੀ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਜੋ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਰ।
ਯਦ੍ ਉਕ੍ਤਂ ਨਯਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯਾ ਤਯਾ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਯਾ । ਤਦਾ ਚੂਡਾਲਯਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨੋਰਰੀਕृਤਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ?
ਸਾ ਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਾਂ ਮੁਖ੍ਯਾ ਯਦ੍ ਯਦ੍ ਵਕ੍ਤਿ ਕਰੋਤਿ ਚ । ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਵਾਙ੍ਗ ਤਦ੍ ਅਨੁष੍ਠੇਯਮ੍ ਆਦਰਾਤ੍
ਉਹ ਤੱਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਜਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਚੇਦ੍ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਨੁष੍ਠਿਤਂ ਨृਪ । ਤਤ੍ ਸ ਸਰ੍ਵਪਰਿਤ੍ਯਾਗਃ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਨਿਪੁਣੀਕृਤਃ
ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਪੂਰਾ ਤਿਆਗ ਕਿਉਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?
ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਗृਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ ਤਥਾਵਿਧਃ । ਦਾਰਾਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਸ੍ ਤਥਾਪ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗੋ ਨ ਕਿਂ ਕृਤਃ
ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਸ਼ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—ਪਰ ਪਿਆਰੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਗਤਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ?
ਧਨਂ ਦਾਰਾ ਗृਹਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭੂਮਿਸ਼੍ ਛਤ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਇਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗੋ ऽਤ੍ਰ ਕਸ੍ ਤਵ
ਧਨ, ਪਤਨੀ, ਘਰ, ਰਾਜ, ਜਮੀਨ, ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਗਤਾ ਕੀ ਹੈ?
ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵਾਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਗ ਉਤ੍ਤਮਃ । ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਂ ਪਰਾਮ੍ ਆਯਾਸ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੋਕਤਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬੇਚੈਨੀ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਚੇਨ੍ ਮਮ ਨੋ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਵਨਮ੍ ਏਵ ਮੇ । ਸਾਲਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਿਗੁਲ੍ਮਾਢ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਤਤ੍ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜੇ ਰਾਜ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਮੇਰਾ ਹੈ; ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਹ ਵੀ ਹੁਣ ਮੈਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਰਾਮ ਵਦਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਕੁਮ੍ਭਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ । ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਸ਼ੀ ਵੀਰਸ਼੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਕੁੰਭ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ—
ਪ੍ਰਮਮਾਰ੍ਜ ਵਨਾਸ੍ਥਾਂ ਤਾਂ ਹृਦਸ੍ ਸੁਦृਢਨਿਸ਼੍ਚਯਃ । ਪ੍ਰਾਵृਡ੍ਵਾਤਸ੍ ਤਟਗਤਾਂ ਰਜੋਰੇਖਾਮ੍ ਇਵਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲਗਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਦੀ ਹਵਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਧੂੜ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵਨਸ਼੍ਵਭ੍ਰਾਦ੍ ਵਿਪਿਨਾਦ੍ ਅਪਿ ਵਾਸਨਾ । ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਨੂਨਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਮ
ਮੈਂ ਦਰਅਸਲ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ, ਗੁਫਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਿਆਗ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਅਦ੍ਰੇਸ੍ ਤਟਵਨਂ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਂ ਸਲਿਲਂ ਪਾਦਪਾਸ੍ ਸ੍ਥਲਮ੍ । ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਤਵ ਨੋ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਃ ਕਥਂ ਤਵ
ਪਹਾੜ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਗੁਫਾ, ਪਾਣੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ—ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਤਿਆਗ ਕਿਵੇਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ?
ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵਾਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਗ ਉਤ੍ਤਮਃ । ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਂ ਪਰਾਮ੍ ਆਯਾਸ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੋਕਤਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੂੰ ਉਹ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਏਤਚ੍ ਚੇਨ੍ ਮਮ ਨੋ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੋ ਮੁਨੇ । ਵਾਪੀਸ੍ਥਲੋਟਜਯੁਤਸ੍ ਤਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਮুনি, ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ — ਉਸ ਦੇ ਕੂਏਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਝੋਪੜੀ ਸਮੇਤ — ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਰਾਮ ਵਦਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਕੁਮ੍ਭਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ । ਨਿਮੇषਧ੍ਯਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਸ਼ੀ ਵੀਰਸ਼੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੁੰਭ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਆਤਮ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਿਆਨ ਵਾਲੀ ਪਲਕ ਵਿੱਚ,
ਪ੍ਰਮਮਾਰ੍ਜਾਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਥਾਂ ਤਾਂ ਸਂਵਿਦਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਯਾ ਹृਦਿ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੀਂ ਸ੍ਫੁਰਣੇਨੈਵ ਰਜੋਰੇਖਾਮ੍ ਇਵਾਨਿਲਃ
ਸਾਫ਼ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਲਗਨ ਨੂੰ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਆਪਣੇ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਧੂੜ ਦੀ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਸਵृਕ੍ਸ਼ੋਟਜਵੀਰੁਤ੍ਕਾਦ੍ ਵਾਸਨਾ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ ਅਪਿ । ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਨੂਨਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਮ
ਮੈਂ ਦਰਖ਼ਤਾਂ, ਝੋਂਪੜੀਆਂ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾਪੀ ਸ੍ਥਲਂ ਗੁਲ੍ਮ ਉਟਜਂ ਵ੍ਰਤਤੀਵृਤਿਃ । ਇਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਃ ਕੁਤਸ੍ ਤਵ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਦਰਖ਼ਤ, ਕੂਆ, ਜ਼ਮੀਨ, ਬੂਟਾ, ਝੋਂਪੜੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵ੍ਰਤ-ਵਿਧੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਤਿਆਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯੋ ऽਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਗ ਉਤ੍ਤਮਃ । ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੇषਂ ਪਰਾਮ੍ ਆਯਾਸ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੋਕਤਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਜੋ ਹਾਲੇ ਤਿਆਗਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਬੇ-ਚਿੰਤਾ ਹਾਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਏਤਚ੍ ਚੇਨ੍ ਮਮ ਨੋ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਭਾਜਨਾਦਿ ਮੇ । ਚਰ੍ਮਕੁਟ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰਾਦਿ ਤਤ੍ ਤਾਵਤ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਂਡੇ ਆਦਿ ਮੇਰੇ ਹਨ; ਚਮੜੇ ਦੀ ਥੈਲੀ, ਮਾਲਾ, ਧਾਗਾ ਆਦਿ—ਇਹ ਸਭ ਹੁਣ ਮੈਂ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।