ਆਕਾਰਭਾਸੁਰਾਪ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਨ ਦਦਾਤਿ ਫਲਂ ਕ੍ਰਿਯਾ । ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾ ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫੁਲ੍ਲਾ ਸ਼ਰਲਤਾ ਯਥਾ
ਕਰਮ ਚਾਹੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਰੁੱਖ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਵਾਸਨਾ ਚੇਹ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਾਹਙ੍ਕਾਰਾਦਿਰੁਪਿਣੀ । ਅਸਤ੍ਯੈਵੋਦਿਤਾ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਨ੍ ਮਰੁਭੂਮਾਵ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਧੀਃ
ਇਥੇ ਮਨ ਦੇ ਲਗਾਵ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਆਦਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਝੂਠੇ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਨਿਕਲ ਆਉਣ।
ਯਸ੍ਯ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਭਾਵਨਾਤ੍ । ਨੋਦੇਤਿ ਵਾਸਨਾ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਯੇਵਾਮ੍ਬੁਧੀਰ੍ ਮਰੌ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਇਹ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਮੁਕ ਗਈ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਲੁਕਵੇਂ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ—ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲਈ ਰੇਤ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।
ਵਾਸਨਾਮਾਤ੍ਰਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਾਜ੍ ਜਰਾਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜੀਵੋ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਭੂਯੋਜਨ੍ਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਕੇਵਲ ਵਾਸਨਾ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਅੰਦਰੋਂ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਵਾਸਨਂ ਮਨੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਂ ਮਨਃ । ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਜ੍ਞੇਯਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ ਜੀਵੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਵਾਸਨਾ ਵਾਲਾ ਮਨ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨ ਹੀ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੀਵ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਏਵ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ऽਪਿ ਤੇ । ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਮਹਾਨ੍ਤੋ ਰਾਜਰ੍षੇ ਤ੍ਵਂ ਕਿਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਵਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਇਤਃ ਕਮਣ੍ਡਲੁਰ੍ ਇਤੋ ਦਣ੍ਡਕਾष੍ਠਮ੍ ਇਤੋ ਬृਸੀ । ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨਰ੍ਥਵਿਲਾਸੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਮਸੇ ਕਿਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਇੱਥੇ ਕਮੰਡਲ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦੰਡ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਬਿਸਤਰਾ ਪਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਰਥਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋ?
ਕੋ ऽਹਂ ਕਥਮ੍ ਇਦਂ ਜਾਤਂ ਕਥਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਚੇਤਿ ਭੋਃ । ਰਾਜਨ੍ ਨਾਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਿਮ੍ ਅਜ੍ਞ ਇਵ ਤਿष੍ਠਸਿ
ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ? ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ? ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੇ? ਅਣਜਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਖੜੇ ਹੋ?
ਕਥਂ ਬਨ੍ਧਃ ਕਥਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਨ੍ ਉਦਾਹਰਨ੍ । ਪਰਾਵਰਵਿਦਾਂ ਪਾਦਾਨ੍ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ ਅਙ੍ਗ ਨ ਸੇਵਸੇ
ਬੰਨ੍ਹਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਜਿਹੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ?
ਦੁਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਂਵਿਦਾ ਸ਼ੈਲਕੋਟਰੇ ਕ੍ਰਿਯਯਾਨਯਾ । ਜੀਵਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ਪਯਨ੍ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਲਾਕੀਟਵਦ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੰਦੇ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਐਸੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਕੀੜੀ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋ?
ਸਾਧੂਨਾਂ ਸਮਦृष੍ਟੀਨਾਂ ਪਰਿਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇਨ ਸੇਵਯਾ । ਸਙ੍ਗਮੇਨ ਚ ਸਾ ਯੁਕ੍ਤਿਰ੍ ਲਭ੍ਯਤੇ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਯਯਾ
ਜੋ ਭਲੇ ਲੋਕ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਨਰਾਧਮਵਦ੍ ਗ੍ਰਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਵਨਕੋਟਰੇ । ਤਿष੍ਠਾਵष੍ਟਬ੍ਧਦੁਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਧਰਾਵਿਵਰਕੀਟਵਤ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਰਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਵਾਂਗ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਨਾ ਬੈਠੋ।
ਕਾਨ੍ਤਯਾ ਦੇਵਰੂਪਿਣ੍ਯਾ ਤਯੈਵਂ ਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਃ । ਅਸ੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਮੁਖੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਉਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਤਾੰ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਭਰਕੇ, ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਅਹੋ ऽਵਬੋਧਿਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯ੍ ਅਦ੍ਯ ਚਿਰਾਤ੍ ਸੁਰਸੁਤ ਤ੍ਵਯਾ । ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਦ੍ ਆਰ੍ਯਸਮਾਸਙ੍ਗਮੁਕ੍ਤੋ ऽਹਮ੍ ਅਵਸਂ ਵਨੇ
ਹੈ ਸੁਰੀਲੀ ਕੁੜੀ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੇਸਹਾਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਅਹੋ ਨੁ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਂ ਮੋਹਧ੍ਵਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ । ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵਂ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬੋਧਯਸੀਹ ਮਾਮ੍
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਭਟਕਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਨੇਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਹੈ।
ਗੁਰੁਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਮਿਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਵਰਾਨਨ । ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਕਰੋਮ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਪਾਦੌ ਤਵ ਕृਪਾਂ ਕੁਰੁ
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਹੋ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਇਆ ਦਿਖਾਓ।
ਯਦ੍ ਉਦਾਰਤਮਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ ਜ੍ਞਾਤੇ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤੇ । ਭਵਾਮਿ ਨਿਰ੍ਵृਤੋ ਯੇਨ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਦਿਸ਼ਾਸ਼ੁ ਮੇ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸਿਖਾਓ।
ਘਟਜ੍ਞਾਨਾਦਯੋ ਜ੍ਞਾਨਵਿਭਵਾਸ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਸ਼ਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਤਰਤ੍ ਤਾਰਕਂ ਭਵੇਤ੍
ਘੜੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਆਨ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਗਿਆਨ ਹੈ?
ਯਦ੍ਯ੍ ਉਪਾਦੇਯਵਾਕ੍ਯੋ ऽਹਂ ਰਾਜਰ੍षੇ ਤਦ੍ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਯਥਾਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ੍ਥਾਣੁਕਾਕਵਤ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਪਾਦੇਯਵਾਕ੍ਯਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤੁਃ ਪृष੍ਟਸ੍ਯ ਲੀਲਯਾ । ਫਲਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਫਲਤਾਂ ਵਾਚਸ੍ ਤਮਸੀਵਾਕ੍ਸ਼ਿਸਂਵਿਦਃ
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਪੁੱਛੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਲੈਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਮਨੁੱਖ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਯਦ੍ ਵਕ੍ਸ਼ਿ ਤਦ੍ ਅਨੁष੍ਠੇਯਂ ਮਯਾ ਵਿਧਿਰ੍ ਇਵ ਸ਼੍ਰੁਤੇਃ । ਅਵਿਕਾਰਿਤਮ੍ ਏਵਾਸ਼ੁ ਸਤ੍ਯਮ੍ ਏਤਦ੍ ਵ੍ਰਤਂ ਮਮ
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹੋਗੇ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਹੁਕਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਤੇ ਸੱਚਾ ਵਾਅਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਬਾਲਃ ਪਿਤੁਰ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤਹੇਤੂਪਪਾਦਨਮ੍ । ਆਦਤ੍ਤੇ ਹਿ ਤਥੈਵੇਦਂ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਵਚੋ ਮਮ
ਜਿਵੇਂ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਪੁੱਛੇ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਾਵਯਨ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਗੀਤਮ੍ ਇਵ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹੇਤ੍ਵਰ੍ਥਿਤ੍ਵਂ ਵਚੋ ਮਮ
ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸੋਚੋ ਕਿ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਗੀਤ ਵਾਂਗ ਸੁਣੋ, ਕਾਰਨ ਲੱਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਛੱਡ ਦੋ।
ਸ੍ਵਚਰਿਤਸਦृਸ਼ਂ ਤਵੋਦਯਨ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਿਰਸਮਯੇਨ ਵਿਬੋਧਨਂ ਚ ਬੁਦ੍ਧੇਃ । ਭਵਭਯਭਿਦੁਰਂ ਮਹਾਕਵੀਨਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਕਥਯਾਮਿ ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਮਨੋਜ੍ਞਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਚਲਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਢੰਗ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੇਗੀ; ਸੁਣ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਮਾਞ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਿਤ੍ਯਵਿਰੁਦ੍ਧਯੋਃ । ਗੁਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋਰ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਯਥਾਬ੍ਧਿਰ੍ ਵਡਵਾਮ੍ਬੁਨੋਃ
ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਧਨਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਸਦਾ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਅੱਗ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਕਲਾਵਾਞ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ਲੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸੀਮਾਨ੍ਤਂ ਨ ਤੁ ਜਾਨਾਤ੍ਯ੍ ਅਜਂ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਦੁਨੀਆਵੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਅਜਨਮ ਪਦ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਅਨਨ੍ਤਯਤ੍ਨਸਂਸਾਧ੍ਯੇ ਸ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਸਾਧਨੇ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ਵਾਡਵੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ ਅਬ੍ਧਿਸਂਸ਼ੋषਣੇ ਯਥਾ
ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲਾ ਰਤਨ ਲੱਭਣ ਲਈ ਅੰਤਹਿਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਜਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਤਾ ਕਾਲੇਨਾਧ੍ਯਵਸਾਯਿਨਃ । ਸਿਦ੍ਧਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਃ ਕਿਂ ਵਾ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਉਨ੍ਨਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਸੰਭਵ ਹੈ?
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ਉਦ੍ਯਮਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਯੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਚੇਦ੍ ਅਖੇਦਵਾਨ੍ । ਅਕਿਞ੍ਚਨੋ ऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯ੍ ਅਵਿਘ੍ਨਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰਮ, ਜਤਨ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਣਿਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹਸ੍ਤਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ । ਮੇਰੋਰ੍ ਉਦਯਸ਼ृਙ੍ਗਸ੍ਥੋ ਮੁਨਿਰ੍ ਇਨ੍ਦੁਮ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਰਤਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੱਥ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।