ਮਞ੍ਜਰੀਤ੍ਵਂ ਲਤਾਤ੍ਵਂ ਵਾ ਵਰਮ੍ ਏਤਾਸ੍ ਤਰੁਂ ਪਤਿਮ੍ । ਨ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਪਿ ਮਮਾਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਮਨਃ
ਇਹ ਲਤਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਫੁੱਲ ਬਣ ਕੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।
ਯਥੇਯਮ੍ ਅਗ੍ਰਗਂ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਭਿਸਾਰਿਕਾ । ਤਥਾ ਕਦਾਹਮ੍ ਏष੍ਯਾਮਿ ਮਮਾਪੀਤਿ ਮਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਲ ਆਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ, ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਜਾਵਾਂਗਾ? ਇਹ ਸੋਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਮੇ ਮਨ੍ਦਾਰਮਰੁਤ ਏਤੇ ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਕਰਾਃ । ਵਨਰਾਜਯ ਏਤਾਸ਼੍ ਚ ਮਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹੋ
ਇਹ ਮੰਦਰ ਮਲਾਰ ਦੇ ਹਵਾ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ — ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੇ ਚਿਤ੍ਤਾਜ੍ਞਵਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਤਾਣ੍ਡਵਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਾ ਵ੍ਯੋਮਨਿਰ੍ਮਲਾ ਸਾਧੋ ਕ੍ਵ ਤੇ ਯਾਤਾ ਵਿਵੇਕਿਤਾ
ਹੇ ਮਨ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਇੰਨਾ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਂ? ਤੇਰੀ ਉਹ ਨਿਰਮਲਤਾ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ?
ਅਥ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਸੇ ਸਖੇ । ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਕਣ੍ਠਾਵਿਵਲਿਤਂ ਕਿਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤੇਨ ਤੇ
ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਤਰਸਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਿਂ ਕਿਲੋਤ੍ਕਣ੍ਠਸੇ ਵਾਪਿ ਭਰ੍ਤਾ ਯਾਤੋ ਜਰਾਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਪਸ੍ਵੀ ਕृਸ਼ਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਭਵੇਨ੍ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਸ੍ ਤਥਾ
ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਜਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈਂ? ਮਾਲਕ ਹੁਣ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਮਤ੍ਤੋ ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ ਚ ਭੋਗੇਭ੍ਯੋ ਮਨ੍ਯੇ ऽਸ੍ਯਾਮੂਲਤਾਂ ਗਤਾ । ਵਾਸਨਾ ਲਤਿਕਾ ਪ੍ਰਾਵृਣ੍ਨਦੀਤਟਗਤਾ ਯਥਾ
ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਲਈ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ-ਲਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਖੜ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਲਤਾ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਨ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਏਕਾਤ੍ਮਾ ਨੀਰਸਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਸਨਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਭਵਤਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੁਣ ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤ ਕੋਤ੍ਕਣ੍ਠਾ ਭਵ ਵੋਤ੍ਕਣ੍ਠਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪਤਿਮ੍ ਉਦ੍ਬੋਧ੍ਯ ਯੋਗੇਨ ਸ਼੍ਲੇषਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਗਲੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਤਰਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜਗਾਉਂਗੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਮृष੍ਟਵਾਸਨਂ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਸਮੀਕृਤ੍ਯ ਮਨੋ ਮੁਨੇਃ । ਰਾਜ੍ਯ ਏਵ ਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਾਵਸ੍ ਸੁਖਂ ਚਿਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿਆਂਗੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ।
ਅਹੋ ਨੁ ਚਿਰਕਾਲੇਨ ਮਨੋਰਥਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਅਹਮ੍ ਆਸਾਦਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾ
ਵਾਹ, ਇੰਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇਹ ਚੰਗੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ: ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਮਨ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸਮਗ੍ਰਾਨਨ੍ਦਵृਨ੍ਦਾਨਾਮ੍ ਏਤਦ੍ ਏਵੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਤ੍ ਸਮਾਨਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਮ੍ ਆਸ੍ਵਾਦਨੇ ਸੁਖਮ੍
ਸਭ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਦੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ: ਉਹ ਸੁਖ, ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਵਤੀ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਾ ਚੂਡਾਲੋਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ । ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਅਬ੍ਦਾਨ੍ ਦਿਗਨ੍ਤਾਂਸ਼੍ ਚ ਪ੍ਰਾਪ ਮਨ੍ਦਰਕਨ੍ਦਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਚੂਡਾਲਾ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚੋਂ ਉੱਡੀ, ਪਹਾੜਾਂ, ਦੇਸ਼ਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਅਦृਸ਼੍ਯੈਵ ਨਭਸ੍ਸ੍ਥੈਵ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਵਨਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਾਤ੍ਯੇਵ ਪਾਦਪਲਤਾਸ੍ਪਨ੍ਦਚਿਹ੍ਨਗਮਾਗਮਾ
ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚੋਂ ਚਲਦਿਆਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਈ, ਉਸ ਦੀ ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਲਤਾਵਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੰਪਣ ਸੀ।
ਵਨੈਕਦੇਸ਼ੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕृਤਪਰ੍ਣੋਟਜੇ ਪਤਿਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੋਗੇਨ ਬੁਬੁਧੇ ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜੰਗਲ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੁਪੜੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੈ।
ਹਾਰਕੇਯੂਰਕਟਕਕੁਣ੍ਡਲਾਦਿਵਿਭੂषਿਤਃ । ਅਭਵਨ੍ ਮੇਰੁਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ ਯਸ੍ ਤਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਾ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਰ, ਕੇਯੂਰ, ਕਟਕ, ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਹੋਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਓਥੇ ਹੀ ਵੇਖਿਆ।
ਕृਸ਼ਾਙ੍ਗਂ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਂ ਚ ਜੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਮ੍ ਇਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਜ੍ਜਲਾਮ੍ਬੁਭਰਸ੍ਨਾਤਂ ਭृਙ੍ਗੀਸ਼ਮ੍ ਇਵ ਨਿਸ੍ਸਹਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ, ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਧੂੜ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਭੌਂਰੇ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਚੀਰਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਕਾਕਿਨਮ੍ ਅਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸ੍ਥਲੇ ਨਿषਣ੍ਣਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਗ੍ਰਥਯਨ੍ਤਂ ਜਰਾਂ ਗਤਮ੍
ਉਹ ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੁਪਚਾਪ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪੋੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਤਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯਾਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਚੂਡਾਲਾ ਪੀਵਰਸ੍ਤਨੀ । ਕਿਞ੍ਚਿਜ੍ਜਾਤਵਿषਾਦੇਦਮ੍ ਉਵਾਚਾਤ੍ਮਨਿ ਚੇਤਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ — ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਰਤੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਵਿਗਨ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ — ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ:
ਅਹੋ ਨੁ ਵਿषਮਂ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਅਨਾਤ੍ਮਜ੍ਞਤਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਏਵਂਵਿਧਾਸ੍ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਦਸ਼ਾ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਮੁੜਖਤਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ! ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਮੂਰਖਤਾ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਯਂ ਸ ਰਾਜਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਨ੍ ਯੋ ਮਮਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯਃ ਪਤਿਃ । ਹृਦਿ ਮੋਹਘੁਣਕ੍ਸ਼ੁਣ੍ਣਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਗਤੋ ਦਸ਼ਾਮ੍
ਇਹੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਭਟਕਣ ਦੀ ਕੀੜੀ ਨਾਲ ਦਿਲੋਂ ਖਾਇਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਦ੍ ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ ਇਹੈਵਾਦ੍ਯ ਨਾਥਂ ਵਿਦਿਤਵੇਦ੍ਯਤਾਮ੍ । ਨਯਾਮ੍ਯ੍ ਏਨਂ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਤਥਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਥੇ ਲਿਆਉਣੀ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਦਿਆਂਗੀ ਜੋ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਭੋਗਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੀ ਪਾਵੇਗਾ।
ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰੂਪੇਣਾਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ । ਸਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਬੋਧਂ ਦਾਤੁਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਕਾਂ।
ਬਾਲੇਯਂ ਮਮ ਕਾਨ੍ਤੇਤਿ ਮਦੁਕ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤ੍ਯ੍ ਅਯਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਾਪਸਰੂਪੇਣ ਬੋਧਯਾਮਿ ਪਤਿਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਹ ਬੱਚਾ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਮਝ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਵਾਂਗੀ।
ਭਰ੍ਤਾ ਕषਾਯਪਾਕੇਨ ਪਰਿਪਕ੍ਵਮਤਿਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਚੇਤਸ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਵਿਮਲੇ ਸ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਤਿ
ਮੇਰੇ ਪਤੀ, ਅੰਦਰਲੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਹੋਏ, ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਮੱਤ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹਨ। ਅੱਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਮਨ ਵਿਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਝਲਕ ਪਏਗੀ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਬਭੂਵ ਦ੍ਵਿਜਦਾਰਕਃ । ਈषਦ੍ਧ੍ਯਾਨਾਦ੍ ਗਤਾਨ੍ਯਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਅਮ੍ਬੁਤਰਙ੍ਗਵਤ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਈ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲਹਿਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਪਾਤ ਵਿਪਿਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਪੁਤ੍ਰਕਰੂਪਿਣੀ । ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਅਭ੍ਯਾਜਗਾਮਾਗ੍ਰਂ ਮਨ੍ਦਸ੍ਮਿਤਲਸਨ੍ਮੁਖੀ
ਉਹ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਪਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦ੍ਵਿਜਪੁਤ੍ਰਂ ਤਂ ਪੁਰੋ ਯਾਤਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਵਨਾਨ੍ਤਰਾਦ੍ ਉਪਗਤਂ ਤਪੋਮੂਰ੍ਤਿਮ੍ ਇਵਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁੰਡਾ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦ੍ਰਵਤ੍ਕਨਕਗੌਰਾਙ੍ਗਂ ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਾਙ੍ਗਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਯੁਗਾਵृਤਮ੍
ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕਮਣ੍ਡਲੁਧਰਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਦਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਾਮਯਮ੍ । ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਪ੍ਰਕੋष੍ਠਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣੇਨਾਕ੍ਸ਼ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਚਾਰੁਣਾ
ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮੰਡਲ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਹਣੀ ਦੋਹਰੀ ਅੱਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।