ਤਾਦृਸ਼ਂ ਪਤਿਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਰੁਦ੍ਧਾ ਗਗਨਕੋਟਰੇ । ਭਵਿष੍ਯਚ੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਰ੍ਵਂ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਗਈ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਤੇਨ ਯਦਾ ਯਤ੍ਰ ਯਾਵਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਥੋਦਯਮ੍ । ਯਥਾ ਚ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਾ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤੇਨ ਰਾਘਵ
ਉਹ ਜਿੱਥੇ, ਜਦੋਂ, ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਰਾਘਵ।
ਅਵਸ਼੍ਯਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰਸ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਏਵ ਸਮ੍ਪਾਦਯਿਤੁਂ ਗਮਨਾਤ੍ ਸਾ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜੋ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇ।
ਆਸ੍ਤਾਂ ਮਮਾਦ੍ਯ ਗਮਨਂ ਕਾਲੇਨਾਤਿਚਿਰੇਣ ਹਿ । ਮਯਾਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਏष ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਇਹੀ ਨਿਸਚਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਪੁਨਃ । ਸੁष੍ਵਾਪ ਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਮ੍ਭੋਸ਼੍ ਸ਼ਿਰਸੀਵੈਨ੍ਦਵੀ ਕਲਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਚੂਡਾਲਾ ਮੁੜ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ ਕਾਰਣੇਨਾਸੌ ਗਤਸ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਭੂਪਤਿਃ । ਇਤਿ ਪੌਰਜਨਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਾਤਿष੍ਠਦ੍ ਅਙ੍ਗਨਾ
ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, 'ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।'
ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਰਕ੍ਸ਼ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਤਤ੍ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾ । ਯਥਾ ਕਲਮਕੇਦਾਰਂ ਪਕ੍ਵਂ ਕਲਮਗੋਪਿਕਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਧਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਯੋਸ੍ ਤਦਾਵਹਤ੍ ਕਾਲੋ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਯੋਸ੍ ਤਥਾ । ਅਦृष੍ਟਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਮੁਖਯੋ ਰਾਜ੍ਯਕਾਨਨਪਾਲਯੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ-اپਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਣੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਤੇ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ-اپਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਜਗਾਮਾਥ ਦਿਨਂ ਪਕ੍ਸ਼ੋ ਮਾਸੋ ऽਥਰ੍ਤੁਸ਼੍ ਚ ਵਤ੍ਸਰਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਵਿਪਿਨੇ ਚੂਡਾਲਾਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਮਨ੍ਦਿਰੇ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਫੇਰ ਪੱਖਵਾਡਾ, ਮਹੀਨਾ ਤੇ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ—ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਚੂੜਾਲਾ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਵਰ੍षਾਣ੍ਯ੍ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗਨਾ । ਚੂਡਾਲੋਵਾਸ ਸਦਨੇ ਵਨਕਚ੍ਛੇ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ
ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ: ਚੂੜਾਲਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ।
ਅਥ ਯਾਤੇषੁ ਬਹੁषੁ ਵਰ੍षੇषੁ ਜਰਸਾ ਵृਤੇ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੇ ਮਹਾਸ਼ੈਲਤਟਕੋਟਰਵਾਸਿਨਿ
ਇੰਝ ਕਈ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਇਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਭਰ੍ਤੁਃ ਕषਾਯਪਾਕਂ ਤਦ੍ ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਫਲਿਤਂ ਚਿਰਾਤ੍ । ਤਦਾ ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵਿਤਵ੍ਯਤਯਾ ਤਯਾ
ਚੂੜਾਲਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੁਣ ਪੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਫਲ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਸਮੀਪਗਮਨੇ ਮਮ ਕਾਲੋ ऽਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨ੍ਦਰੋਪਾਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਚਕਾਰ ਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ,' ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਚਚਾਲਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਦ੍ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਤਾਰ ਚ ਨਭਃਪਥਮ੍ । ਜਗਾਮ ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਖੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਗਈ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਉਡਦਿਆਂ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼ੁਕਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਰਤ੍ਨਸ੍ਤਬਕਭੂषਿਤਾਃ । ਨਨ੍ਦਨੋਦ੍ਯਾਨਨਿਲਯਾ ਰਕ੍ਤਾਸ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਭਿਸਾਰਿਕਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਨੰਦਨ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਰਾਮृष੍ਟੇਨ੍ਦੁਸ਼ਕਲਾਨ੍ ਪ੍ਰਾਲੇਯਕਣਕਰ੍षਿਣਃ । ਸਿਦ੍ਧੋਤ੍ਤਂਸਾਤ੍ਤਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯਾਨ੍ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਾਰੁਤਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਚੰਦਨ ਵਾਲੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ, ਸਿਧਾਂ ਦੇ ਸੁਗੰਧਤ ਗੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਤੇ ਹਿਮ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਠੰਡੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਬਿਮ੍ਬਾਮृਤਾਮ੍ਭੋਧਿਮਹਾਵੀਚਿਪਰਮ੍ਪਰਾਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨਿਰ੍ਮਲਾਂ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਮ੍ ਅਮ੍ਬਰਾਮ੍ਬਰਤਾਂ ਗਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚੰਨਣੀ ਦੀ ਸੁੱਚੀ ਚਾਨਣ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਚਾਦਰ ਵਜੋਂ ਫੈਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੇਘਾਨ੍ਤਰੇਣ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਮੇਘਲਗ੍ਨਾਸ਼੍ ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਤਃ । ਅਭਿਯੁਕ੍ਤਾ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਾ ਭੂਯੋ ਭੂਯੋ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ, ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਉਵਾਚ ਚਾਤ੍ਮਨੈਵਾਹੋ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍ । ਨ ਸ੍ਵਭਾਵਸ਼੍ ਸ਼ਮਂ ਯਾਤਿ ਮਮਾਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਤੇ ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਤੱਕ ਜੀਵ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।
ਕਦਾ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਤਂ ਪ੍ਰਣਯਪ੍ਰਵਣਂ ਪੁਰਃ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਮਮਾਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਮਨਃ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਟੇ ਕੰਧੇ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੇਖਾਂਗਾ? ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।
ਮਞ੍ਜਰੀਤ੍ਵਂ ਲਤਾਤ੍ਵਂ ਵਾ ਵਰਮ੍ ਏਤਾਸ੍ ਤਰੁਂ ਪਤਿਮ੍ । ਨ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਪਿ ਮਮਾਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਮਨਃ
ਇਹ ਲਤਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਫੁੱਲ ਬਣ ਕੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਲਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਬੇਚੈਨ ਹੈ।
ਯਥੇਯਮ੍ ਅਗ੍ਰਗਂ ਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਭਿਸਾਰਿਕਾ । ਤਥਾ ਕਦਾਹਮ੍ ਏष੍ਯਾਮਿ ਮਮਾਪੀਤਿ ਮਨਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੋਲ ਆਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ, ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਜਾਵਾਂਗਾ? ਇਹ ਸੋਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਮੇ ਮਨ੍ਦਾਰਮਰੁਤ ਏਤੇ ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਕਰਾਃ । ਵਨਰਾਜਯ ਏਤਾਸ਼੍ ਚ ਮਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਹੋ
ਇਹ ਮੰਦਰ ਮਲਾਰ ਦੇ ਹਵਾ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ — ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੇ ਚਿਤ੍ਤਾਜ੍ਞਵਦ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਤਾਣ੍ਡਵਿਤਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਾ ਵ੍ਯੋਮਨਿਰ੍ਮਲਾ ਸਾਧੋ ਕ੍ਵ ਤੇ ਯਾਤਾ ਵਿਵੇਕਿਤਾ
ਹੇ ਮਨ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਇੰਨਾ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਂ? ਤੇਰੀ ਉਹ ਨਿਰਮਲਤਾ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ?
ਅਥ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਸੇ ਸਖੇ । ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਕਣ੍ਠਾਵਿਵਲਿਤਂ ਕਿਮ੍ ਅਨੁਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤੇਨ ਤੇ
ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਤਰਸਣ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ, ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਅਜੇ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ?
ਕਿਂ ਕਿਲੋਤ੍ਕਣ੍ਠਸੇ ਵਾਪਿ ਭਰ੍ਤਾ ਯਾਤੋ ਜਰਾਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਪਸ੍ਵੀ ਕृਸ਼ਗਾਤ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਭਵੇਨ੍ ਨਿਰ੍ਵਾਸਨਸ੍ ਤਥਾ
ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਜਾਂ ਕਿਸ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈਂ? ਮਾਲਕ ਹੁਣ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਪਸਵੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਮਤ੍ਤੋ ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ ਚ ਭੋਗੇਭ੍ਯੋ ਮਨ੍ਯੇ ऽਸ੍ਯਾਮੂਲਤਾਂ ਗਤਾ । ਵਾਸਨਾ ਲਤਿਕਾ ਪ੍ਰਾਵृਣ੍ਨਦੀਤਟਗਤਾ ਯਥਾ
ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਲਈ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ-ਲਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਖੜ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਲਤਾ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਨ੍ਤਮਤਿਰ੍ ਏਕਾਤ੍ਮਾ ਨੀਰਸਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਵਾਸਨਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਭਵਤਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੁਣ ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤ ਕੋਤ੍ਕਣ੍ਠਾ ਭਵ ਵੋਤ੍ਕਣ੍ਠਯਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਪਤਿਮ੍ ਉਦ੍ਬੋਧ੍ਯ ਯੋਗੇਨ ਸ਼੍ਲੇषਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਂ ਗਲੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਤਰਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਜਗਾਉਂਗੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਮृष੍ਟਵਾਸਨਂ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਸਮੀਕृਤ੍ਯ ਮਨੋ ਮੁਨੇਃ । ਰਾਜ੍ਯ ਏਵ ਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਾਵਸ੍ ਸੁਖਂ ਚਿਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਮਨ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮুনি, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿਆਂਗੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ।