ਰਟਤ੍ਪ੍ਰਣਾਲਸਲਿਲਵਾਪੀਵਲਿਤਪਾਦਪਮ੍ । ਸ਼ੀਰ੍ਣਵੇਦ੍ਯਾਦਿਵਿਜ੍ਞਾਤਭੂਤਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਥੇ ਚੁਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ, ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਤਲਾਬ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਪ੍ਰਾਣਿਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਸੇਵ੍ਯਲਤਾਲਯਮ੍ । ਆਪੂਰ੍ਣਪਾਦਪਲਤਂ ਪ੍ਰਾਣਵृਤ੍ਤਿਕਰੈਃ ਫਲੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਛੋਟੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਤੇ ਤੇ ਫਲ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਲੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਸਮੇ ਸਲਿਲਮਾਲਿਤੇ । ਸ਼ੀਤਲੇ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸ਼੍ਯਾਮੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇ ਸਫਲਪਾਦਪੇ
ਉਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਸੁਥਰੀ, ਸਮਤਲ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ, ਠੰਡੀ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਹਰੀ-ਭਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਸਮਞ੍ਜਰੀਭਿਰ੍ ਵਲ੍ਲੀਭਿਸ੍ ਸ ਚਕਾਰੋਟਜਾਲਯਮ੍ । ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲਸ੍ ਸਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰ੍ ਨੀਲਾਭ੍ਰੈਰ੍ ਇਵ ਪਞ੍ਜਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਮਸृਣਂ ਵੈਣਵਂ ਦਣ੍ਡਂ ਫਲਭੋਜਨਭਾਜਨਮ੍ । ਅਰ੍ਘਪਾਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਭਾਣ੍ਡਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਚਿੱਟਾ ਬਾਂਸ ਦਾ ਡੰਡਾ, ਫਲ ਖਾਣ ਲਈ ਕਟੋਰਾ, ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਿਆਲਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਲਿਆ।
ਕਨ੍ਥਾਂ ਸ਼ੀਤਾਪਨੋਦਾਯ ਬृਸੀਂ ਚੈਵ ਮृਗਾਜਿਨਮ੍ । ਆਨੀਯਾਯੋਜਯਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਠਿਕਾਮਨ੍ਦਿਰੇ ਨृਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚਾਦਰ, ਬਿਛਾਉਣ ਲਈ ਚਟਾਈ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਵੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਝੋਨੇ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਵਾ ਵਸ੍ਤੁ ਯੋਗ੍ਯਂ ਤਾਪਸਕਰ੍ਮਣਿ । ਤਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਜਗਤੀਵ ਕ੍ਰਮਂ ਵਿਧਿਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਪੂਰ੍ਵਂ ਜਪਂ ਪ੍ਰਾਤਃਪ੍ਰਹਰਂ ਸ ਤਦਾਕਰੋਤ੍ । ਪੁष੍ਪੋਚ੍ਚਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਂ ਤਤਃ
ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਜਪ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਦਾ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵਨਫਲਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਨਕਨ੍ਦਂ ਬਿਸਾਦਿਕਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਯਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਯੈਕੋ ਨਿਸ਼ਾਂ ਵਸ਼ੀ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੁਝ ਫਲ, ਕੁਝ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਕੰਡੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਖਾਧਾ। ਫਿਰ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਯਮੀ ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਰਾਤ ਗੁਜਾਰਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਦਿਵਸਮ੍ ਅਖੇਦਂ ਮਨ੍ਦਰੋਪਾਨ੍ਤਕਚ੍ਛੇ ਵਿਰਚਿਤ ਉਟਜੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਮਾਲਵੇਸ਼ੋ ਨਿਨਾਯ । ਨ ਚ ਨृਪਤਿਵਿਲਾਸਂ ਤਂ ਸ ਸਸ੍ਮਾਰ ਕਂ ਵਾ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਹृਦਿ ਵਿਵੇਕੇ ਰਾਜ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋ ਹਰਨ੍ਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਛੋਟੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ, ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੀ।
ਏਵਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ ਪਰ੍ਣਮਠਿਕਾਯਾਂ ਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼ृਣੁ ਚੂਡਾਲਾ ਸਾ ਕਿਂ ਕृਤਵਤੀ ਗृਹੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਦੂਰਂ ਯਾਤੇ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੇ । ਹਰਿਣੀ ਗ੍ਰਾਮਸੁਪ੍ਤੇਵ ਚੂਡਾਲਾ ਬੁਬੁਧੇ ਭਯਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਚੂਡਾਲਾ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਡਰ ਕਾਰਨ ਜਾਗ ਪਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪਤਿਨਿਰ੍ਹੀਨਂ ਸ਼ਯਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਅਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼ੋਭਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਇਆ ਖਟਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੂਰਾ ਚੰਦ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਆਮ੍ਲਾਨਵਦਨਾ ਖੇਦਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਕੁਸਿਕ੍ਤੇਵ ਮਹਾਵਲ੍ਲੀ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਾਙ੍ਗਪਲ੍ਲਵਾ
ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੁਰਝਾਇਆ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਠੀ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਬੇਲ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ।
ਨ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਨ ਵਿਮਲਾ ਬਭੂਵਾਕੁਲਤਾਂ ਗਤਾ । ਦਿਨਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਇਵ ਨੀਹਾਰਧੂਸਰਾ ਸਾ ਵ੍ਯਤਿष੍ਠਤ
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਗੋਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਚਮਕ ਕੁਹਾਲ਼ੀ ਨਾਲ ਮਲਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਮੰਦ ਪਈ ਰਹੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ਯ੍ਯੋਪਵਿष੍ਟੈਵ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾ । ਕष੍ਟਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਗृਹਾਦ੍ ਇਤਿ
ਉਹ ਕੁਝ ਪਲ ਖਟਿਏ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ—'ਹਾਏ, ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਘਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤਨ੍ ਮਯੇਹਾਦ੍ਯ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਮੀਪਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਭਰ੍ਤੈਵ ਗਤਿਰ੍ ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਕृਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਔਰਤ ਲਈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਉਸਦੀ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾਰਮ੍ ਅਨੁਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ । ਚੂਡਾਲਾ ਵਾਤਰਨ੍ਧ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯਾਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉੱਠੀ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਬਭ੍ਰਾਮਾਮ੍ਬਰਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧੇਨ ਯੋਗਿਨੀ । ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਸਿਦ੍ਧਸਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮੁਖੇਨਾਨ੍ਯੇਨ੍ਦੁਵਿਭ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਜੋਗਣੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤੁਰਦੀ ਰਹੀ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਾਨਣ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਚੰਨ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਪਥਾ ਯਾਨ੍ਤਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਖਡ੍ਗਕਰਂ ਪਤਿਮ੍ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਮ੍ ਏਕਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਵੇਤਾਲੇਸ਼ਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਵਾਂ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਭੂਤ ਹੋਵੇ।
ਤਾਦृਸ਼ਂ ਪਤਿਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਰੁਦ੍ਧਾ ਗਗਨਕੋਟਰੇ । ਭਵਿष੍ਯਚ੍ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸਰ੍ਵਂ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਅਖਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਗਈ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ ਕਿ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕੀ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਤੇਨ ਯਦਾ ਯਤ੍ਰ ਯਾਵਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਥੋਦਯਮ੍ । ਯਥਾ ਚ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਸ੍ ਸ੍ਫਾਰਾ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਤੇਨ ਰਾਘਵ
ਉਹ ਜਿੱਥੇ, ਜਦੋਂ, ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਰਾਘਵ।
ਅਵਸ਼੍ਯਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰਸ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਦ੍ ਏਵ ਸਮ੍ਪਾਦਯਿਤੁਂ ਗਮਨਾਤ੍ ਸਾ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜੋ ਪਤੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕੇ।
ਆਸ੍ਤਾਂ ਮਮਾਦ੍ਯ ਗਮਨਂ ਕਾਲੇਨਾਤਿਚਿਰੇਣ ਹਿ । ਮਯਾਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਏष ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਇਹੀ ਨਿਸਚਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੂਡਾਲਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਪੁਨਃ । ਸੁष੍ਵਾਪ ਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਮ੍ਭੋਸ਼੍ ਸ਼ਿਰਸੀਵੈਨ੍ਦਵੀ ਕਲਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਚੂਡਾਲਾ ਮੁੜ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ।
ਕੇਨਚਿਤ੍ ਕਾਰਣੇਨਾਸੌ ਗਤਸ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਭੂਪਤਿਃ । ਇਤਿ ਪੌਰਜਨਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯਾਤਿष੍ਠਦ੍ ਅਙ੍ਗਨਾ
ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਕਿ, 'ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।'
ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਰਕ੍ਸ਼ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ ਤਤ੍ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾ । ਯਥਾ ਕਲਮਕੇਦਾਰਂ ਪਕ੍ਵਂ ਕਲਮਗੋਪਿਕਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਧਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤਯੋਸ੍ ਤਦਾਵਹਤ੍ ਕਾਲੋ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਯੋਸ੍ ਤਥਾ । ਅਦृष੍ਟਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਮੁਖਯੋ ਰਾਜ੍ਯਕਾਨਨਪਾਲਯੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ-اپਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਣੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਤੇ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ-اپਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਜਗਾਮਾਥ ਦਿਨਂ ਪਕ੍ਸ਼ੋ ਮਾਸੋ ऽਥਰ੍ਤੁਸ਼੍ ਚ ਵਤ੍ਸਰਃ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਵਿਪਿਨੇ ਚੂਡਾਲਾਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਮਨ੍ਦਿਰੇ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਫੇਰ ਪੱਖਵਾਡਾ, ਮਹੀਨਾ ਤੇ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ—ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਚੂੜਾਲਾ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮ੍ ਉਕ੍ਤੇਨ ਵਰ੍षਾਣ੍ਯ੍ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗਨਾ । ਚੂਡਾਲੋਵਾਸ ਸਦਨੇ ਵਨਕਚ੍ਛੇ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ
ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ: ਚੂੜਾਲਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ।