ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸ਼ਯਨਾਲ੍ ਲੀਨਵਧੂਕਾਦ੍ ਧਵਲਾਂਸ਼ੁਕਾਤ੍ । ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਾਦ੍ ਵਿਲੋਲੋਰ੍ਮੇਰ੍ ਹਰਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਰ੍ਣਵਾਦ੍ ਇਵ
ਉਹ ਪਲੰਗ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਿ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਙ੍ਗਨਂ ਮਤ੍ਤਸੁਪ੍ਤਭृਤ੍ਯਜਨਂ ਗृਹਾਤ੍ । ਵਨਂ ਸੁਪ੍ਤਮृਗਵ੍ਯੂਹਂ ਕੇਸਰੀ ਕਨ੍ਦਰਾਦ੍ ਇਵ
ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਮਸਤ ਵਿਚ ਪਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਆਪਣੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹੋਣ।
ਖਡ੍ਗਮਾਤ੍ਰਸਹਾਯੋ ऽਸੌ ਪਟਦ੍ਵਯਪਰਾਵृਤਃ । ਅਰ੍ਧਸੁਪ੍ਤਦ੍ਵਾਰਪਾਲਂ ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਮ੍ ਅਵਾਪ ਚ
ਉਹ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਦੋ ਚਾਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਬਾਨ ਅੱਧ-ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਵੀਰਕ੍ਰਮਾਰ੍ਥਂ ਯਾਮੀਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਦ੍ਵਾਰਪਵ੍ਰਜਮ੍ । ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸੌ ਪੁਰਾਨ੍ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਧੀਃ
ਵੀਰਤਾ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਦਰਬਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੈ ਨਮਸ੍ ਤੁਭ੍ਯਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਾਦ੍ ਗਤਃ । ਵਿਵੇਸ਼ੋਗ੍ਰਾਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਨੀਮ੍ ਏਕੋ ਨਦ ਇਵਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਰਾਜ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘਨਾਨ੍ਧਕਾਰਗੁਲ੍ਮਾਢ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਭੂਤੌਘਕਰ੍ਕਸ਼ਾ । ਸਾਰਣ੍ਯਾਨੀਨਿਸ਼ਾ ਸਾ ਚ ਸਮਂ ਤੇਨਾਤਿਵਾਹਿਤਾ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰਾਤ, ਜਿੱਥੇ ਘਣਾ ਹਨੇਰਾ ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੱਟ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਅਰਣ੍ਯਾਨੀਖਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਤਤਂ ਦਿਨਮ੍ । ਸਮਮ੍ ਅਰ੍ਕੇਣ ਕਸ੍ਯਾਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਿਸ਼ਸ਼੍ਰਾਮ ਵਨਾਵਨੌ
ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਕ ਵਣ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਜਾਰਿਆ।
ਭਾਨਾਵ੍ ਅਦृਸ਼੍ਯਤਾਂ ਯਾਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਫਲਾਦਿਕਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਨਿਨਾਯ ਤਮਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਢਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਫਲ ਆਦਿ ਖਾਧੇ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਤਾਈ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਪੁਰਾਣ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਗਿਰੀਨ੍ ਨਦੀਃ । ਬਲਾਦ੍ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘਯਾਮ੍ ਆਸ ਰਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਃ
ਫਿਰ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਹਾੜ, ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਤਤੋ ਮਨ੍ਦਰਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਤਟਸ੍ਥਂ ਜਨਦੁਰ੍ਗਮਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ ਕਾਨਨਮ੍ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਦੂਰਸ੍ਥਜਨਤਾਪੁਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਵਸਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰਟਤ੍ਪ੍ਰਣਾਲਸਲਿਲਵਾਪੀਵਲਿਤਪਾਦਪਮ੍ । ਸ਼ੀਰ੍ਣਵੇਦ੍ਯਾਦਿਵਿਜ੍ਞਾਤਭੂਤਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਥੇ ਚੁਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ, ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਤਲਾਬ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਮਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਦੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਪ੍ਰਾਣਿਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਸੇਵ੍ਯਲਤਾਲਯਮ੍ । ਆਪੂਰ੍ਣਪਾਦਪਲਤਂ ਪ੍ਰਾਣਵृਤ੍ਤਿਕਰੈਃ ਫਲੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਛੋਟੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਤੇ ਤੇ ਫਲ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਥਲੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਸਮੇ ਸਲਿਲਮਾਲਿਤੇ । ਸ਼ੀਤਲੇ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸ਼੍ਯਾਮੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇ ਸਫਲਪਾਦਪੇ
ਉਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਸੁਥਰੀ, ਸਮਤਲ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ, ਠੰਡੀ, ਗੂੜ੍ਹੀ ਘਾਹ ਨਾਲ ਹਰੀ-ਭਰੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਸਮਞ੍ਜਰੀਭਿਰ੍ ਵਲ੍ਲੀਭਿਸ੍ ਸ ਚਕਾਰੋਟਜਾਲਯਮ੍ । ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲਸ੍ ਸਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰ੍ ਨੀਲਾਭ੍ਰੈਰ੍ ਇਵ ਪਞ੍ਜਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਮਸृਣਂ ਵੈਣਵਂ ਦਣ੍ਡਂ ਫਲਭੋਜਨਭਾਜਨਮ੍ । ਅਰ੍ਘਪਾਤ੍ਰਂ ਪੁष੍ਪਭਾਣ੍ਡਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਕਮਣ੍ਡਲੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਚਿੱਟਾ ਬਾਂਸ ਦਾ ਡੰਡਾ, ਫਲ ਖਾਣ ਲਈ ਕਟੋਰਾ, ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਿਆਲਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਲਿਆ।
ਕਨ੍ਥਾਂ ਸ਼ੀਤਾਪਨੋਦਾਯ ਬृਸੀਂ ਚੈਵ ਮृਗਾਜਿਨਮ੍ । ਆਨੀਯਾਯੋਜਯਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਠਿਕਾਮਨ੍ਦਿਰੇ ਨृਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਚਾਦਰ, ਬਿਛਾਉਣ ਲਈ ਚਟਾਈ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਵੀ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਝੋਨੇ ਵਾਲੇ ਟਿਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਵਾ ਵਸ੍ਤੁ ਯੋਗ੍ਯਂ ਤਾਪਸਕਰ੍ਮਣਿ । ਤਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮ੍ ਆਸ ਜਗਤੀਵ ਕ੍ਰਮਂ ਵਿਧਿਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਪੂਰ੍ਵਂ ਜਪਂ ਪ੍ਰਾਤਃਪ੍ਰਹਰਂ ਸ ਤਦਾਕਰੋਤ੍ । ਪੁष੍ਪੋਚ੍ਚਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਂ ਤਤਃ
ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਪਹਿਰ ਜਪ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਦੂਜੇ ਪਹਿਰ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਦਾ, ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵਨਫਲਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਨਕਨ੍ਦਂ ਬਿਸਾਦਿਕਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਯਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਯੈਕੋ ਨਿਸ਼ਾਂ ਵਸ਼ੀ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੁਝ ਫਲ, ਕੁਝ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਕੰਡੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਖਾਧਾ। ਫਿਰ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੰਯਮੀ ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਰਾਤ ਗੁਜਾਰਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਦਿਵਸਮ੍ ਅਖੇਦਂ ਮਨ੍ਦਰੋਪਾਨ੍ਤਕਚ੍ਛੇ ਵਿਰਚਿਤ ਉਟਜੇ ऽਨ੍ਤਰ੍ ਮਾਲਵੇਸ਼ੋ ਨਿਨਾਯ । ਨ ਚ ਨृਪਤਿਵਿਲਾਸਂ ਤਂ ਸ ਸਸ੍ਮਾਰ ਕਂ ਵਾ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਹृਦਿ ਵਿਵੇਕੇ ਰਾਜ੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋ ਹਰਨ੍ਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਛੋਟੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ, ਛਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦੀ।
ਏਵਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ ਪਰ੍ਣਮਠਿਕਾਯਾਂ ਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼ृਣੁ ਚੂਡਾਲਾ ਸਾ ਕਿਂ ਕृਤਵਤੀ ਗृਹੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਚੂਡਾਲਾ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਦੂਰਂ ਯਾਤੇ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੇ । ਹਰਿਣੀ ਗ੍ਰਾਮਸੁਪ੍ਤੇਵ ਚੂਡਾਲਾ ਬੁਬੁਧੇ ਭਯਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਚੂਡਾਲਾ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਡਰ ਕਾਰਨ ਜਾਗ ਪਈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਪਤਿਨਿਰ੍ਹੀਨਂ ਸ਼ਯਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਅਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੁਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼ੋਭਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਇਆ ਖਟਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੂਰਾ ਚੰਦ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਆਮ੍ਲਾਨਵਦਨਾ ਖੇਦਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਕੁਸਿਕ੍ਤੇਵ ਮਹਾਵਲ੍ਲੀ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਾਙ੍ਗਪਲ੍ਲਵਾ
ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੁਰਝਾਇਆ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਠੀ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਬੇਲ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ।
ਨ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਨ ਵਿਮਲਾ ਬਭੂਵਾਕੁਲਤਾਂ ਗਤਾ । ਦਿਨਸ਼੍ਰੀਰ੍ ਇਵ ਨੀਹਾਰਧੂਸਰਾ ਸਾ ਵ੍ਯਤਿष੍ਠਤ
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਗੋਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਚਮਕ ਕੁਹਾਲ਼ੀ ਨਾਲ ਮਲਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਮੰਦ ਪਈ ਰਹੀ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ਯ੍ਯੋਪਵਿष੍ਟੈਵ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾ । ਕष੍ਟਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਗृਹਾਦ੍ ਇਤਿ
ਉਹ ਕੁਝ ਪਲ ਖਟਿਏ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਰਹੀ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ—'ਹਾਏ, ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਘਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤਨ੍ ਮਯੇਹਾਦ੍ਯ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਮੀਪਂ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਭਰ੍ਤੈਵ ਗਤਿਰ੍ ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਕृਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਔਰਤ ਲਈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਵਲੋਂ ਉਸਦੀ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾਰਮ੍ ਅਨੁਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ । ਚੂਡਾਲਾ ਵਾਤਰਨ੍ਧ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯਾਮ੍ਬਰਮ੍ ਆਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੂਡਾਲਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉੱਠੀ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਬਭ੍ਰਾਮਾਮ੍ਬਰਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵਾਤਸ੍ਕਨ੍ਧੇਨ ਯੋਗਿਨੀ । ਕੁਰ੍ਵਤੀ ਸਿਦ੍ਧਸਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮੁਖੇਨਾਨ੍ਯੇਨ੍ਦੁਵਿਭ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਜੋਗਣੀ ਹਵਾ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤੁਰਦੀ ਰਹੀ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਾਨਣ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਚੰਨ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਪਥਾ ਯਾਨ੍ਤਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਖਡ੍ਗਕਰਂ ਪਤਿਮ੍ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਮ੍ ਏਕਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਵੇਤਾਲੇਸ਼ਮ੍ ਇਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਵਾਂ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਭੂਤ ਹੋਵੇ।