ਸ੍ਤਬਕਸ੍ਤਨਧਾਰਿਣ੍ਯੋ ਰਕ੍ਤਪਲ੍ਲਵਪਾਣਯਃ । ਮਞ੍ਜਰੀਜਾਲਹਾਸਿਨ੍ਯੋ ਲੋਲਸ਼ੁਭ੍ਰਾਮ੍ਬੁਦਾਂਸ਼ੁਕਾਃ
ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ, ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥ, ਕਲੀ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਹੱਸਦੀਆਂ, ਹੌਲੇ ਸਫੇਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਓੜਣੀਆਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—
ਸ੍ਵਪਰਾਗਾਙ੍ਗਹਾਰਿਣ੍ਯਃ ਕृਤਕੌਸੁਮਮਣ੍ਡਨਾਃ । ਸੁਸੇਵ੍ਯਕਾਞ੍ਚਨਸ਼ਿਲਾਨਿਤਮ੍ਬਤਟਸ਼ੋਭਨਾਃ
ਕੁਦਰਤੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੱਦਦੀਆਂ—
ਤਰਙ੍ਗਮੌਕ੍ਤਿਕਪ੍ਰੋਤਸਰਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਲਤਾਵृਤਾਃ । ਲਤਾਵਯਸ੍ਯਾਵਲਿਤਾ ਮੁਗ੍ਧਮੁਗ੍ਧਮृਗਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਦਰਿਆਈ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ, ਬੇਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਨਰਮ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮਸਤ—
ਸ੍ਵਭਾਵੋਦ੍ਦਾਮਸੌਗਨ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਤੀਰ੍ਣਫਲਭੋਜਨਾਃ । षਟ੍ਪਦਸ਼੍ਰੇਣਿਨਯਨਾਃ ਪੁष੍ਪਾਪੂਰਨਤਾਙ੍ਗਿਕਾਃ
ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਤੀਬਰ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ, ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਦਾਤ ਨਾਲ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—
ਆਸ਼੍ਵਾਸਾਸ੍ਪਦਤਾਂ ਯਾਤਾਸ਼੍ ਸ਼ੀਤਲਾਮਲਗਾਤ੍ਰਿਕਾਃ । ਰਮਯਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਵ ਮਾਂ ਵਨਵੀਥ੍ਯੋ ਵਰਾਨਨੇ
ਠੰਢੇ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀਆਂ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਪਗਡੰਡੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ।
ਯਥਾ ਵਿਵਿਕ੍ਤਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਮਨੋ ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਵृਤਮ੍ । ਨ ਤਥਾ ਸ਼ਸ਼ਿਬਿਮ੍ਬੇषੁ ਨ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦ੍ਮਸੁ
ਜਿਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਤੇ ਚੁੱਪ ਥਾਂ 'ਚ ਮਨ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਂਦ ਦੀ ਚਮਕ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਲਾਂ 'ਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਤ੍ਪ੍ਰਣਯੇ ਤਨ੍ਵਿ ਨ ਵਿਘ੍ਨਂ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ । ਭਰ੍ਤੁਰ੍ ਵਿਘਟਯਨ੍ਤੀਚ੍ਛਾਂ ਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ऽਪਿ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਪਤਲੀਏ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਪਾ; ਘਰ ਦੀਆਂ ਭਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ 'ਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੋੜਦੀਆਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਰਾਜਤੇ ਨਾਥ ਨੇਤਰਤ੍ । ਵਸਨ੍ਤੇ ਰਾਜਤੇ ਪੁष੍ਪਂ ਫਲਂ ਸ਼ਰਦਿ ਰਾਜਤੇ
ਜੋ ਕੰਮ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਮਾਲਕ; ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਖਿੜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਲ ਪੱਕਦੇ ਹਨ।
ਜਰਾਜਰਢਦੇਹਾਨਾਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਨਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਨ ਯੂਨਾਂ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਾਮ੍ ਏਵ ਤੇਨੈਤਨ੍ ਮੇ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬੁੱਢੇ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਠੀਕ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
ਯੌਵਨੇਨ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਯਾਵਦ੍ ਵਯਮ੍ ਉਜ੍ਝਿਤਾਃ । ਪੁष੍ਪੌਘੇਨੇਵ ਤਰਵਸ੍ ਤਾਵਚ੍ ਛੋਭਾਮਹੇ ਗृਹੇ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਨਹੀਂ ਗੁਆਦੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਰੁਖਾਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਾਂਗ ਸਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਪੁष੍ਪਾਭਯਾ ਪੁष੍ਪਸਿਤਂ ਜਰਸਾ ਸਹ ਕਾਨਨਮ੍ । ਸਮਂ ਗृਹਾਦ੍ ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਹਂਸਾ ਇਵ ਤਰੋਸ੍ ਸਰਃ
ਜਦ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਰੁਖ ਤੋਂ ਝੀਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਨृਪਤੇਃ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਨਮ੍ ਉਜ੍ਝਤਃ । ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮੇਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਦ੍ ਏਨੋ ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਫਰਜ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਰਿਣਂ ਭੂਪਂ ਰੋਧਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਰੋਧਯਨ੍ਤਿ ਹ੍ਯ੍ ਅਕਾਰ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਭੁਭृਤ੍ਯਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ, ਮਾਲਕ ਤੇ ਨੌਕਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਅਲਮ੍ ਉਤ੍ਪਲਮਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਵਿਘ੍ਨੇਨਾਭਿਮਤਸ੍ਯ ਮੇ । ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਗਤਮ੍ ਏਵੇਤੋ ਦੂਰਮ੍ ਏਕਾਨ੍ਤਕਾਨਨਮ੍
ਬਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੂਰ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਬਾਲਾ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਨਾਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਨਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਪੁਂਸਾਮ੍ ਅਪਿ ਹਿ ਮृਦ੍ਵਙ੍ਗਿ ਦੁਰ੍ਵਿषਹ੍ਯੋ ਵਨਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਤੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਨਿਰਮਲ ਹਨ; ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸਮਰ੍ਥਾ ਵਨਾਵਾਸੇ ਯੋषਿਤਃ ਕਠਿਨਾ ਅਪਿ । ਕਾ ਨਾਮ ਪੁष੍ਪਮਞ੍ਜਰ੍ਯਸ੍ ਸੋਢੁਮ੍ ਅਰ੍ਕਾਤਪਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁੱਚੀ ਕਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਭਵਤ੍ਯਾ ਪਾਲਯਨ੍ਤ੍ਯੇਹ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮੇ । ਕੁਟੁਮ੍ਬਭਾਰੋਦ੍ਵਹਨਂ ਪਤ੍ਯੌ ਯਾਤੇ ਵ੍ਰਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹੋ, ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਤੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਚਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਯਿਤਾਂ ਰਾਜਾ ਤਾਮ੍ ਇਨ੍ਦੁਵਦਨਾਂ ਵਸ਼ੀ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸ੍ਨਾਤੁਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਦਿਨਕਾਰ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਠਿਆ, ਨ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਦੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਅਥੋਜ੍ਝਿਤਪ੍ਰਜਾਚੇष੍ਟੋ ਰਵਿਰ੍ ਅਸ੍ਤਾਚਲਂ ਯਯੌ । ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੋ ਵਨਮ੍ ਇਵ ਸਮਸ੍ਤਜਨਦੁਰ੍ਗਮਮ੍
ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਵਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸਂਹृਤ੍ਯ ਵਿਤਤਂ ਰੂਪਂ ਤਮ੍ ਏਵਾਨੁਯਯੌ ਪ੍ਰਭਾ । ਨਾਥਂ ਭਵਨਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਚੂਡਾਲੇਵਾਨੁਰਾਗਿਣੀ
ਆਪਣੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ, ਪ੍ਰਭਾ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਈ, ਜੋ ਮਹਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਚੂੜਾਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ।
ਆਯਯੌ ਯਾਮਿਨੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਭੁਵਨਂ ਭਸ੍ਮਧੂਸਰਮ੍ । ਧृਤਵ੍ਯੋਮਾਪਗਂ ਸ਼ਰ੍ਵਮ੍ ਈਰ੍ष੍ਯਯੇਵ ਯਮਸ੍ਵਸਾ
ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਆ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਰਾਖ ਤੇ ਧੂੜ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਯਮ ਦੀ ਭੈਣ ਵਾਂਗ, ਈਰਖਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਲੱਗੀ।
ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਭ੍ਰਹਸ੍ਤਾਸੁ ਸ੍ਥਿਤਾਸੁ ਕृਤਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ । ਤਮੋਲਵਾਲਕਾਙ੍ਕਾਸੁ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਹਾਸੋਦਯਾਙ੍ਕਿਤਮ੍
ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਕਣਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਨੇਰੇ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਹਾਸੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉਭਰ ਆਏ।
ਗਚ੍ਛਤੋਰ੍ ਅਪਰਂ ਪਾਰਂ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਰ੍ ਮੈਰਵਂ ਵਨਮ੍ । ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਮਯਂ ਰਨ੍ਤੁਂ ਦਿਨਸ਼੍ਰੀਦਿਨਨਾਥਯੋਃ
ਦਿਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮੈਰੇਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਬਾਗ ਸੀ, ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਗਚ੍ਛਤੋਰ੍ ਇਮਂ ਪਾਰਂ ਹृਦ੍ਯਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਰੋਜ੍ਝਿਤਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਨਿਸ਼ਾਨਾਥਯੋਸ਼੍ ਚ ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਰ੍ ਮੈਰਵਂ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਰਾਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਇਸ ਪਾਸੇ ਆਏ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਸੀ ਪਰ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੁਭਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੈਰੇਆ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਤਾਰਾਗਣੋ ऽਪਿ ਦਦृਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣੋ ਵ੍ਯੋਮਕੁਟ੍ਟਿਮੇ । ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਙ੍ਗਲਲਾਜਾਨਾਂ ਦਿਗ੍ਵਧੂਭਿਰ੍ ਇਵਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਇੰਝ ਵਿੱਖਰੀ ਹੋਈ ਦਿਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲ ਲਾਜ ਦੇ ਦਾਣੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਾ ਤਮਸ਼੍ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਸ਼ੀਤਾ ਕੁਮੁਦਹਾਸਿਨੀ । ਯਾਮਿਨੀ ਯੌਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ ਸਰੋਜਮੁਕੁਲਸ੍ਤਨੀ
ਰਾਤ, ਚੰਦ-ਮੁਖੀ, ਹਨੇਰੇ ਵਰਗੀ ਕਾਲੀ, ਠੰਡੀ ਤੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ 'ਚ ਆ ਗਈ, ਜਿਸਦੇ ਸਤਨ ਅਜੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੌਂਪਾਂ ਵਾਂਗ ਖੁਲ੍ਹੇ ਨਹੀਂ।
ਕृਤਸਨ੍ਧ੍ਯਾਸਮਾਚਾਰਸ੍ ਸਹ ਚੂਡਾਲਯੇष੍ਟਯਾ । ਸੁष੍ਵਾਪ ਸ਼ਯਨੇ ਭੂਪੋ ਮੈਨਾਕ ਇਵ ਸਾਗਰੇ
ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣੇ 'ਤੇ ਸੁੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨਾਕ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਅਥਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਦੇਸ਼ੇ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਤਾਂ ਗਤੇ । ਘਨਨਿਦ੍ਰਾਸ਼ਿਲਾਕੋਸ਼ਨਿਲੀਨੇ ਸਕਲੇ ਜਨੇ
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਚੁੱਪ ਛਾ ਗਈ ਤੇ ਲੋਕ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਏ,
ਸ ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਯਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਕੋਮਲਾਂਸ਼ੁਕੇ । ਭृਸ਼ਂ ਨਿਦ੍ਰਾਵਿਮੂਢਾਯਾਂ ਭ੍ਰਮਰ੍ਯਾਮ੍ ਇਵ ਪਙ੍ਕਜੇ
ਉਹ ਨਰਿ, ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਵਿਚ ਪਈ ਹੋਈ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਰਾ ਕਮਲ ਵਿਚ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਯਾਜ ਦਯਿਤਾਂ ਸੁਪ੍ਤਾਮ੍ ਅਙ੍ਕਾਦ੍ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਸ੍ਵੈਰਂ ਸ੍ਵੈਰਂ ਮੁਖਂ ਰਾਹੋ ਰਵਿਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਮ੍ ਇਵ
ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਚੁਪਕੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।