ਅਭੋਗਕृਪਣਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਊਰ੍ਜਿਤਂ ਸਮਤਾਂ ਗਤਮ੍ । ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਚ ਚੇਤਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੌਜਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਗਹਿਰਾ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੈ।
ਤृਣੀਕृਤਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਪੀਤਾਖਿਲਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤੋਦ੍ਭਾਸੁਰਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਮਨਃ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦਾ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ, ਅਨੰਤ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਨਰਮ ਹੈ।
ਨ ਕੇਨਚਿਨ੍ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵਿਭਵਾਨਨ੍ਦਵਸ੍ਤੁਨਾ । ਚੇਤਸ੍ ਤਵ ਤੁਲਾਮ੍ ਏਤਿ ਮੇਰੁਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧਿਸੁਨ੍ਦਰਮ੍
ਹੇ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਤੈਰ੍ ਏਵ ਬਾਲਕਦਲੀਮृਣਾਲਾਙ੍ਕੁਰਕੋਮਲੈਃ । ਅਙ੍ਗੈਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ਅਨੁਜ੍ਝਦ੍ਭਿਰ੍ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤੇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਨੌਜਵਾਨ ਕੇਲੇ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਅਤੇ ਨਰਮ ਕਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਮ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਯਾਦਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਤਥਾ ਤੇਨੈਵ ਤੇਨੈਵ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਅਨ੍ਯਤਾਮ੍ ਉਪਯਾਤਾਸਿ ਲਤੇਵਰ੍ਤੁਵਿਪਰ੍ਯਯੇ
ਉਸੇ ਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਹੀ ਬਣਾਵਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੀਤਮ੍ ਅਮृਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸਾਮ੍ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਏਵ ਵਾ । ਅਮृਤ੍ਯਵੇ ਵਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯੋਗੋ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਿਭਿਃ
ਕੀ ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਰਸ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਯੋਗ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ?
ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣੇਰ੍ ਵਾਪਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਦ੍ ਵਾ ਤ੍ਵਯਾਧਿਕਮ੍ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਕਿਮ੍ ਅਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਵਿਲੋਚਨੇ
ਨੀਲ ਕਮਲ ਵਰਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਰਾਜ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਣਪਾਇਆ ਚੀਜ਼ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ?
ਨਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਕਾਰਮ੍ ਇਦਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਹਮ੍ ਆਗਤਾ । ਨਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਕਾਰਂ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਆਈ ਹਾਂ; ਤੇ ਉਸੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਰ ਕੁਝ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਬਣੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯਨ੍ ਨਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ ਚ ਤਜ੍ ਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਥੋਦਯਂ ਯਥਾਨਾਸ਼ਂ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਓਹੋ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ—ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਉਪਜਦਾ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਇਸੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਬਣੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਭੋਗੈਰ੍ ਅਭੁਕ੍ਤੈਸ੍ ਤੁष੍ਯਾਮਿ ਭੁਕ੍ਤੈਰ੍ ਇਵ ਸੁਦੂਰਗੈਃ । ਨ ਹृष੍ਯਾਮਿ ਨ ਕੁਪ੍ਯਾਮਿ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜੋ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚੱਖੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਰੋਂ ਚੱਖੇ ਹੋਏ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ; ਨਾ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ—ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਬਣੀ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਏਕੈਵਾਕਾਸ਼ਸਙ੍ਕਾਸ਼ੇ ਕੇਵਲੇ ਹृਦਯੇ ਰਮੇ । ਨ ਰਮੇ ਰਾਜਲੀਲਾਸੁ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਰਾਜ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਹਿ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਨ ਵਨੋਦ੍ਯਾਨਸਦ੍ਮਸੁ । ਨ ਭੋਗੌਘੇषੁ ਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿ ਜੰਗਲਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਜਾਂ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ। ਨਾ ਹੀ ਵਿਲਾਸਤਾ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਜਾਂ ਪਲੰਗਾਂ ਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਜਗਤਾਂ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ ਏਵਾਸ੍ਮਿ ਨਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਰੂਪਿਣੀ । ਇਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਤੇਨਾਹਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ ਸਿਰਫ ਖਾਲੀਪਨ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਯੈਵਾਹਮ੍ ਇਯਂ ਨਾਹਮ੍ ਅਨ੍ਯਾ ਚੇਯਂ ਚ ਵਾਪ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਸ੍ਮਿ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਵਾ ਤੇਨਾਹਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਯਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਏਵ ਯਤ੍ । ਇਤਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇਨਾਹਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਜੋ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਨ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇ ਨਾਰ੍ਥਂ ਨਾਨਰ੍ਥਂ ਚੇਤਰਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ । ਯਥਾਪ੍ਰਪ੍ਤੇਨ ਤੁष੍ਯਾਮਿ ਤੇਨਾਹਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਮੈਂ ਨਾ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਧਨ ਦੀ, ਨਾ ਦੁੱਖ ਦੀ, ਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਦੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਤਨੁਵਿਦ੍ਵੇषਰਾਗਾਭਿਸ੍ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਭਿਸ਼੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟਿषੁ । ਰਮੇ ਸਹ ਵਯਸ੍ਯਾਭਿਸ੍ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਇਹ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਨ੍ ਨਯਨਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚੇਹ ਹਿ ਤਦ੍ ਅਙ੍ਗ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਦ੍ਵਿਰਹਿਤਂ ਤੁ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦਾਭਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਇਤਿ ਨਾਥ ਚਿਰੋਦਯਾਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਜਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਏਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਵਦਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਵਰਾਨਨਾਮ੍ । ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਪ੍ਰਲਾਪਾਸਿ ਬਾਲਾਸੀਤਿ ਵਦਞ੍ ਸ਼ਨੈਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਟੁੱਟ ਬੋਲੀਆਂ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈਂ।'
ਭੋਗਲਮ੍ਪਟਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਮੁਗ੍ਧਾਮ੍ ਆਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਅਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਦ੍ਗਿਰਾਮ੍ ਅਰ੍ਥਂ ਵਿਹਸ੍ਯੋਵਾਚ ਭੂਪਤਿਃ
ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਮੌਜਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਸਾਦੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ।
ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਪ੍ਰਲਾਪਾਸਿ ਬਾਲਾਸਿ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ । ਰਮਸੇ ਵਾਕ੍ਯਲੀਲਾਭੀ ਰਮਸ੍ਵਾਵਨਿਪਾਤ੍ਮਜੇ
ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਟੁੱਟ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ—ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਚੀ ਲੈ।
ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਯੋ ਗਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸਦ੍ਰੂਪਸ੍ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਭੋਗੈਰ੍ ਅਭੁਕ੍ਤੈਸ੍ ਤੁष੍ਟੋ ऽਹਮ੍ ਇਤਿ ਭੋਗਾਞ੍ ਜਹਾਤਿ ਯਃ । ਰੁषੇਵਾਸ਼ਨਪਾਨਾਦ੍ਯਾਨ੍ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਜੇ ਤਕ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਰੁੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?
ਵਾਹਨਾਸ਼ਨਸ਼ਯ੍ਯਾਦਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਧੀਰਧੀਃ । ਯਸ੍ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨੈਵੈਕਸ੍ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਸੌਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਕੇਲਾ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?
ਸ੍ਵਯਂ ਨਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਏਵਾਹਂ ਜਗਦੀਸ਼ੋ ऽਸ੍ਮਿ ਚੇਤਿ ਚ । ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਯਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸ੍ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਇਹ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ', ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਅਕਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?
ਆਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਨੈਕਾਨ੍ਤੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਸਮਾਗਮਃ । ਯਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਤਰੁਵਤ੍ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਿਲਾਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਕੇਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਖੱਡ, ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?
ਨਾਹਂ ਦੇਹੋ ऽਨ੍ਯਦ੍ ਏਵਾਹਂ ਨਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਹਿ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਲਾਪੋ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?
ਯਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਏਵ ਯਤ੍ । ਪ੍ਰਲਾਪ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਸਨ੍ ਯਸ੍ਯ ਸ ਕਥਂ ਕਿਲ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਜੋ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਮੁਗ੍ਧਾਸਿ ਬਾਲਾਸਿ ਚਪਲਾਸਿ ਵਿਲਾਸਿਨਿ । ਨਾਨਾਲਾਪਵਿਲਾਸੇਨ ਕ੍ਰੀਡਸਿ ਕ੍ਰੀਡ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮਾਸੂਮ, ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ, ਚੰਚਲ ਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ, ਖੇਡਦੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਪ੍ਰਵਿਹਸ੍ਯਾਟ੍ਟਹਾਸੇਨ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਇਤਿ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਸ੍ਨਾਤੁਮ੍ ਉਤ੍ਥਾਯ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਙ੍ਗਨਾਗृਹਾਤ੍
ਉੱਚੀ ਹਾਸੇ ਨਾਲ 'ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਉਠੀ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ।