ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਅਤੀਤੇ ਸਪ੍ਤਮੇ ਮਨੌ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਤੁ ਸਰ੍ਗੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਰਣਾਕੁਲੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ,
ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯਾਦੂਰਸਂਸ੍ਥਿਤੇ । ਮਾਲਵਾਨਾਂ ਪੁਰੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਇਤੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮਾਲਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਧੈਰ੍ਯੌਦਾਰ੍ਯਦਯਾਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ਮਦਮਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ੂਰਸ਼੍ ਸ਼ੁਭਸਮਾਚਾਰੋ ਮਾਨੀ ਗੁਣਗਣਾਕਰਃ
ਉਹ ਹੌਸਲੇ, ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਬਰ, ਸਿਆਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਸੀ; ਉਹ ਬਹਾਦਰ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਣੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ।
ਆਹਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਜੇਤਾ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ । ਕਰ੍ਤਾ ਸਕਲਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਭਰ੍ਤਾਪੂਰ੍ਵਵਪੁਰ੍ ਭੁਵਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਪੇਸ਼ਲਸ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਧੁਰੋ ਵਿਦਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰੀਤਨਾਗਰਃ । ਸੁਨ੍ਦਰਸ਼੍ ਸ਼ੀਲਸੁਭਗਃ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਹ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਲਾਕ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਸੁਭਾਉ ਚੰਗਾ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦਿਤਾ ਵਿਦਿਤਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦਾਤਾ ਸਕਲਸਮ੍ਪਦਾਮ੍ । ਭੋਕ੍ਤਾ ਸਂਸਙ੍ਗਰਹਿਤਸ੍ ਸੁਸ਼੍ਰੋਤਾ ਸਕਲਸ਼੍ਰੁਤੇਃ
ਉਹ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਸੀ।
ਸ ਭੋਗੌਘਾਨ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਤृਣਵਦ੍ ਉਤ੍ਸृਜਨ੍ । ਪਿਤਰਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਆਪਨ੍ਨੇ ਬਾਲ ਏਵੋਤ੍ਤਮੌਜਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਾਲੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ षੋਡਸ਼ਵਰ੍षਾਤ੍ਮਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯਂ ਵਸ਼ੀ । ਨੂਨਂ ਸੌਰਾਜ੍ਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਭੂਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਅਯੋਜਯਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਹੇਠ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਵਿਗਤਾਸ਼ਙ੍ਕਂ ਪਾਲਯਨ੍ ਧਰ੍ਮਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਧੀਮਾਨ੍ ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਸ਼ਸਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਣੀਆਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਗਚ੍ਛਤ੍ਸੁ ਵਰ੍षੇषੁ ਵਸਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰੋਲ੍ਲਸਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਪੁष੍ਪੇषੁ ਜृਮ੍ਭਮਾਣੇषੁ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸੁ ਸ਼ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਮਿषੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘਦੇ ਗਏ। ਵਸੰਤ ਆਇਆ, ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਪਏ, ਤੇ ਚੰਨਣੀਆਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਮਞ੍ਜਰੀਜਾਲਦੋਲਾਸੁ ਵਿਟਪਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰੇ । ਰਜਃਕਰ੍ਪੂਰਧਵਲੇ ਚਲਦ੍ਦਲਕਵਾਟਕੇ
ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਝੂਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਪਰਾਗ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਧੂੜ ਕਪੂਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਮੋਦਿਨਿ ਲਸਤ੍ਪੁष੍ਪਗੁਲੁਚ੍ਛਕਵਿਤਾਨਕੇ । ਗਾਯਤ੍ਸੁ ਗਹਨੇषੂਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਿਥੁਨੇष੍ਵ੍ ਅਲਿਨਾਂ ਮਿਥਃ
ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
ਆਯਾਤਿ ਮਧੁਰੇ ਵਾਯੌ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੀਕਰਸ਼ੀਤਲੇ । ਕਦਲੀਕਨ੍ਦਲੀਕਚ੍ਛਤਲਪਲ੍ਲਵਲਾਸਿਨਿ
ਚੰਨਣੀ ਰਾਤ ਦੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬਭੂਵਾਸ੍ਯ ਨਵਂ ਚੇਤਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਵਂ ਕੁਸੁਮਸਮ੍ਭਾਰਸੌਗਨ੍ਧਿਮਧੁਰਾਸਵੈਃ
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਨਵੇਂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਰਸ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਨੋਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਵਸਨ੍ਤਮਦੈਧਿਤਃ । ਉਦ੍ਯਾਨਵਨਦੋਲਾਸੁ ਲੀਲਾਕਮਲਿਨੀषੁ ਚ
ਬਸੰਤ ਦੀ ਮੌਜ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਗਾਂ, ਝੂਲਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ।
ਕਦਾ ਪ੍ਰਣਯਿਨੀਂ ਮੁਗ੍ਧਾਂ ਬਾਲਾਬ੍ਜਮੁਕੁਲਸ੍ਤਨੀਮ੍ । ਕਰਿष੍ਯੇ ਕਾਮਿਨੀਮ੍ ਅਙ੍ਕੇ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਕੁਸੁਮਾਙ੍ਕਿਤਾਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸੂਮ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਕਮਲ ਦੇ ਕਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸਕਾਂਗਾ?
ਕਦਾ ਕਮਲਵਲ੍ਲੀਨਾਂ ਦੋਲਾਸ੍ਵ੍ ਅਲਿਰ੍ ਇਵਾਲਿਨੀਮ੍ । ਆਲੋਲਤਾਂ ਵਿਨੇष੍ਯਾਮਿ ਬਾਲਾਂ ਭੁਜਲਤਾਨੁਗਾਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨਾਜੁਕ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਗੁੰਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਮਲ ਦੀ ਬੇਲ ਉੱਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ?
ਮृਣਾਲਹਾਰਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਵृਨ੍ਦਤਲ੍ਪਾਭਿਲਾषਿਣੀ । ਮਤ੍ਕृਤੇ ਮਦਨਾਤਪ੍ਤਾ ਕਦਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਕਦੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਚੰਨਣ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਲੇ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੇ ਪਲੰਗ ਦੀ ਆਸ ਕਰੇਗੀ?
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਸੁਮਾਵਲਨੋਨ੍ਮੁਖਃ । ਵਿਜਹਾਰ ਵਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਕੁਸੁਮੋਪਵਨੇषੁ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਤੇ ਖਿੜਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵੇਲੋਪਵਨਦੋਲਾਸੁ ਲੀਲਾਕਮਲਿਨੀषੁ ਚ । ਵਲ੍ਲੀਵਲਯਗੇਹੇषੁ ਵਿਵਿਧੋਦ੍ਯਾਨਭੂਮਿषੁ
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ-ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਝੂਲਿਆਂ, ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਲ-ਝੀਲਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਛਪੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਵਨੋਪਵਨਵਿਨ੍ਯਾਸਵਰ੍ਣਨਾਵਲਿਤਾਸੁ ਚ । ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਰਸਗਰ੍ਭਾਸੁ ਕਥਾਸ੍ਵ੍ ਅਰਮਤੋਨ੍ਮਨਾਃ
ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣਨ ਵਿਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਾਰਿਹਾਸਲਸਚ੍ਛ੍ਵਾਸਵਿਲੋਲਾਲਕਵਲ੍ਲਰੀਃ । ਕੁਮਾਰੀਃ ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸ ਸੁਵਰ੍ਣਕਲਸ਼ਸ੍ਤਨੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਹੱਸਣ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਏਵਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਵਿਦੁਰ੍ ਭਵ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਨਵਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ । ਇਙ੍ਗਿਤਾਕਾਰਵੇਦਿਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪਦਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੀ ਮੰਤਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਹੈ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਵਿਵਾਹਾਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗੋ ਵਿਚਾਰਵਾਨ੍ । ਸੁਰਾष੍ਟ੍ਰਾਧਿਪਤਿਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਯਯਾਚੇ ਯੌਵਨਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੇ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਵੇ ਵਿਧਿਨੋਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਉਪਯੇਮੇ ਸ ਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਸਦृਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਮ੍ ਇਵ
ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਵਧੀਆ ਘਰਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਰਛਾਈ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।
ਚੂਡਾਲੇਤਿ ਭੁਵਿ ਖ੍ਯਾਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨृਪਤਿਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਸਾ ਤਂ ਭਰ੍ਤਾਰਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਰੇਜੇ ਫੁਲ੍ਲੇਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਚੂੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗੀ।
ਨੀਲਨੀਰਜਨੇਤ੍ਰਾਂ ਤਾਂ ਚੂਡਾਲਾਂ ਸ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜਃ । ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ ਵਿਕਾਸਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ਼ੋਭਯਾਰ੍ਕ ਇਵਾਬ੍ਜਿਨੀਂ
ਚੂੜਾਲਾ ਦੇ ਨੀਲੇ-ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਖਿੜਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਮਲ ਨੂੰ ਖਿੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਰ੍ਧਤ ਤਯੋਃ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਰ੍ਪਿਤਚੇਤਸੋਃ । ਹਾਵਭਾਵਵਿਲਾਸਾਦ੍ਯੈਸ੍ ਸੇਕੈਰ੍ ਨਵਲਤੇਵ ਸਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਦਿਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ। ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ, ਭਾਵਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਵੇਂ ਮੀਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲੱਤ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਰ੍ਪਿਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸ੍ ਸੁਸੁਖੀ ਸੁਸ੍ਥਿਤਪ੍ਰਜਃ । ਰਾਜਹਂਸ ਇਵਾਬ੍ਜਿਨ੍ਯਾ ਰੇਮੇ ਦਯਿਤਯਾ ਤਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਸੁਖੀ ਤੇ ਠੀਕ ਠਾਕ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਲੋਟਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇषੁ ਦੋਲਾਸੁ ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਵੀਥਿषੁ । ਮਨ੍ਦਾਰਦਾਮਦੋਲਾਸੁ ਕਦਲੀਕਨ੍ਦਲੀषੁ ਚ
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਝੂਲਿਆਂ 'ਤੇ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਮਹਕ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਝੂਲਿਆਂ 'ਤੇ, ਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਵਿੱਚ—