ਏਤਾਮ੍ ਅਵष੍ਟਭ੍ਯ ਦृਸ਼ਂ ਭਗੀਰਥਧਿਯਾ ਵृਤਾਮ੍ । ਸਮਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥੋ ਯਥਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਹਰ ਸ਼ਾਨ੍ਤਧੀਃ
ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸੁਥਿਰ ਰਹੋ, ਤੇ ਜੋ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਇਦਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕ੍ਰੋਡੀਕृਤ੍ਯ ਤਤਸ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਇਵਾਚਲਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ, ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਵਾਂਗ ਪਹਾੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਓ।
ਕੋ ऽਸੌ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜੋ ਨਾਮ ਕਥਂ ਵਾ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ ਪਦਮ੍ । ਏਤਤ੍ ਕਥਯ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਭੂਯੋ ਬੋਧਾਭਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਇਹ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਿਆ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫਿਰ ਤੋਂ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ऽਭਵਤਾਂ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਇਦਾਨੀਂ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਃ । ਤੇਨੈਵ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਦਮ੍ਪਤੀ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਨਾਗਰੌ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਫਿਰ ਹੋਣਗੇ—ਉਹੀ ਦੋ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ।
ਯਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਆਸੀਦ੍ ਭਗਵਂਸ੍ ਤਦ੍ ਇਦਾਨੀਂ ਤਥੈਵ ਹਿ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵੈ ਵਦ ਮੇ ਵਦਤਾਂ ਵਰ
ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਵੀ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ; ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ।
ਜਗਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਣਨਿਯਤੇਰ੍ ਅਸ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾਸ੍ ਸ੍ਵਸਂਵਿਦਃ । ਈਦृਸ਼੍ਯ੍ ਏਵ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਨਿਵਾਰ੍ਯਾ ਸ੍ਵਭਾਵਜਾ
ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਇਦਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਏਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਬਹੁਸ਼ੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ ਭਵਤਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਅਭੂਤ੍ਵੈਵ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪੁਨਸ਼੍ ਚ ਨ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਸ ਕਰ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸਾਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਅਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਾਰ੍ਧਸਾਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਵਿਵਲ੍ਗਤਿ
ਕਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ-ਜੁਲਦੀ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਕਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸਦृਸ਼੍ਯੋ ਵਿषਮਾਸ਼੍ ਚੈਵ ਯਥਾ ਸਰਸਿ ਵੀਚਯਃ । ਤਾ ਏਵਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਸ੍ ਸਂਸृਤੌ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਲਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਾਘਵ ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ृਣੁ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ, ਹੁਣ ਜੋ ਰਾਜਾ ਵਾਪਸ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਭਵਦ੍ ਅਤੀਤੇ ਸਪ੍ਤਮੇ ਮਨੌ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਤੁ ਸਰ੍ਗੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਰਣਾਕੁਲੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੌਥੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ,
ਜਮ੍ਬੁਦ੍ਵੀਪੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯਾਦੂਰਸਂਸ੍ਥਿਤੇ । ਮਾਲਵਾਨਾਂ ਪੁਰੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ ਸ਼ਿਖਿਧ੍ਵਜ ਇਤੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਮਾਲਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸ਼ਿਖਿਧਵਜ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਧੈਰ੍ਯੌਦਾਰ੍ਯਦਯਾਯੁਕ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ਮਦਮਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ੂਰਸ਼੍ ਸ਼ੁਭਸਮਾਚਾਰੋ ਮਾਨੀ ਗੁਣਗਣਾਕਰਃ
ਉਹ ਹੌਸਲੇ, ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਬਰ, ਸਿਆਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਸੀ; ਉਹ ਬਹਾਦਰ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਾਣੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ।
ਆਹਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਜੇਤਾ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍ । ਕਰ੍ਤਾ ਸਕਲਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਭਰ੍ਤਾਪੂਰ੍ਵਵਪੁਰ੍ ਭੁਵਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਪੇਸ਼ਲਸ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਧੁਰੋ ਵਿਦਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰੀਤਨਾਗਰਃ । ਸੁਨ੍ਦਰਸ਼੍ ਸ਼ੀਲਸੁਭਗਃ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਹ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਚਲਾਕ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਸੁਭਾਉ ਚੰਗਾ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵੇਦਿਤਾ ਵਿਦਿਤਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਦਾਤਾ ਸਕਲਸਮ੍ਪਦਾਮ੍ । ਭੋਕ੍ਤਾ ਸਂਸਙ੍ਗਰਹਿਤਸ੍ ਸੁਸ਼੍ਰੋਤਾ ਸਕਲਸ਼੍ਰੁਤੇਃ
ਉਹ ਹਰ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਸੀ।
ਸ ਭੋਗੌਘਾਨ੍ ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੈਣਂ ਤृਣਵਦ੍ ਉਤ੍ਸृਜਨ੍ । ਪਿਤਰਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮ੍ ਆਪਨ੍ਨੇ ਬਾਲ ਏਵੋਤ੍ਤਮੌਜਸਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਨੂੰ ਘਾਸ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਾਲੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ षੋਡਸ਼ਵਰ੍षਾਤ੍ਮਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯਂ ਵਸ਼ੀ । ਨੂਨਂ ਸੌਰਾਜ੍ਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯਾ ਭੂਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਅਯੋਜਯਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਹੇਠ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਵਿਗਤਾਸ਼ਙ੍ਕਂ ਪਾਲਯਨ੍ ਧਰ੍ਮਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਧੀਮਾਨ੍ ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਸ਼ਸਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ
ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਣੀਆਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਗਚ੍ਛਤ੍ਸੁ ਵਰ੍षੇषੁ ਵਸਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰੋਲ੍ਲਸਤ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਪੁष੍ਪੇषੁ ਜृਮ੍ਭਮਾਣੇषੁ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਸੁ ਸ਼ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਮਿषੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘਦੇ ਗਏ। ਵਸੰਤ ਆਇਆ, ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਪਏ, ਤੇ ਚੰਨਣੀਆਂ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਮਞ੍ਜਰੀਜਾਲਦੋਲਾਸੁ ਵਿਟਪਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਨ੍ਤਰੇ । ਰਜਃਕਰ੍ਪੂਰਧਵਲੇ ਚਲਦ੍ਦਲਕਵਾਟਕੇ
ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਝੂਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਪਰਾਗ ਦੀ ਚਿੱਟੀ ਧੂੜ ਕਪੂਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਮੋਦਿਨਿ ਲਸਤ੍ਪੁष੍ਪਗੁਲੁਚ੍ਛਕਵਿਤਾਨਕੇ । ਗਾਯਤ੍ਸੁ ਗਹਨੇषੂਚ੍ਚੈਰ੍ ਮਿਥੁਨੇष੍ਵ੍ ਅਲਿਨਾਂ ਮਿਥਃ
ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ,
ਆਯਾਤਿ ਮਧੁਰੇ ਵਾਯੌ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੀਕਰਸ਼ੀਤਲੇ । ਕਦਲੀਕਨ੍ਦਲੀਕਚ੍ਛਤਲਪਲ੍ਲਵਲਾਸਿਨਿ
ਚੰਨਣੀ ਰਾਤ ਦੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਬਭੂਵਾਸ੍ਯ ਨਵਂ ਚੇਤਸ੍ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਵਂ ਕੁਸੁਮਸਮ੍ਭਾਰਸੌਗਨ੍ਧਿਮਧੁਰਾਸਵੈਃ
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਨਵੇਂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਰਸ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਨੋਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਇਦਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਵਸਨ੍ਤਮਦੈਧਿਤਃ । ਉਦ੍ਯਾਨਵਨਦੋਲਾਸੁ ਲੀਲਾਕਮਲਿਨੀषੁ ਚ
ਬਸੰਤ ਦੀ ਮੌਜ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਗਾਂ, ਝੂਲਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਤੇ ਖੇਡਦੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ।
ਕਦਾ ਪ੍ਰਣਯਿਨੀਂ ਮੁਗ੍ਧਾਂ ਬਾਲਾਬ੍ਜਮੁਕੁਲਸ੍ਤਨੀਮ੍ । ਕਰਿष੍ਯੇ ਕਾਮਿਨੀਮ੍ ਅਙ੍ਕੇ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕੇ ਕੁਸੁਮਾਙ੍ਕਿਤਾਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਸੂਮ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਕਮਲ ਦੇ ਕਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸਕਾਂਗਾ?
ਕਦਾ ਕਮਲਵਲ੍ਲੀਨਾਂ ਦੋਲਾਸ੍ਵ੍ ਅਲਿਰ੍ ਇਵਾਲਿਨੀਮ੍ । ਆਲੋਲਤਾਂ ਵਿਨੇष੍ਯਾਮਿ ਬਾਲਾਂ ਭੁਜਲਤਾਨੁਗਾਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨਾਜੁਕ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਗੁੰਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਕਮਲ ਦੀ ਬੇਲ ਉੱਤੇ ਮੰਡਰਾਉਂਦੀ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ?
ਮृਣਾਲਹਾਰਕੁਨ੍ਦੇਨ੍ਦੁਵृਨ੍ਦਤਲ੍ਪਾਭਿਲਾषਿਣੀ । ਮਤ੍ਕृਤੇ ਮਦਨਾਤਪ੍ਤਾ ਕਦਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਕਦੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਚੰਨਣ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ, ਚੰਬੇ ਅਤੇ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਲੇ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੇ ਪਲੰਗ ਦੀ ਆਸ ਕਰੇਗੀ?
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਸੁਮਾਵਲਨੋਨ੍ਮੁਖਃ । ਵਿਜਹਾਰ ਵਨਾਨ੍ਤੇषੁ ਕੁਸੁਮੋਪਵਨੇषੁ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਤੇ ਖਿੜਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵੇਲੋਪਵਨਦੋਲਾਸੁ ਲੀਲਾਕਮਲਿਨੀषੁ ਚ । ਵਲ੍ਲੀਵਲਯਗੇਹੇषੁ ਵਿਵਿਧੋਦ੍ਯਾਨਭੂਮਿषੁ
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ-ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਝੂਲਿਆਂ, ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਮਲ-ਝੀਲਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਛਪੜੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।