ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਧਿਯਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਤਿष੍ਠਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਲਃ । ਤਦ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਲਯੀ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਟਣ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ਼ੇषਵਿਸ਼ੇषਣੋ ਵਿਗਤਭੀਸ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵੈषਣੋ ਗਤ੍ਵਾ ਨੂਨਮ੍ ਅਕਿਞ੍ਚਨਤ੍ਵਮ੍ ਅਰਿषੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਗ੍ਰਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਹਙ੍ਕृਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਤਦੇਹਕਲਨਸ੍ ਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ ਅਟਨ੍ ਮਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਜ੍ਝਿਤਵਾਨ੍ ਅਲਂ ਯਦਿ ਭਵਸ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਅਸਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਫਰਕਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗਰੀਬੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਛੱਡ ਕੇ; ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਹ-ਭਾਵ ਮਿਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਗੁਰੋਰ੍ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗੀਰਥਃ । ਮਨਸ੍ਯ੍ ਆਹਿਤਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਟਿਕਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕਤਿਪਯੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਵਾਸਰੇषੁ ਗਤੇष੍ਵ੍ ਅਸੌ । ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਮਖਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗੈਕਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਫਿਰ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਗ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗੋਭੂਮ੍ਯਸ਼੍ਵਹਿਰਣ੍ਯਾਦਿ ਦਦੌ ਧਨਮ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ । ਦ੍ਵਿਜਦੇਵਾਰ੍ਤਬਨ੍ਧੁਭ੍ਯੋ ਗੁਣ੍ਯਗੁਣ੍ਯਵਿਚਾਰਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਘੋੜੇ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਧਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿਵਸਤ੍ਰਯਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍ । ਸ੍ਵਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਸ਼ੇषੋ ऽਸਾਵ੍ ਆਸੀਦ੍ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥਃ
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਹੀ ਬਚੇ ਰਹਿ ਗਏ।
ਅਥ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਰਿਕ੍ਤਂ ਤਂ ਖਿਨ੍ਨਪ੍ਰਕृਤਿਪੌਰਕਮ੍ । ਸੀਮਾਨ੍ਤਿਨੇ ਤृਣਮ੍ ਇਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਰਯੇ ਦਦੌ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦਾ ਤਿੰਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿषਤਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਸਦ੍ਮਨਿ ਮਣ੍ਡਲੇ । ਅਧੋਵਾਸੋऽਵਸ਼ੇषੋ ऽਸੌ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਮਣ੍ਡਲਾਤ੍
ਜਦ ਵੈਰੀ ਨੇ ਰਾਜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਮਹਲ ਤੇ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਹਥਿਆ ਲਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਹੇਠਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਮੁਖਾਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵ੍ ਅਰਣ੍ਯੇषੁ ਦੂਰੇषੂਵਾਸ ਧੈਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਜਗ੍ਹਾਂ ਰਹਿ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਨਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਨਾ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਲ੍ਪੇਨੈਵ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸਕਲੈषਣਃ । ਪਰਮੇਣ ਸ਼ਮੇਨਾਸੌ ਪ੍ਰਾਪ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹ ਮਿਟ ਗਏ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲਿਆ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ ਦ੍ਵੀਪਾਨਿ ਭੂਪੀਠੇ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕਾਲਯੋਗਤਃ । ਭੂਪੇਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਾਪ ਤਤ੍ ਪੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਤਾਨ੍ ਏਵਾਰੀਂਸ਼੍ ਚ ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤਕ੍ਰਮਮ੍ । ਪੌਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ਼ਮੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ ਅਯਾਚਤ
ਉਹ ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਕੋਲੋਂ, ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਅਪਵਾਦੀ ਹੋ ਕੇ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ।
ਵਿਵਿਦੁਸ੍ ਤੇ ऽਰਯਃ ਪੌਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ ਚ ਭਗੀਰਥਮ੍ । ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਅਥ ਤਂ ਸਵਿषਾਦਾਸ੍ ਸਪਰ੍ਯਯਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਦਰ-ਸਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰਭੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਗृਹਾਣੇਤਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਰਿਣਾ ਮੁਨਿਃ । ਨਾਦਦੇ ऽਨਾਦृਤਾਸ਼ੇषਸ੍ ਤृਣਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ਨਾਦ੍ ऋਤੇ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਲੈਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਤਿਚਿਦ੍ ਦਿਵਸਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਨੀਤ੍ਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਜਗਾਮ ਸਃ । ਭਗੀਰਥੋ ऽਯਂ ਹਾ ਕष੍ਟਮ੍ ਇਤਿ ਲੋਕੇਨ ਸ਼ੋਚਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਹਾਏ, ਇਹ ਭਗੀਰਥ ਹੈ — ਕਿੰਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ!'
ਅਥਾਨ੍ਯਤ੍ਰੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਧੀਸ੍ ਸੁਖੀ । ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤੁ ਸ ਪ੍ਰਾਪ ਤ੍ਰ੍ਯੁਤ੍ਤੁਲਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਗੀਰਥਃ । ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਮ੍ ਉਵਾਸਾਦ੍ਰੌ ਵਨੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਪੁਰੇ ਜਨੇ
ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਉਸ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਂਗ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹੇ।
ਸਮਤਾਮ੍ ਉਪਯਾਤੌ ਤੌ ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯੌ ਸਮੌ ਸ੍ਥਿਤੌ । ਕਲਯਾਮ੍ ਆਸਤੁਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥੌ ਵਿਨੋਦਂ ਦੇਹਧਾਰਣਮ੍
ਗੁਰੂ ਤੇ ਚੇਲਾ ਦੋਵੇਂ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਕਿਮ੍ ਅਯਂ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਦੇਹਃ ਕਿਮ੍ ਅਨੇਨੋਜ੍ਝਿਤੇਨ ਨਃ । ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਯਥਾਚਾਰਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵ੍ ਏष ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਈਏ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਵੱਸਣ ਦਿਓ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੌ ਤੌ ਵਨਾਦ੍ ਵਨਗਾਮਿਨੌ । ਨਨਨ੍ਦਤੁਰ੍ ਅਨਾਨਨ੍ਦਂ ਨ ਸੁਖਂ ਨ ਚ ਮਧ੍ਯਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਘੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਰਮ ਗਏ ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਨਾ ਸੁਖ, ਨਾ ਦੁਖ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ।
ਧਨਾਨਿ ਨਾਰੀਰ੍ ਵਿਭਵਾਨ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਚਾष੍ਟਧੋਦਿਤਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਪਿਤਂ ਤੁष੍ਟੈਰ੍ ਮੇਨਾਤੇ ਜਰ੍ਜਰਂ ਤृਣਮ੍
ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਿਧਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਧਨ, ਔਰਤਾਂ, ਰੁਤਬਾ ਤੇ ਅੱਠ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣੈਵ ਦੇਹੋ ऽਯਂ ਯਾਵਦਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਿਚ੍ਛਯਾ । ਧਾਰਣੀਯ ਇਤਿ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣੈਵਾਥ ਤਸ੍ਥਤੁਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਤਕ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਹ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਭਿਨਨਨ੍ਦਤੁਰ੍ ਆਗਤਮ੍ ਉਤ੍ਤਮੌ ਨਿਜਸਮਾਚਰਣਕ੍ਰਮਜਂ ਮੁਨੀ । ਸੁਖਮ੍ ਅਸੌਖ੍ਯਮ੍ ਅਪੀਪ੍ਸਿਤਵਰ੍ਜਿਤੌ ਸਮਸਮੌ ਖਸਮੌ ਸ਼ਮਿਨੌ ਸ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਦੋ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਇਆ, ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁਖ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਸਮਾਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ।
ਅਥੈਕਦਾ ਪੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਤਰੇ । ਅਨਪਤ੍ਯਂ ਨृਪਂ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ ਅਹਰਤ੍ ਸ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਮਿषਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਨੇ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਾਂਗ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਖਿਨ੍ਨਾ ਨष੍ਟਦੇਸ਼ਕ੍ਰਮਾ ਨृਪਮ੍ । ਅਨ੍ਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗੁਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਯਾ
ਉਥੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੀਤ-ਰਵਾਜ ਖੋ ਗਏ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਾ ਭਗੀਰਥਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਸ਼ਨਂ ਪੁਰੇ । ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਸਮਾਨੀਯ ਸੈਨ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਭਿਖ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਲੈ ਆਏ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਭਗੀਰਥਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵਾਮ੍ਬੁਨਾ ਸਰਃ । ਧੂਲਿਤਸ੍ ਸੇਨਯਾ ਗੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਝਗਿਤ੍ਯ੍ ਆਰੋਪਿਤੋ ਗਜੇ
ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੀ ਧੂੜ ਨੇ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫੌਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਹੱਲੇ ਨਾਲ ਉਹ ਚਲਦੀ ਹੀ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਭਗੀਰਥੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਜਯਤੀਤਿ ਘਨਾਰਵੈਃ । ਨੀਰਨ੍ਧ੍ਰਤਾਮ੍ ਉਪਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਾਗੁਹਾਃ
ਜਦੋਂ 'ਭਗੀਰਥ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ!' ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੜਗੜਾਹਟ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਪਾਲਯਨ੍ਤਂ ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜਾਨਮ੍ ਆਦृਤਾਃ । ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਮृਤਾਧਿਪਾਃ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਤਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਆਏ ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਰਾਜਨ੍ਨ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਅਧਿਪੋ ਯਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਸ ਪੁਰਾ ਕृਤਃ । ਮृਤ੍ਯੁਨਾ ਵਿਨਿਗੀਰ੍ਣੋ ऽਸੌ ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਨੇਵਾਮਿषਂ ਮृਦੁ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਛੀ ਨਰਮ ਚਾਰੇ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।