ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਦੇਹਾਦਿ ਨੇਤਰਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਇਤਿ ਵੇਦ੍ਮਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਨਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼.
ਕਿਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਮੇ ਸ੍ਫੁਟਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨੋਤਰਾਮ੍ । ਏਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਵਿਤ੍ਤਿਸ੍ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਹਂ ਭਗਵਨ੍ ਕਥਮ੍
ਪਰ ਇਹ ਸਮਝ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਜ੍ਞੇਯਨਿष੍ਠਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਿ ਚੇਤੋ ਹृਦਨ੍ਤਰੇ । ਤਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਵਪੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਯੋ ਜੀਵੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮ ਗਿਆ, ਜੀਵ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ.
ਅਸਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਨਭਿष੍ਵਙ੍ਗਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਗृਹਾਦਿषੁ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਸਕਤਾ ਤੇ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰੱਖਣਾ—
ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਨਨ੍ਯਯੋਗੇਨ ਸਦ੍ਭਾਵਨਮ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਵਿਵਿਕ੍ਤਦੇਸ਼ਸੇਵਿਤ੍ਵਮ੍ ਅਰਤਿਰ੍ ਜਨਸਂਸਦਿ
ਆਤਮ ਦੀ ਸਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ, ਇਕੱਲੇ ਪਾਸ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਾ ਰੱਖਣਾ—
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਨਿष੍ਠਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਏਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦ੍ ਅਤੋ ऽਨ੍ਯਥਾ
ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੈ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਕ੍ਸ਼ਯਾਕਾਰਾਤ੍ ਸਂਸਾਰਵ੍ਯਾਧਿਭੇषਜਾਤ੍ । ਅਹਮ੍ਭਾਵੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਤੁ ਰਾਜਞ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਮੋਹ ਤੇ ਵੈਰ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ, ਰਾਜਨ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰੇ ऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚਿਰਂ ਰੂਢੋ ਗਿਰੌ ਤਰੁਰ੍ ਇਵੋਚ੍ਚਕੈਃ । ਅਹਮ੍ਭਾਵੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਵਦ ਮੇ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰੁੱਖ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੜ੍ਹਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮੌਜ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪੌਰੁषੇਣ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗੌਘਭਾਵਨਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾਨ੍ਵਿष੍ਯ ਚਿਤਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰੋ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਇਨਸਾਨੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਸੁਖ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਞ੍ਜਰਂ ਯਾਵਦ੍ ਭਗ੍ਨਂ ਲਜ੍ਜਾਦਿ ਨਾਖਿਲਮ੍ । ਅਕਿਞ੍ਚਨਤ੍ਵਸ਼ੇषੇਣ ਸ੍ਫੁਟਾ ਤਾਵਦ੍ ਅਹਙ੍ਕृਤਿਃ
ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਦੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਰੀਬੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਅਹੰਕਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਧਿਯਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਤਿष੍ਠਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਲਃ । ਤਦ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਲਯੀ ਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਟਣ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਸ਼ੇषਵਿਸ਼ੇषਣੋ ਵਿਗਤਭੀਸ੍ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵੈषਣੋ ਗਤ੍ਵਾ ਨੂਨਮ੍ ਅਕਿਞ੍ਚਨਤ੍ਵਮ੍ ਅਰਿषੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਗ੍ਰਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਹਙ੍ਕृਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਤਦੇਹਕਲਨਸ੍ ਤੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ ਅਟਨ੍ ਮਾਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਜ੍ਝਿਤਵਾਨ੍ ਅਲਂ ਯਦਿ ਭਵਸ੍ਯ੍ ਉਚ੍ਚੈਸ੍ ਤਦ੍ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਅਸਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਫਰਕਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਗਰੀਬੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਛੱਡ ਕੇ; ਜਿਸ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਹ-ਭਾਵ ਮਿਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਗੁਰੋਰ੍ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗੀਰਥਃ । ਮਨਸ੍ਯ੍ ਆਹਿਤਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ ਸ੍ਵਵ੍ਯਾਪਾਰਪਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਟਿਕਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕਤਿਪਯੇष੍ਵ੍ ਏਵ ਵਾਸਰੇषੁ ਗਤੇष੍ਵ੍ ਅਸੌ । ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਮਖਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗੈਕਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਫਿਰ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਗ ਕਰ ਲਿਆ।
ਗੋਭੂਮ੍ਯਸ਼੍ਵਹਿਰਣ੍ਯਾਦਿ ਦਦੌ ਧਨਮ੍ ਅਸ਼ੇषਤਃ । ਦ੍ਵਿਜਦੇਵਾਰ੍ਤਬਨ੍ਧੁਭ੍ਯੋ ਗੁਣ੍ਯਗੁਣ੍ਯਵਿਚਾਰਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ, ਘੋੜੇ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਧਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿਵਸਤ੍ਰਯਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜਨ੍ । ਸ੍ਵਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਸ਼ੇषੋ ऽਸਾਵ੍ ਆਸੀਦ੍ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥਃ
ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਹੀ ਬਚੇ ਰਹਿ ਗਏ।
ਅਥ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਰਿਕ੍ਤਂ ਤਂ ਖਿਨ੍ਨਪ੍ਰਕृਤਿਪੌਰਕਮ੍ । ਸੀਮਾਨ੍ਤਿਨੇ ਤृਣਮ੍ ਇਵ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਰਯੇ ਦਦੌ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਦਾ ਤਿੰਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿषਤਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਸਦ੍ਮਨਿ ਮਣ੍ਡਲੇ । ਅਧੋਵਾਸੋऽਵਸ਼ੇषੋ ऽਸੌ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਮਣ੍ਡਲਾਤ੍
ਜਦ ਵੈਰੀ ਨੇ ਰਾਜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਮਹਲ ਤੇ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਹਥਿਆ ਲਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਹੇਠਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਰ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਮੁਖਾਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵ੍ ਅਰਣ੍ਯੇषੁ ਦੂਰੇषੂਵਾਸ ਧੈਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਜਗ੍ਹਾਂ ਰਹਿ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਨਾਂ ਤੋਂ ਤੇ ਨਾ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਅਲ੍ਪੇਨੈਵ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸਕਲੈषਣਃ । ਪਰਮੇਣ ਸ਼ਮੇਨਾਸੌ ਪ੍ਰਾਪ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਚਾਹ ਮਿਟ ਗਏ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਰਾਮ ਪਾ ਲਿਆ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ ਦ੍ਵੀਪਾਨਿ ਭੂਪੀਠੇ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕਾਲਯੋਗਤਃ । ਭੂਪੇਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਣਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਪ੍ਰਾਪ ਤਤ੍ ਪੁਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਤਾਨ੍ ਏਵਾਰੀਂਸ਼੍ ਚ ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਪ੍ਰਵਾਹਾਪਤਿਤਕ੍ਰਮਮ੍ । ਪੌਰਾਂਸ਼੍ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ ਚੈਵ ਸ਼ਮੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ ਅਯਾਚਤ
ਉਹ ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਕੋਲੋਂ, ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਅਪਵਾਦੀ ਹੋ ਕੇ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ।
ਵਿਵਿਦੁਸ੍ ਤੇ ऽਰਯਃ ਪੌਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ ਚ ਭਗੀਰਥਮ੍ । ਪੂਜਯਾਮ੍ ਆਸੁਰ੍ ਅਥ ਤਂ ਸਵਿषਾਦਾਸ੍ ਸਪਰ੍ਯਯਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਭਗੀਰਥ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਆਦਰ-ਸਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰਭੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਗृਹਾਣੇਤਿ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਰਿਣਾ ਮੁਨਿਃ । ਨਾਦਦੇ ऽਨਾਦृਤਾਸ਼ੇषਸ੍ ਤृਣਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਸ਼ਨਾਦ੍ ऋਤੇ
ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਲੈਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਤਿਚਿਦ੍ ਦਿਵਸਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਨੀਤ੍ਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਜਗਾਮ ਸਃ । ਭਗੀਰਥੋ ऽਯਂ ਹਾ ਕष੍ਟਮ੍ ਇਤਿ ਲੋਕੇਨ ਸ਼ੋਚਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਹਾਏ, ਇਹ ਭਗੀਰਥ ਹੈ — ਕਿੰਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ!'
ਅਥਾਨ੍ਯਤ੍ਰੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪਰਿਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਧੀਸ੍ ਸੁਖੀ । ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤੁ ਸ ਪ੍ਰਾਪ ਤ੍ਰ੍ਯੁਤ੍ਤੁਲਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਸ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਗੀਰਥਃ । ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਮ੍ ਉਵਾਸਾਦ੍ਰੌ ਵਨੇ ਗ੍ਰਾਮੇ ਪੁਰੇ ਜਨੇ
ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਉਸ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਂਗ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਹੇ।
ਸਮਤਾਮ੍ ਉਪਯਾਤੌ ਤੌ ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯੌ ਸਮੌ ਸ੍ਥਿਤੌ । ਕਲਯਾਮ੍ ਆਸਤੁਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥੌ ਵਿਨੋਦਂ ਦੇਹਧਾਰਣਮ੍
ਗੁਰੂ ਤੇ ਚੇਲਾ ਦੋਵੇਂ ਸਮਤਾ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੁਖੀ ਰਹੇ, ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਕਿਮ੍ ਅਯਂ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਦੇਹਃ ਕਿਮ੍ ਅਨੇਨੋਜ੍ਝਿਤੇਨ ਨਃ । ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਯਥਾਚਾਰਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਵ੍ ਏष ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਈਏ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਵੱਸਣ ਦਿਓ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੌ ਤੌ ਵਨਾਦ੍ ਵਨਗਾਮਿਨੌ । ਨਨਨ੍ਦਤੁਰ੍ ਅਨਾਨਨ੍ਦਂ ਨ ਸੁਖਂ ਨ ਚ ਮਧ੍ਯਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਘੁੰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਰਮ ਗਏ ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਨਾ ਸੁਖ, ਨਾ ਦੁਖ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਹਾਲਤ।