ਵਜ੍ਰਸਾਰਮ੍ ਅਪਿ ਪ੍ਰੋਤਮ੍ ਅਜ੍ਵਲਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਯੋ ऽਭਿਨਤ੍ । ਅਯੋਮਣਿਰ੍ ਅਯੋਯਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਦੁਰ੍ਜਨਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਕਠੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਖੁਦ ਚਮਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਹਾ ਚੁੰਬਕ ਲੋਹੇ ਦੇ ਜੰਤਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਧੂਮੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਦਹਞ੍ ਸ਼ੀਤੋ ਵਿਤੈਕ੍ਸ਼੍ਣ੍ਯੋ ਹਾਰ੍ਦਮ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਮ੍ । ਤਮੋ ऽਹਰਨ੍ ਨृਣਾਂ ਨੈਸ਼ਂ ਯੋ ਮਣਿਰ੍ ਵੇਸ਼੍ਮਨਾਮ੍ ਇਵ
ਉਹ ਧੂੰਆਂ ਰਹਿਤ, ਨਾ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ, ਠੰਢਾ, ਤੇ ਨੁਕਤਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰਨ੍ਨ੍ ਅਗ੍ਨਿਕਣਾਸਾਰਮ੍ ਅਭਿਤਸ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਰਤਾਪਜਮ੍ । ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸੂਰ੍ਯਕਾਨ੍ਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਇਵ ਜ੍ਵਲਤਿ ਯੋ ऽਰਿषੁ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪਦਾ ਸੀ।
ਮृਦੁਸ਼ੀਤਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਯਸ੍ ਸਮਾਹ੍ਲਾਦਯਨ੍ ਮਹੀਮ੍ । ਸ੍ਵੇ ਜਨੇ ਦ੍ਰਵਤਿ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ ਸੇਨ੍ਦੁਰ੍ ਇਨ੍ਦੁਮਣਿਰ੍ ਯਥਾ
ਉਸ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਨਰਮ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦਨ ਰਤਨ ਚੰਦ ਨਾਲ।
ਜਗਦ੍ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪਾਤਾਲਵਾਹਿਨਃ । ਗਙ੍ਗਾਵਾਹਸ੍ਯ ਯੇਨੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਤृਤੀਯਃ ਪੂਰਿਤੋ ਗੁਣਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਉ ਦੀ ਤੀਜੀ ਲੜੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚੋਂ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ਼ੋषਿਤੋ ऽਮ੍ਭੋਧਿਰ੍ ਗਙ੍ਗਾਪੂਰੇਣ ਪੂਰਿਤਃ । ਯੇਨ ਦੁष੍ਪੂਰਰੂਪੋ ऽਪਿ ਮਹਾਸਾਰ੍ਥੋ ऽਰ੍ਥਿਨਾਮ੍ ਇਵ
ਜਿਸ ਨੇ ਅਗਸਤ ਮুনি ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੋ ਭਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਗਙ੍ਗਾਸੋਪਾਨਪਦ੍ਧਤ੍ਯਾ ਯੇਨ ਪਾਤਾਲਵਾਸਿਨਃ । ਯੋਜਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਲੋਕੇ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਲੋਕਬਨ੍ਧੁਨਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪੜ੍ਹੀ ਰਾਹੀਂ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਦਾ ਸਾਥੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਜਹ੍ਨੁਂ ਤਪਸਾਰਾਧਯਂਸ਼੍ ਚ ਯਃ । ਭੂਯੋ ਭੂਯੋ ਯਯੌ ਖੇਦਂ ਨ ਮੂਰ੍ਤਵ੍ਯਵਸਾਯਵਤ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਜਹਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤਪ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਥਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਯੌਵਨੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਭੂਮਿਪਤੇਰ੍ ਅਥ । ਪ੍ਰਵਿਚਾਰਯਤੋ ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਜਦ ਉਹ ਅਜੇ ਜਵਾਨ ਸੀ, ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਉਲਝਣ ਭਰੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਵਵਿਰਾਗਚਮਤ੍ਕਾਰਵਿਚਾਰਕਣਿਕੋਦਭੂਤ੍ । ਚੇਤਸ੍ਯ੍ ਅਪਿ ਸੁਤਾਰੁਣ੍ਯੇ ਦੈਵਾਦ੍ ਵਲ੍ਲੀ ਮਰਾਵ੍ ਇਵ
ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਹੈਰਾਨੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਰਮ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਅੰਕੁਰ ਉੱਗ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੇਲ ਉੱਗਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਮਹੀਪਤਿਰ੍ ਅਸਾਵ੍ ਅਥ । ਜਗਦ੍ਯਾਤ੍ਰਾਮ੍ ਇਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਸਮਞ੍ਜਸਸਙ੍ਕੁਲਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਗੜਬੜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਪੁਨਰ੍ ਦਿਨਂ ਪੁਨਸ਼੍ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਦਾਨਾਦਾਨਾਸ਼ਨਂ ਪੁਨਃ । ਤਦ੍ ਏਵ ਸ਼ੁਕ੍ਤਵਿਰਸਂ ਲਜ੍ਜ੍ਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਤਾ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਫਿਰ ਰਾਤ, ਫਿਰ ਦੇਣਾ ਤੇ ਲੈਣਾ, ਫਿਰ ਖਾਣਾ; ਇਹੀ ਸੁਆਦ ਰਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਵਿਚ ਲਾਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਨ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਅਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਤਤ੍ ਕृਤਂ ਸੁਕृਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ਼ੇषਂ ਕਰ੍ਮਵਿषੂਚਿਕਾ
ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਪੁੰਨ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਕਰਮ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਬੇਚੈਨੀ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਨ ਲਜ੍ਜਤੇ । ਮੂਢਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ ਅਮੂਢਸ੍ ਤੁ ਕਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕਿਲ ਬਾਲਵਤ੍
ਮੂਰਖ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁਰਾਣਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਪਰ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ, ਭਲਾ ਕਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕਰੇ?
ਅਥੈਕਦੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਨਾਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤ੍ਰ੍ਯੁਤ੍ਤੁਲਂ ਗੁਰੁਮ੍ । ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਸਂਸृਤੇਰ੍ ਭੀਤਸ੍ ਸਮਪृਚ੍ਛਦ੍ ਭਗੀਰਥਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਭਗੀਰਥ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਭਾਰੀ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਇਕੱਲੇ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਅਨ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸੁ ਸੁਚਿਰਂ ਭ੍ਰਮਨ੍ ਸਂਸਾਰਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਅਰਣ੍ਯਾਨੀष੍ਵ੍ ਇਵੈਤਾਸੁ ਭृਸ਼ਂ ਖਿਨ੍ਨਾ ਵਯਂ ਵਿਭੋ
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਖਾਲੀ ਰੁਟੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਗਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਈਏ।
ਜਰਾਮਰਣਮੋਹਾਦਿਰੂਪਾਣਾਂ ਭਵਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ਭਗਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨਾਂ ਕਥਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜਰ੍ਹਾ, ਮੌਤ, ਭੁਲਾਵਾ ਆਦਿ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਵੇਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
ਚਿਰਸਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਚ੍ਛੇਨ ਨਿਰ੍ਵਿਭਾਗਵਿਲਾਸਿਨਾ । ਰਾਜਞ੍ ਜ੍ਞੇਯਾਵਬੋਧੇਨ ਪੂਰ੍ਣੇਨ ਭਰਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇਕ-ਰੂਪ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਅੰਤ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨਿ ਤ੍ਰੁਟ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗ੍ਰਨ੍ਥਯੋ ऽਭਿਤਃ । ਸਂਸ਼ਯਾਸ਼੍ ਸ਼ਮਮ੍ ਆਯਾਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਾਨਘ
ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਗੰਢ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਠੰਢੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਜ੍ਞੇਯਂ ਤੁ ਵਿਦੁਰ੍ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਜ੍ਞਪ੍ਤਿਰੂਪਿਣਮ੍ । ਸ ਚ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਨ ਚੋਦਯਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਆਤਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਉਹ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਉਗਦਾ ਹੈ।
ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ਅਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਦੇਹਾਦਿ ਨੇਤਰਤ੍ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ ਇਤਿ ਵੇਦ੍ਮਿ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ
ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਨਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼.
ਕਿਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਮੇ ਸ੍ਫੁਟਤਾਮ੍ ਏਤਿ ਨੋਤਰਾਮ੍ । ਏਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਂਵਿਤ੍ਤਿਸ੍ ਸ੍ਯਾਮ੍ ਅਹਂ ਭਗਵਨ੍ ਕਥਮ੍
ਪਰ ਇਹ ਸਮਝ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਜ੍ਞੇਯਨਿष੍ਠਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਿ ਚੇਤੋ ਹृਦਨ੍ਤਰੇ । ਤਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਵਪੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਯੋ ਜੀਵੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮ ਗਿਆ, ਜੀਵ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ.
ਅਸਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਨਭਿष੍ਵਙ੍ਗਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਗृਹਾਦਿषੁ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਘਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਸਕਤਾ ਤੇ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰੱਖਣਾ—
ਆਤ੍ਮਨੋ ऽਨਨ੍ਯਯੋਗੇਨ ਸਦ੍ਭਾਵਨਮ੍ ਅਨਾਰਤਮ੍ । ਵਿਵਿਕ੍ਤਦੇਸ਼ਸੇਵਿਤ੍ਵਮ੍ ਅਰਤਿਰ੍ ਜਨਸਂਸਦਿ
ਆਤਮ ਦੀ ਸਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ, ਇਕੱਲੇ ਪਾਸ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਾ ਰੱਖਣਾ—
ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਨਿष੍ਠਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਏਤਜ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦ੍ ਅਤੋ ऽਨ੍ਯਥਾ
ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਿਆਨ ਹੈ।
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਕ੍ਸ਼ਯਾਕਾਰਾਤ੍ ਸਂਸਾਰਵ੍ਯਾਧਿਭੇषਜਾਤ੍ । ਅਹਮ੍ਭਾਵੋਪਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਤੁ ਰਾਜਞ੍ ਜ੍ਞਾਨਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਮੋਹ ਤੇ ਵੈਰ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੋਗ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਠੰਢਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ, ਰਾਜਨ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰੇ ऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ ਚਿਰਂ ਰੂਢੋ ਗਿਰੌ ਤਰੁਰ੍ ਇਵੋਚ੍ਚਕੈਃ । ਅਹਮ੍ਭਾਵੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਵਦ ਮੇ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰੁੱਖ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੜ੍ਹਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ 'ਮੈਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮੌਜ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪੌਰੁषੇਣ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗੌਘਭਾਵਨਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾਨ੍ਵਿष੍ਯ ਚਿਤਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਅਹਙ੍ਕਾਰੋ ਵਿਲੀਯਤੇ
ਇਨਸਾਨੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਸੁਖ-ਸਮੂਹ ਦੀ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਦੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਞ੍ਜਰਂ ਯਾਵਦ੍ ਭਗ੍ਨਂ ਲਜ੍ਜਾਦਿ ਨਾਖਿਲਮ੍ । ਅਕਿਞ੍ਚਨਤ੍ਵਸ਼ੇषੇਣ ਸ੍ਫੁਟਾ ਤਾਵਦ੍ ਅਹਙ੍ਕृਤਿਃ
ਜਦ ਤਕ ਮਨ ਦੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਰੀਬੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਅਹੰਕਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।