ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੈਲਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ । ਤਾਦृਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਤਿਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਦੇਸ਼ੋ ਵਿਪੁਲਕੋਟਰਃ
ਇਥੇ ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਹਨ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ । ਤਾਦृਗ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਬृਹਦ੍ ਦ੍ਵੀਪਂ ਮਹਾਹ੍ਰਦਨਦੀਵृਤਮ੍
ਇਥੇ ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਲਾਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਟਾਪੂ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵੀਪਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ । ਤਾਦृਗ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮਹੀਪੀਠਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਰਚਨਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਥੇ ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟਾਪੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕ ਧਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਬਣਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪृਥ੍ਵੀਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ । ਤਾਦृਗ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਫਾਰਂ ਮਹਾਭੁਵਨਪਞ੍ਜਰਮ੍
ਇਥੇ ਐਸੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਰਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਗਤਾਂ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ । ਤਾਦृਗ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਮਹਚ੍ ਚਾਣ੍ਡਂ ਚਣ੍ਡਾਡਮ੍ਬਰਪੀਠਵਤ੍
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੋਰ-ਗੁਲ ਵਾਲੇ ਰਾਜਸੀ ਤਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਹਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਤ੍ਰਾਣ੍ਡਾਣਾਂ ਤਰਙ੍ਗਕਃ । ਤਾਦृਸ਼ੋ ऽਵਿਰਤਸ੍ਪਨ੍ਦੋ ਵਿਪੁਲੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਸਾਗਰਃ
ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਹਿਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਦृਕ੍ਸਾਗਰਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਤਰਙ੍ਗੋ ਯਤ੍ਰ ਪੇਲਵਃ । ਤਾਦृਸ਼ਸ੍ ਸ੍ਵਵਿਲਾਸਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰ੍ਮਲੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮਹਾਰ੍ਣਵਃ
ਇੱਕ ਅਤਿ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਖੁਦ ਦੀ ਖੇਡ ਹੀ ਉਸਦੀ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਲਹਿਰ ਅਜਿਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਤਾਦृਂਸ਼੍ਯ੍ ਅਬ੍ਧਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਸ੍ਯੋਦਰਜਲਾਨ੍ਯ੍ ਅਥ । ਤਾਦृਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਰ੍ ਭਰਿਤਾਕृਤਿਃ
ਇੱਕ ਐਸਾ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪੇਟ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਨृਣਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ ਯਸ੍ਯ ਮਾਲੋਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤਾਨਾਂ ਤਾਦृਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਲੜੀਆਂ ਜਿਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਟੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਿ ਮਣ੍ਡਲੇ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਤਨੂਰੁਹਜਾਲਵਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਜਿਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁਰਖ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਤਾਦृਸ਼ੋ ऽਸ੍ਤਿ ਮਹਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ ਸ ਤਪਤ੍ਯ੍ ਆਸੁ ਦृष੍ਟਿषੁ । ਯਾ ਏਤਾਃ ਕਲਨਾਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ ਤਾ ਏਤਾਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਦੀਪ੍ਤਯਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਵਿਚ ਤਪਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਕੀਰਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮੀਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਤ੍ਰਸਰੇਣੁਵਤ੍ । ਏष ਚਿਤ੍ਸੂਰ੍ਯ ਇਤ੍ਯ੍ ਉਕ੍ਤਸ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਏਤਤ੍ ਤਪਤ੍ਯ੍ ਅਸੌ
ਇਸ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਇਕ ਰੇਤ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮੈष ਪਰਮੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਭਾਵਿਭਾਸਨਃ । ਇਮੇ ਯੇ ਭੁਵਨਾਭੋਗਾਸ੍ ਤਸ੍ਯੈਵ ਤ੍ਰਸਰੇਣਵਃ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੂਰਜ, ਜਿਸਦੀ ਸੁਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧੂੜ ਦੇ ਰੇਜ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਪਰਮਾਰ੍ਕਸ੍ਯ ਭਾਸਾ ਭਾਨ੍ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ । ਇਮਾ ਜਗਦਹਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਹਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯੋ ਰਵੇਰ੍ ਇਵ
ਗਿਆਨ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਜਗਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਚਮਕਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀਆਂ ਉਪਜਦੀਆਂ ਤੇ ਦਿਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀਆਂ ਚਮਕਾਂ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਕਚਿਤਾਤ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਤੁਜਾਤੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਣ੍ਡਪਗਣੇ ਚ ਵਿਕਾਸਭਾਜਿ । ਨਿਰ੍ਮਜ੍ਜਨੋਦ੍ਭਵਨਸਮ੍ਭ੍ਰਮਭਾਵਲੇਖਾਸ੍ ਸਨ੍ਤੀਵ ਨੇਹ ਹਿ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ
ਜਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਡਲ ਵਿਚ, ਉਥੇ ਚਿੰਤਾ, ਡੁੱਬਣ, ਉਭਰਨ ਤੇ ਉਲਝਣ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਜਾ।
ਕਾਲਸਤ੍ਤਾ ਨਭਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਤ੍ਤਾ ਚ ਚਿਨ੍ਮਯੀ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਚੇਤਨਸਤ੍ਤਾਥ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਇਤ੍ਯਾਦਿ ਪਾਵਨਮ੍
ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਹਿਲਚਲ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ—ਇਹ ਸਭ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਪਰਮਾਤ੍ਮਮਹਾਵਾਯੌ ਰਜਸ੍ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਚਞ੍ਚਲਮ੍ । ਕੁਸੁਮਾਨ੍ਤਰ੍ ਇਵਾਮੋਦਸ੍ ਤਦਤਦ੍ਰੂਪਕਂ ਸ੍ਵਤਃ
ਸਰਵ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਜਸ ਦੀ ਚਲਚਲਾਹਟ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਗੰਧੀ ਹਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਗਦਾਖ੍ਯੇ ਮਹਾਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਰੂਪਂ ਤ੍ਯਜਤਿ ਨੋ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਾਨ੍ਤਤ੍ਵਬृਂਹਿਤਮ੍
ਜਗਤ ਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਦੂਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸ਼ਾਂਤ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਪਰਿਬृਂਹੇਯਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਫੁਰਣਾ ਸ੍ਵਤਃ । ਯਥਾ ਯਥਾਭਿਬृਂਹਾਭਿਰ੍ ਬृਂਹਤ੍ਯ੍ ਆਬृਂਹਿਤਾ ਤਥਾ
ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਵਧਾਈ ਅਨੰਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਧਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਸ਼੍ ਚ ਪਰਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਨ ਭਿਦ੍ਯਤੇ । ਚਿਨ੍ਮਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਤਤਃ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਬृਂਹਾਸ੍ਤਿ ਨ ਬृਂਹਣਮ੍
ਕਲਪਨਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਵਧਾਈ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ।
ਰਮ੍ਭਾਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਯਥਾ ਪਤ੍ਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵਾਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤਰਾ । ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ ਤਥੇਦਂ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਵਰ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਥ
ਜਿਵੇਂ ਕੇਲੇ ਦੇ ਡੰਡੀ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਪਰਤਾਂ ਹੀ ਪਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ ਸ਼ਬ੍ਦੈਰ੍ ਯਦ੍ ਏਤੈਰ੍ ਅਭਿਧੀਯਤੇ । ਸ਼ੂਨ੍ਯਮ੍ ਅਵ੍ਯਪਦੇਸ਼੍ਯਂ ਤਨ੍ ਨ ਨਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਹਮ', 'ਆਤਮਾ' ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ; ਉਹ ਨਾ ਕੁਝ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯਾ ਯਾ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸਾ ਸਾਨੁਭਵਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਰਮ੍ਭਾਸ੍ਤਮ੍ਭਵਦ੍ ਏਵਾਤਸ਼੍ ਚਿਨ੍ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਮਲਂ ਤਤਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਅਸਤਿਤਵ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ, ਸਿਰਫ ਪਵਿੱਤਰ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ ਹੈ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਲਭ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਪਰੋ ऽਣੁਕਃ । ਅਨਨ੍ਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਸਾਵ੍ ਏਵ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮੇਰ੍ਵਾਦਿਧੂਲਿਮਾਨ੍
ਆਤਮਾ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕਣ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਅਨੰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਧੂੜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਣੋਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਤ੍ਯਨਨ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੋ ऽਸ੍ਯ ਜਗਦਾਦ੍ਯ੍ ਅਪਿ । ਪਰਮਾਣੁਵਦ੍ ਆਭਾਤਿ ਪ੍ਰਮਿਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਅਰੂਪਵਤ੍
ਇਸ ਬੇਅੰਤ ਸੁਖਮਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਇਕ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਕਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੀਮਤ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ।
ਪਰੋ ऽਣੁਰ੍ ਏषੋ ऽਲਭ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਪੂਰਕਤ੍ਵਾਨ੍ ਮਹਾਗਿਰਿਃ । ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਰੂਪੋ ऽਪਿ ਨਿਰਸ੍ਤਾਵਯਵਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਣ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪੂਰਨਤਾ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਪਹਾੜੀ ਵੀ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮਜ੍ਜਾਮਾਤ੍ਰਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੀ । ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਮਧ੍ਯਂ ਹਿ ਸਾਧੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਲਈ, ਤਿੰਨ ਜਗਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਸਮਝੋ।
ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਅਕਲਾਕਲਿਤਂ ਜਗਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵਭਾਵਸੁਕੁਮਾਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਮ੍ । ਵੇਤਾਲਬਾਲਕ ਪਦਂ ਤਦ੍ ਅਲਙ੍ਘਨੀਯਮ੍ ਏਵਂਸ੍ਮਯਸ੍ ਸਮਨੁਭਾਵਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍ ਆਸ੍ਸ੍ਵ
ਜਗਤ ਸਿਰਫ਼ ਚੇਤਨਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੂਪ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਵੈਤਾਲ-ਬਾਲਕ ਦੀ ਅਦਿਤੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ—ਇਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ।
ਇਤਿ ਰਾਜਮੁਖਾਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੇਤਾਲਸ਼੍ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮ੍ ਆਯਯੌ । ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਤਯਾ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰੋਦਿਤਯਾ ਧਿਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੇਤਾਲ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਗਹਿਰਾਈ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਚਾਨਣ ਪੈ ਗਈ ਸੀ।
ਉਪਸ਼ਾਨ੍ਤਵਪੁਰ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵੈਕਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਃ । ਬਭੂਵਾਵਿਚਲਧ੍ਯਾਨੀ ਵਿਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵਿषਮਾਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਮ੍
ਆਪਣੀ ਕਾਇਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਰਲੇਕ ਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਨਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਡਿੱਗਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।