ਤੇषਾਂ ਨਾਨ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਾਦ੍ ਯੋਦ੍ਧੁਮ੍ ਉਤ੍ਸਹਤੇ ਪੁਮਾਨ੍ । ऋਤੇ ਕੇਸਰਿਣਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਮਤ੍ਤਾਨਾਂ ਕਰਿਣਾਮ੍ ਇਵ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਾਕੁਤਸਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਿੰਘ ਹੀ ਝੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰ੍ਯੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਾ ਹਿ ਤੇ ਪਾਪਾਃ ਕਾਲਕੂਟੋਪਮਾ ਰਣੇ । ਖਰਦੂषਣਯੋਰ੍ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਕृਤਾਨ੍ਤਾਃ ਕੁਪਿਤਾ ਇਵ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਾਲਕੂਟ ਜਿਹੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਹਨ—ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨੌਕਰ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਹਿष੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਸਾਯਕਾਨ੍ । ਅਨਾਰਤਾਗਤਾ ਧਾਰਾ ਜਲਦਸ੍ਯੇਵ ਪਾਂਸਵਃ
ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਧੂੜ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਨ ਚ ਪੁਤ੍ਰਗਤਂ ਸ੍ਨੇਹਂ ਕਰ੍ਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਨ੍ ਨ ਦੇਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਫਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਹਨ੍ਤ ਨੂਨਂ ਵਿਜਾਨਾਮਿ ਹਤਾਂਸ੍ ਤਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ । ਨ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਦਾਦਯਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਸ੍ ਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਯਃ
ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਮਝੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਫੇਰ ਹਿਝਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਅਹਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰਾਮਂ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਤੇ ਹੋਰ ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਧਰ੍ਮੋ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ ਤੇ ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤਨ੍ ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਵਮ੍ ਅਭਿਪ੍ਰੇਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਜਂ ਦਾਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਰਮ, ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਮੇ ਯਜ੍ਞੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਮੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾਰੋ ਮਮ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵੈਰਿਣਃ
ਮੇਰਾ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਯਜਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੇ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਦੇ ਵੈਰੀ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਦਦਤਾਂ ਤਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ । ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇਨ ਰਾਮਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯ
ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ; ਫਿਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕਰ।
ਨਾਤ੍ਯੇਤਿ ਕਾਲਃ ਕਾਲਜ੍ਞ ਯਥਾਯਂ ਮਮ ਰਾਘਵ । ਤਥਾ ਕੁਰੁष੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਮਾ ਚ ਸ਼ੋਕੇ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ
ਹੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ; ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਨਾ ਭਰ।
ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਅਣ੍ਵ੍ ਅਪਿ ਕਾਲੇ ਤੁ ਕृਤਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਉਪਕਾਰਤਾਮ੍ । ਮਹਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਪਕਾਰੇਣ ਰਿਕ੍ਤਤਾਮ੍ ਏਤ੍ਯ੍ ਅਕਾਲਤਃ
ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ ਜੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬੇਕਾਰ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯ੍ ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਵਚਃ । ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲਾ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੁਨੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਮੁਨਿਵਰਸ੍ਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ ਤੂष੍ਣੀਮ੍ ਅਤਿष੍ਠਦ੍ ਉਪਪਨ੍ਨਮ੍ ਇਦਂ ਸ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ । ਨੋ ਯੁਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਕਥਨੇਨ ਵਿਨੈਤਿ ਤੋषਂ ਧੀਮਾਨ੍ ਅਪੂਰਿਤਮਨੋऽਭਿਮਤਸ਼੍ ਚ ਲੋਕਃ
ਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੋ ਹੀ ਠੀਕ ਸੀ। ਯੁਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਜਾਂ ਲੋਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਤਚ੍ ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਮੁਹੂਰ੍ਤਮ੍ ਆਸੀਨ੍ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਸ੍ ਸਦੈਨ੍ਯਂ ਚੇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਊਨषੋਡਸ਼ਵਰ੍षੋ ऽਯਂ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ । ਨ ਯੁਦ੍ਧਯੋਗ੍ਯਤਾਮ੍ ਅਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਇਹ ਰਾਜੀਵ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਅਜੇ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਇਯਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀ ਪੂਰ੍ਣਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰ੍ ਅਹਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਤਯਾ ਪਰਿਵृਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਿਨਾਮ੍
ਇਹ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਮੈਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਮੇ ਹਿ ਸ਼ੂਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਭृਤ੍ਯਾ ਅਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਅਹਂ ਚੈषਾਂ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਰ੍ ਗੋਪ੍ਤਾ ਸਮਰਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਸੇਵਕ ਹਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚਲਾਟ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਮੈਂ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਭਿਸ੍ ਸਹ ਤਵਾਰੀਣਾਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹਤਾਮ੍ ਅਪਿ । ਦਦਾਮਿ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਤ੍ਤਾਨਾਂ ਕਰਿਣਾਮ੍ ਇਵ ਕੇਸਰੀ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ—even ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ—ਨਾਲ ਵੀ ਜੰਗ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।
ਬਾਲੋ ਰਾਮਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨੀਕੇषੁ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਬਲਾਬਲਮ੍ । ਅਨ੍ਤਃਪੁਰਾਦ੍ ऋਤੇ ਦृष੍ਟਾ ਨਾਨੇਨਾਨ੍ਯਾ ਰਣਾਵਨਿਃ
ਰਾਮਾ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪਰਮੈਰ੍ ਯੁਕ੍ਤੋ ਨ ਚ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਨ ਭਟਭ੍ਰੂਕੁਟੀਨਾਂ ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞਸ੍ ਸਮਰਮੂਰ੍ਧਸੁ
ਉਹ ਉੱਚੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਜੰਗ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਭੌਂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਕੇਵਲਂ ਪੁष੍ਪषਣ੍ਡੇषੁ ਨਗਰੋਪਵਨੇषੁ ਚ । ਉਦ੍ਯਾਨਵਨਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਸਦੈਵ ਪਰਿਸ਼ੀਲਿਤਃ
ਉਹ ਸਿਰਫ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉਪਵਨ ਅਤੇ ਉੱਦਿਆਨ-ਵਨ ਦੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ ਆਦਤ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਵਿਹਰ੍ਤੁਮ੍ ਏष ਜਾਨਾਤਿ ਸਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰਕੈਃ । ਕੀਰ੍ਣਪੁष੍ਪੋਪਕਾਰਾਸੁ ਸ੍ਵਕਾਸ੍ਵ੍ ਅਜਿਰਭੂਮਿषੁ
ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਗਣੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਪਸਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਖੇਡਣ ਦੀ ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਅਤਿਤਰਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਮ ਭਾਗ੍ਯਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍ । ਹਿਮੇਨੇਵਾਹਤਃ ਪਦ੍ਮਸ੍ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹਰਿਤਃ ਕृਸ਼ਃ
ਅੱਜ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਠੰਡ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਾ ਤੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਤ੍ਤੁਮ੍ ਅਨ੍ਨਾਨਿ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨ ਵਿਹਰ੍ਤੁਂ ਗृਹਾਵਨੌ । ਅਨ੍ਤਃਖੇਦਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਘਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾਰਸ੍ ਸਹਭृਤ੍ਯੋ ऽਹਂ ਤਤ੍ਕृਤੇ ਮੁਨਿਨਾਯਕ । ਸ਼ਰਦੀਵ ਪਯੋਵਾਹੋ ਨੂਨਂ ਨਿਸ੍ਸਹਤਾਂ ਗਤਃ
ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਈਦृਸ਼ੋ ऽਸੌ ਸੁਤੋ ਬਾਲ ਆਧਿਨਾ ਵਿਵਸ਼ੀਕृਤਃ । ਕਥਂ ਦਦਾਮਿ ਤਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਸਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਇਕ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਰੱਖੜੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਅਪਿ ਬਾਲਾਙ੍ਗਨਾਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਅਪਿ ਸਾਧੋ ਸੁਧਾਰਸਾਤ੍ । ਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ ਅਪਿ ਸੁਖਾਯੈष ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹੋ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸੁਆਦ ਜਾਂ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਦੁਰਨ੍ਤਾ ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਸ੍ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਖੇਦਦਾਃ । ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹੇਨ ਸਨ੍ਤੋ ऽਪਿ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼੍ਰਯਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇ ਔਖੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਲਈ ਉਹ ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਅਸਵੋ ऽਥ ਧਨਂ ਦਾਰਾਸ੍ ਤ੍ਯਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਾਨਵੈਸ੍ ਸੁਖਮ੍ । ਨ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਹ੍ਯ੍ ਏष ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ, ਦੌਲਤ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਃ ਕੂਟਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਰਾਮਸ੍ ਤਾਨ੍ ਯੋਧਯਤ੍ਵ੍ ਇਤ੍ਥਮ੍ ਉਕ੍ਤਿਰ੍ ਏਵਾਤਿਦੁਸ੍ਸਹਾ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜੀ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਸੋਚਣੀ ਵੀ ਬੜੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।