ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਚ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮ੍ ਉਵਾਚਾਥ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਬੋਧਯਨ੍ਤਿ ਬਲਾਦ੍ ਏਵ ਸਾਨੁਕਮ੍ਪਾ ਹਿ ਸਾਧਵਃ
ਸਵਾਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰਦੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲਿਆ; ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਦਿਲੋਂ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੀ।
ਰਾਜਨ੍ ਰਘੁਕੁਲਾਕਾਸ਼ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਹ੍ਯੋ ਮਯਾ ਧ੍ਯਾਨਨੇਤ੍ਰੇਣ ਸ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍
ਰਾਜਾ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਚਾਨਣ, ਰਘੁਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਕਲ ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਉਸ ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।
ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਹਂ ਚਿਰਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਾਦृਗ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਦ੍ਵੀਪਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਵਿਪੁਲਾਂਸ੍ ਤਥੈਵ ਕੁਲਪਰ੍ਵਤਾਨ੍
ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਐਸਾ ਭਿਖਾਰੀ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।
ਯਾਵਤ੍ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਏਵ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਲਬ੍ਧੋ ਨ ਤਾਦृਸ਼ਃ । ਕਥਂ ਕਿਲ ਮਨੋਰਾਜ੍ਯਂ ਬਹਿਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਉਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੇ ਐਸਾ ਭਿਖਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਮਨ ਦਾ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਬਾਹਰੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਤਸ੍ ਤ੍ਰਿਭਾਗਸ਼ੇषਾਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪੁਨਰ੍ ਅਹਂ ਧਿਯਾ । ਉਤ੍ਤਰਾਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਯਾਤੋ ਵੇਲਾਵਾਤ ਇਵਾਰ੍ਣਵਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਤ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਬਾਕੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਹਵਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੀਨਨਾਮਾਥ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ ਜਨਪਦੋ ਮਹਾਨ੍ । ਵਲ੍ਮੀਕੋਪਰਿ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰੋ ਜਿਨਸਂਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਥੇ, ਚੀਨ ਨਾਮ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁਖੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਚੀਟੀ ਦੇ ਟੇਲੇ ਉੱਤੇ ਜਿਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਬਣਿਆ ਇਕ ਵਿਹਾਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਹਾਰੇ ਸ੍ਵਕੁਟੀਕੋਸ਼ੇ ਕਪਿਲਮੂਰ੍ਧਜਃ । ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਦੀਰ੍ਘਸ਼ਯਾ ਨਾਮ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵਂਪਰੋਦਯਃ
ਉਸ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਕੁਟੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੀਰਘਸ਼ਯਾ ਸੀ, ਐਸੇ ਹੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਰਾਤ੍ਰਂ ਚ ਤਸ੍ਯੈਵਂਸ੍ਥਿਤਿਸ਼ਾਲਿਨਃ । ਦृਢਾਰ੍ਗਡਂ ਗृਹਂ ਧ੍ਯਾਨਭਙ੍ਗਭੀਤਾ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਨੋ
ਇਕਵੀ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ, ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਭੰਗ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਭृਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਯਃ ਕਿਲ ਤਥਾ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸੁਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ । ਅਦ੍ਯੈਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਿਯਤੇਰ੍ ਈਦृਸ਼ੀ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਉਸ ਦੇ ਨੌਕਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਭਿਖਾਰੀ, ਅੱਜ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਐਸੇ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਰਾਤ੍ਰਯੋ ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਗਤਾਸ੍ ਤਸ੍ਯੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਸ ਤੁ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ऽਨੁਭੂਤਵਾਨ੍
ਉਹ ਜੋ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਲਈ ਇਕਵੀਹ ਰਾਤਾਂ ਲੰਘ ਗਈਆਂ; ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਰਗਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਇਆ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨੇ ਕਲ੍ਪੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਏਵਂ ਪੁਰਾਭਵਤ੍ । ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵ੍ ਇਹ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ऽਸ੍ਤਿ ਤृਤੀਯੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਭਿਖਾਰੀ ਐਸਾ ਹੀ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਦੂਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਮਯਾ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ ਅਨ੍ਵਿष੍ਟਸ਼੍ ਚੇਤਸਾ ਚਤੁਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਤਾਦृਗ੍ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ ਤृਤੀਯੋ ऽਨ੍ਯੋ ਜਗਤ੍ਪਦ੍ਮੋਦਰਾਲਿਨਾ
ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਲੱਭਿਆ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਐਸਾ ਤੀਜਾ ਭਿਖਾਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਅਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰ੍ਗਾਤ੍ ਤੁ ਨੋ ਲਬ੍ਧਸ੍ ਤृਤੀਯਸ੍ ਤਾਦृਗਾਸ਼ਯਃ । ਅਥਾਨ੍ਯੇ ਲੀਲਯਾ ਸਰ੍ਗਾ ਮਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ ਤਤਃ
ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚੋਂ, ਅਜਿਹਾ ਤੀਜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਫਿਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਯਾਵਤ੍ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਆਕਾਸ਼ਕੋਸ਼ਸ਼ਾਯਿਨਿ ਸਰ੍ਗਕੇ । ਤृਤੀਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ ਚੇਦृਸ਼ਕ੍ਰਮਃ
ਇੱਕ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਤੀਜਾ ਭਿਖਾਰੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
ਏਵਂ ਤੇਨੈਵ ਤੇਨੈਵ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੇਨ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਭਵਨ੍ ਸਨ੍ਤਿ ਪਦਾਰ੍ਥਾਸ੍ ਸਰ੍ਗਸਨ੍ਤਤੌ
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਬੇਅੰਤ ਜੀਵ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ, ਮਿਟਦੇ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਸਭਾਯਾਮ੍ ਅਪਿ ਯੇ ਮੁਨਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨृਪਾਃ । ਭਾਵ੍ਯਮ੍ ਏਵਂਸਮਾਚਾਰੈਸ੍ ਤੈਰ੍ ਅਨ੍ਯੈਰ੍ ਅਪ੍ਯ੍ ਅਨੇਕਸ਼ਃ
ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਹਨ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਲੋਕ—ਉਹ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਨਾਰਦੇਨਾਮੁਨਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਚਾਨਘ । ਏਵਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਰਿਣਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਪੁਨਰ੍ ਅਨ੍ਯੇਨ ਚਾਧੁਨਾ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਇਹ ਨਾਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਇੱਧਾਂ ਹੀ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕਲਤ੍ਰਕਰ੍ਮਭ੍ਯਾਂ ਯੁਕ੍ਤੇਨਾਨੇਨ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਏਵਂਜਨ੍ਮਾਦਿਨਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਚ ਸ਼ੁਕੇਨ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਤੇ ਜਨਮ ਆਦਿ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ।
ਜਨਕੇਨ ਪੁਨਰ੍ ਭਾਵ੍ਯਂ ਕ੍ਰਤੁਨਾ ਪੁਲਹੇਨ ਚ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਭृਗੁਣਾਙ੍ਗਿਰਸਾਪਿ ਚ
ਜਨਕ, ਕ੍ਰਤੁ, ਪੁਲਹ, ਅਗਸਤ, ਪੁਲਸਤ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਹੋਣਾ ਸੀ।
ਏਤ ਏਵ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਚ ਏਵਂਰੂਪਕ੍ਰਿਯਾਸ੍ਪਦਮ੍ । ਚਿਰਾਚ੍ ਚਿਰਾਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਯੇਯਂ ਵਿਤਤਾ ਯਤਃ
ਇਹੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਲੰਮੇ ਸਮਿਆਂ ਤੱਕ ਮੁੜ-ਮੁੜ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਇਆ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸਦृਸ਼ਾਚਾਰਜਨ੍ਮਾਨਸ੍ ਤ ਏਵਾਨ੍ਯੇ ਚ ਭੂਰਿਸ਼ਃ । ਭੂਯੋ ਭੂਯੋ ਵਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਗੇष੍ਵ੍ ਅਪ੍ਸ੍ਵ੍ ਇਵ ਵੀਚਯਃ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਚਲਣ ਤੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਭਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਸਦृਸ਼ਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਅਰ੍ਧਸਮਕ੍ਰਮਾਃ । ਕੇਚਿਦ੍ ਈषਤ੍ਸਮਾਃ ਕੇਚਿਨ੍ ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪੁਨਸ੍ ਤਥਾ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਅੱਧੇ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ, ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਦੇ ਵੀ ਫਿਰ ਐਸੇ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।
ਏਵਮ੍ ਏषਾਤਿਵਿਤਤਾ ਮਾਯਾ ਮਨਸਿ ਮੋਹਿਨੀ । ਕ੍ਸ਼ਣੋ ਨੇਹਾਸ੍ਤਿ ਨੋ ਕਲ੍ਪਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ ਹਿ ਜृਮ੍ਭਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਪਲ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਯੁਗ, ਕੇਵਲ ਸਮਝ ਹੀ ਉਭਰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵੈਕਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਹੋਰਾਤ੍ਰਾ ਅਨਨ੍ਤਾਃ ਕ੍ਵ ਕੁਯੋਨਯਃ । ਕ੍ਵ ਤਾਸਾਮ੍ ਉਪਲਮ੍ਭੋ ऽਲਮ੍ ਅਹੋ ਭੀਮਾ ਮਨੋਗਤਿਃ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਇਕਵੀਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਅੰਤਹੀਨ, ਕਿੱਥੇ ਗਲਤ ਰਾਹ, ਕਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ? ਹਾਏ, ਮਨ ਦੀ ਚਾਲ ਕਿੰਨੀ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ!
ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਏਵੇਦਮ੍ ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਕਸਿਤਂ ਸਿਤਮ੍ । ਨਾਨਾਕਲਹਕਲ੍ਲੋਲਚਲਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਝ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਫ਼ੈਦ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਕਮਲ।
ਜਾਤਂ ਸਂਵੇਦਨਾਦ੍ ਏਵ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਦ੍ ਇਦਮ੍ ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਵਤ੍ । ਸਂਸਾਰਜਾਲਮ੍ ਅਖਿਲਂ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ ਵਹ੍ਨਿਕਣਾਦ੍ ਇਵ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਜਾਲ ਸਿਰਫ ਸ਼ੁੱਧ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਅੱਗ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿੰਗਾਰੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮ੍ ਏਵਮ੍ ਉਦਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸषਣ੍ਡष੍ षਣ੍ਡਾਨ੍ਤਰੇष੍ਵ੍ ਅਪਿ ਚ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰषਣ੍ਡਾਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਯਂ ਨਨੁ ਚ ਤੇ ਚ ਮਿਥੋ ਨ ਮਿਥ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਕਾਰਣਕਾਰਣੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍
ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਚ ਇੰਝ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਉਭਰਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਇਕ ਰੂਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਝੂਠੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਸ ਸਰਵ-ਆਤਮਾ ਵਿਚ, ਕਾਰਣ ਤੇ ਕਾਰਣ-ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਮੁਨਿਨਾਯਕ ਤਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਯਨ੍ਤ੍ਵ੍ ਅਮੀ । ਨਰਾ ਮਤ੍ਪ੍ਰਹਿਤਾਸ਼੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਚੀਨਬੁਦ੍ਧਕੁਟੀਗਤਮ੍
ਮੁਨੀ-ਸਰਵਣੀ, ਮੇਰੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਇਹ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਚੀਨ ਦੇ ਬੁੱਧ ਮਠ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਉਸ ਭਿਕਖੂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਜਗਾਉਣ।
ਰਾਜਂਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਭਿਕ੍ਸ਼ੋਸ੍ ਸ ਦੇਹਃ ਪ੍ਰਾਣਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਕ੍ਲੇਦਂ ਵੈਵਰ੍ਣ੍ਯਮ੍ ਆਯਾਤੋ ਨਾਸੌ ਜੀਵਿਤਭਾਜਨਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਿਕਖੂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਨਮੀ ਅਤੇ ਬਦਰੰਗ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ੋਸ਼੍ ਚ ਜੀਵੋ ऽਸੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਜਸਾਰਸਃ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤੋ ਭੂਯੋ ਨਾਸੌ ਸਂਸृਤਿਭਾਜਨਮ੍
ਉਸ ਭਿਕਖੂ ਦੀ ਜਿੰਦ lotus ਦੀ ਸਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਜੀਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਹ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।