ਨੀਰਾਗਾਸ਼੍ ਛਿਨ੍ਨਸਨ੍ਦੇਹਾ ਗਲਿਤਗ੍ਰਨ੍ਥਯੋ ऽਨਘ । ਸਾਧਵੋ ਯਦਿ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਤਪਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਙ੍ਗ੍ਰਹੈਃ
ਜੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਗੰਠ ਖੁਲ ਗਏ ਹਨ, ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤਾਂ ਤਪ ਜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਨਸੋ ਵਨ੍ਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਰੇਣ ਹਿ । ਦਰਿਦ੍ਰੇਣੇਵ ਮਣਯਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਹਿ ਸਾਧਵਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਲਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਸਤ੍ਸਮਾਗਮਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ ਧੀਮਤਾਂ ਮਤਿਃ । ਕਮਲੇਵਾਪ੍ਸਰੋਵृਨ੍ਦੇ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਸੁਝਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ, ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨਾਮਲਵਿਲਾਸਸ੍ਯ ਪਦਸ੍ਯਾਗ੍ਰਾਵਚੂਲਤਾ । ਪ੍ਰਥਿਤਾ ਯੇਨ ਭਵ੍ਯੇਨ ਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਤਿਃ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਡ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ।
ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਰਨ੍ਥਯਸ੍ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਸ੍ ਸਾਧਵਸ੍ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਾਃ । ਸਰ੍ਵੋਪਾਯੇਨ ਸਂਸੇਵ੍ਯਾਸ੍ ਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਉਪਾਯਾ ਭਵਾਮ੍ਬੁਧੌ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਗੰਠ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਲ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹਨ।
ਤ ਏਤੇ ਨਰਕਾਗ੍ਨੀਨਾਂ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕੇਨ੍ਧਨਤਾਂ ਗਤਾਃ । ਯੈਰ੍ ਦृष੍ਟਾ ਹੇਲਯਾ ਸਨ੍ਤੋ ਨਰਕਾਨਲਵਾਰਿਦਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਲਈ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸੰਤਾਂ ਆਪ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਦਲ ਹਨ।
ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਮਰਣਂ ਦੁਃਖਮ੍ ਇਤ੍ਯਾਦਿਵਿषਮੋ ਭ੍ਰਮਃ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼ੇषੇਣ ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਮਭੇषਜੈਃ
ਗਰੀਬੀ, ਮੌਤ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਟਕਣਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਨ੍ਤੋषਸ੍ ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਸ਼੍ ਚ ਵਿਚਾਰੋ ऽਥ ਸ਼ਮਸ੍ ਤਥਾ । ਏਤ ਏਵ ਭਵਾਮ੍ਭੋਧਾਵ੍ ਉਪਾਯਾਸ੍ ਤਰਣੇ ਨृਣਾਮ੍
ਸੰਤੋਖ, ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ — ਇਹੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹਨ।
ਸਨ੍ਤੋषਃ ਪਰਮੋ ਲਾਭਸ੍ ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਃ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ । ਵਿਚਾਰਃ ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ਼ਮੋ ਹਿ ਪਰਮਂ ਸੁਖਂ
ਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ, ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਤੇ ਵਿਮਲਾ ਉਪਾਯਾ ਭਵਭੇਦਨੇ । ਯੈਰ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ ਤ ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਮੋਹਵਾਰੇਰ੍ ਭਵਾਰ੍ਣਵਾਤ੍
ਇਹ ਚਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਹਾਰੇ ਜਦੋਂ ਅਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਹ ਮੋਹ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਚੈਤੇषਾਮ੍ ਅਭ੍ਯਸ੍ਤੇ ਵਿਮਲੋਦਯੇ । ਚਤ੍ਵਾਰੋ ऽਪਿ ਕਿਲਾਭ੍ਯਸ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੁਧਿਯਾਂ ਵਰ
ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਸਚੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਗਰਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਚਾਰੇ ਹੀ ਪੂਰੇ ਅਭਿਆਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਏਕੋ ऽਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਏषਾਂ ਪ੍ਰਸਵਭੂਰ੍ ਇਵ । ਸਰ੍ਵਸਂਸਿਦ੍ਧਯੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਯਤ੍ਨੇਨੈਕਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਘਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਸਮਾਗਮਸਨ੍ਤੋषਵਿਚਾਰਾਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਵਿਚਾਰਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ਼ਮੇ ਸ੍ਵਚ੍ਛੇ ਵਹਨਾਨੀਵ ਸਾਗਰੇ
ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਸੰਤੋਖ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ—ਜੇ ਇਹ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਚਾਰਸਨ੍ਤੋषਸ਼ਮਾਸ੍ ਸਤ੍ਸਮਾਗਮਸ਼ਾਲਿਨਿ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਿਯੋ ਜਨ੍ਤੌ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਿਤੇ ਯਥਾ
ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਸ਼ਮਸਤ੍ਸਙ੍ਗਾਸ੍ ਸਨ੍ਤੋषਵਤਿ ਮਾਨਵੇ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਪੂਰ੍ਣੇਨ੍ਦੌ ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਗੁਣਾ ਇਵ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਸਙ੍ਗਸਨ੍ਤੋषਸ਼ਮਾ ਵਿਚਾਰਵਤਿ ਸਨ੍ਮਤੌ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਵਰੇ ਰਾਜਨੀਵ ਜਯਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ, ਸੰਤੋਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਏਕਤਮਂ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਏਤੇषਾਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਪੌਰੁषੇਣ ਮਨੋ ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਨੇਨਾਭ੍ਯਾਹਰੇਦ੍ ਗੁਣਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਲਾ ਕੇ ਜਿੱਤੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਗੁਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਪਰਂ ਪੌਰੁषਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਮਤਙ੍ਗਜਮ੍ । ਯਾਵਦ੍ ਏਕੋ ਗੁਣੋ ਨਾਪ੍ਤਸ੍ ਤਾਵਨ੍ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਉਤ੍ਤਮਾ ਗਤਿਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਤਨ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮਨ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵੀ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਪੌਰੁषੇਣ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦਨ੍ਤੈਰ੍ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਵਿਚੂਰ੍ਣਯਤ੍ । ਯਾਵਨ੍ ਨਾਭਿਨਿਵਿष੍ਟਂ ਤੇ ਮਨੋ ਰਾਮ ਗੁਣਾਰ੍ਜਨੇ
ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਰਗੜ ਕੇ, ਰਾਮਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਮਨ ਗੁਣ ਹਾਸਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਤਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ।
ਦੇਵੋ ਭਵਾਥ ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾ ਪੁਰੁषਃ ਪਾਦਪੋ ऽਥ ਵਾ । ਤਾਵਤ੍ ਤਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਨੋਪਾਯੋ ऽਸ੍ਤੀਹ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਯਕਸ਼ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਰਖ਼ਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਫਲਿਤੇ ਗੁਣੇ ਬਲਮ੍ ਉਪਾਗਤੇ । ਕ੍ਸ਼ੀਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵ ਏਵਾਸ਼ੁ ਦੋषਾ ਵਿषਦਚੇਤਸਃ
ਜਦ ਇੱਕ ਗੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਫ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੁਣੇ ਵਿਵृਦ੍ਧੇ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਗੁਣਾ ਦੋषਕ੍ਸ਼ਯਾਵਹਾਃ । ਦੋषੇ ਵਿਵृਦ੍ਧੇ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤੇ ਦੋषਾ ਗੁਣਵਿਨਾਸ਼ਿਨਃ
ਜਦ ਗੁਣ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਗੁਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਖਾਮੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਖਾਮੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਨੋਮਹਾਵਨੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵੇਗਿਨੀ ਵਾਸਨਾਸਰਿਤ੍ । ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਬृਹਤ੍ਕੂਲਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਹਤਿ ਜਨ੍ਤੁषੁ
ਇਸ ਮਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਦਰਿਆ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਡੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਹਿ ਸ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਨਿਪਾਤ੍ਯਤੇ । ਕੂਲੇ ਤੇਨੈਵ ਵਹਤਿ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਕੰਢਾ ਹੀ ਇਹ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਪੁਰੁषਯਤ੍ਨਜਵੇਨ ਮਨੋਵਨੇ ਸ਼ੁਭਤਟਾਨੁਗਤਾਂ ਕ੍ਰਮਸ਼ਃ ਕੁਰੁ । ਵਰਮਤੇ ਨਿਜਭਾਵਮਹਾਨਦੀਮ੍ ਇਹ ਹਿ ਤੇਨ ਮਨਾਗ੍ ਅਪਿ ਨੋਹ੍ਯਸੇ
ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚੰਗੇ ਕੰਢੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਓ; ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧਾਰ ਇਥੇ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
ਏਵਮ੍ ਆਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਯਸ੍ ਸ ਭਵਾਨ੍ ਇਵ ਰਾਘਵ । ਯੋਗ੍ਯੋ ਜ੍ਞਾਨਗਿਰਸ਼੍ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਰਾਜੇਵ ਨਯਭਾਰਤੀਃ
ਜੋ ਵਿਵੇਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਰਾਘਵ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਦਾਤੋ ऽਵਦਾਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਮਹਾਸ਼ਯਃ । ਜਡਸਙ੍ਗੋਜ੍ਝਿਤੋ ਯੋਗ੍ਯਸ਼੍ ਸ਼ਰਦੀਨ੍ਦੋਰ੍ ਯਥਾ ਨਭਃ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਮੂੜਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਯੋਗ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮ੍ ਏਤਯਾਖਣ੍ਡਿਤਯਾ ਗੁਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਮਨੋਮੋਹਹਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਮ੍ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁ
ਤੂੰ ਇਸ ਅਟੱਲ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ; ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣ, ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਹਿਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਪੁਣ੍ਯਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮੋ ਯਸ੍ਯ ਫਲਭਾਰਾਨਤਸ੍ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਮੁਕ੍ਤਯੇ ਜਾਯਤੇ ਜਨ੍ਤੋਸ੍ ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮ੍ ਉਦ੍ਯਮਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਵਨਾਨਾਮ੍ ਉਦਾਰਾਣਾਂ ਪਰਬੋਧੈਕਦਾਯਿਨਾਮ੍ । ਵਚਸਾਂ ਭਾਜਨਂ ਭੂਤ੍ਯੈ ਭਵ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਨਾਧਮਃ
ਉੱਚੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਤਕਦੀਰ ਲਈ ਪਾਤ੍ਰ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਿਕੰਮੇ ਨਹੀਂ।