ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਜਾਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭੇਯਮ੍ ਅਥ ਸ੍ਵਤਃ । ਭਾਵਯਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਲੀਲਾਰ੍ਥਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਜਨਵृਤ੍ਤਿਤਾਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ: 'ਮੈਂ ਖੇਡ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਲਪਣਾ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੇਤੋ ऽਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨਰਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਂਸ੍ਥਾਨਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਮਾਤ੍ਰੇਣਾਵਰ੍ਤਕੇ ऽਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਲ ਹਟਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਨਰੇਣਾਥ ਕृਤਂ ਨਾਮਾਤ੍ਮਨੀਚ੍ਛਯਾ । ਜੀਵਟੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਸਹਸਾ ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਮਨ-ਪੁਰਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ 'ਮੈਂ ਜੀਵ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਅਚਾਨਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਯੋਗ-ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਜੀਵਟੋ ਵਿਜਹਾਰਾਥ ਸ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪੁਰੁषਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣਨਗਰੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਰਵੀਥਿषੁ
ਫਿਰ ਉਹ ਜੀਵ, ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਰ ਪਾਨਂ ਪਪੌ ਮਤ੍ਤੋ ਭृਙ੍ਗਃ ਪਦ੍ਮਰਸਂ ਯਥਾ । ਸ਼ਿਲਯੇਵ ਦृਢਂ ਪਿष੍ਟਸ੍ ਸੁष੍ਵਾਪ ਘਨਨਿਦ੍ਰਯਾ
ਉਥੇ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਕੌਂਹ ਵਾਂਗ ਕਮਲ ਦਾ ਰਸ ਪਿਆ; ਤੇ, ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪਾਠਾਨੁष੍ਠਾਨਤੁष੍ਟਿਮਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਾਤ੍ਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਾਪ੍ਤਿਵਤ੍
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਿਰਫ਼ ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ ਸ੍ਵਾਹਰ੍ਵ੍ਯਾਪਾਰਨਿष੍ਠਯਾ । ਆਜਗਾਮ ਘਨਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਬੀਜਤਾਮ੍ ਇਵ ਪਾਦਪਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀ ਬੀਜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਾਮਨ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਅਥਾਤ੍ਮਨਿ । ਪਤਾਕਾਰਥਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਸੇਨਾਜਲਦਮਾਲਿਤਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਝੰਡੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਫੌਜ ਹੈ।
ਸ ਸਾਮਨ੍ਤਃ ਕृਤਾਹਾਰਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਘਨਨਿਦ੍ਰਯਾ । ਸੁष੍ਵਾਪਾਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਵਹृਤਿਰ੍ ਬੀਜਤਾਯਾਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਹ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ, ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਲ-ਚਲ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਬੀਜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਰਾਜਤਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕਕੁਬ੍ਵਲਯਮਾਲਿਨੀਮ੍ । ਲਾਲਿਤਾਂ ਭੋਗਪੂਗੇਨ ਪੁष੍ਪੌਘੇਨਰ੍ਤੁਤਾਮ੍ ਇਵ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਜ ਅਨੇਕ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਬਸੰਤ ਵਾਂਗ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨृਪਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਸੁष੍ਵਾਪਾਸ੍ਤਮਿਤੇਹਿਤਃ । ਪੁਰੋਭਾਵਿਨਿਜਾਚਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਕਾਰਣੇ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਨ ਵਿਚ ਹੀ ਫਲ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕੇਸਰਸੋਲ੍ਲਾਸੋ ਮਞ੍ਜਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮੰਜਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਰੇਮੇ ਸੁਰਸੇਨਾਸੁ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਸ੍ਥਲੀषੁ ਚ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਮ੍ਭੋਧਿਤਰਙ੍ਗੇषੁ ਲੋਲੇਵ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਹਰਿ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ।
ਸੁष੍ਵਾਪ ਸੈਕਦਾ ਬਾਲਾ ਮਤ੍ਤੋਦ੍ਯਾਨਲਤਾਗृਹੇ । ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਵਮਨਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਗਨ੍ਧਲੇਖੇਵ ਪਙ੍ਕਜੇ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਮਸਤ ਬਾਗ ਦੀ ਲਤਾ-ਝੋਪੜੀ ਵਿਚ ਸੁੱਤੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਲਕੀਰ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਥ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਂਸਰ੍ਗਵਸ਼ਤੋਦਿਤਮ੍ । ਮृਗੀਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵੈਰਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਤਾ
ਫਿਰ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਮृਗੀ ਲੋਲਨਯਨਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨਿਦ੍ਰਯਾਹृਤਾ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਲ੍ਲੀਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਰੂਢਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਉਹ ਹਿਰਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਲ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋ ऽਪਿ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਵਭਾਵਤਃ । ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤੋ ऽਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕਾਸ਼੍ਵੇਭਸਞ੍ਜ੍ਞਾਸ੍ਮਰਣਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਮ੍
ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਤੋਤਾ, ਘੋੜਾ ਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ।
ਸਾ ਬਭੂਵ ਲਤਾ ਪੁष੍ਪਫਲਪਲ੍ਲਵਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਵਨਦੇਵੀਵਨੋਦ੍ਯਾਨਲਤਾਗृਹਵਿਲਾਸਿਨੀ
ਉਹ ਬੇਲ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਬੀਜਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਾਙ੍ਕੁਰਾਕਾਰਰੂਪਯੇਹਾਧਿਰੂਢਯਾ । ਸਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸਂਵਿਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਫੁਟਂ ਲਵਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਕੁਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸੂਝ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੂਣੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਂ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥਕਲਯਾ ਜਡਤਾਂ ਘਨਮ੍ । ਅਨੁਭੂਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਭ੍ਰਮਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਗਹਿਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਧੁਮੱਖੀ ਬਣ ਕੇ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
षਟ੍ਪਦੋ ਵਿਜਹਾਰਾਥ ਵਨੇ ਵਨਲਤਾਸ੍ਵ੍ ਅਸੌ । ਪਦ੍ਮਿਨੀषੁ ਚ ਫੁਲ੍ਲਾਸੁ ਤਰੁਣੀष੍ਵ੍ ਇਵ ਵਲ੍ਲਭਃ
ਉਹ ਮਧੁਮੱਖੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਬਿਮ੍ਬਾਧਰਂ ਵਿਦਲਯਨ੍ ਸ੍ਵਾਦਯਨ੍ ਕੌਸੁਮਂ ਮਧੁ । ਸ੍ਵਪਨ੍ ਕੁਸੁਮਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲੀਵਿਲਾਸਿਨੀਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮਧੁ ਚੱਖਦਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹੋਠਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਜਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੀ, ਲਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ।
ਸ ਬਭੂਵ ਸਰੋਜਿਨ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਸਨੀ ਬਿਸਨਾਲਵਤ੍ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਏਵ ਰਤਿਂ ਯਾਤਿ ਚੇਤੋ ਜਡਮਤੇਰ੍ ਅਪਿ
ਉਹ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਡੰਡ ਵਿੱਚ ਰੇਸ਼ਾ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੂਰਖ ਮਨ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ ਆਜਗਾਮ ਨਲਿਨੀਂ ਪਰਿਲੋਡਯਿਤੁਂ ਗਜਃ । ਰਮ੍ਯਵਸ੍ਤੁਕ੍ਸ਼ਯਾਯੈਵ ਮੂਢਾਨਾਂ ਜृਮ੍ਭਤੇ ਮਨਃ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਆਇਆ, ਉਸ ਕਮਲ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲਈ। ਸੁੰਦਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਮੂਰਖਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਲਿਨੀਮਥਨੇਨੈਵ ਸਮਂ ਤੇਨ ਸ षਟ੍ਪਦਃ । ਗੁਣਵਤ੍ਤਾਨ੍ਤਰੇ ਰੂਢਿਰ੍ ਇਵ ਚੂਰ੍ਣਤ੍ਵਮ੍ ਆਯਯੌ
ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਨਾਲ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਚਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵੀ ਸੁੱਕੇ ਖੂਨ ਵਾਂਗ ਰੇਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਰੋ ਵਾਰਣਾਲੋਕਾਦ੍ ਵਾਰਣਾਲੋਕਭਾਵਨਾਤ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਆਲੋਲਮਤ੍ਤਹਸ੍ਤਿਤਯੋਦਿਤਮ੍
ਮਧੁਮੱਖੀ ਨੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ੁष੍ਕਸਾਗਰਗਮ੍ਭੀਰੇ ਗਜਃ ਖਾਤੇ ਪਪਾਤ ਹ । ਤਮੋਘਨਘਨੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਸਂਸਾਰ ਇਵ ਜੀਵਕਃ
ਸੁੱਕੇ, ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਖਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਭੂਵ ਵਲ੍ਲਭੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਨ੍ ਪਰਬਲਾਨ੍ਤਕਃ । ਸਦਾ ਮਦਬਲਕ੍ਸ਼ੀਵੋ ਘੂਰ੍ਣਨ੍ਨ੍ ਇਵ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਡੋਲਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ ਅਰਿਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ ਸੋ ऽਸ੍ਤਮ੍ ਉਪਾਯਯੌ । ਵਿਵੇਕਾਸਿਲਤਾਲੂਨਰੂਪੋ ਜੀਵ ਇਵਾਤ੍ਮਨਿ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿੱਢ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਚਟਾਨ ਤੋਂ ਵੰਞ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਗੁਆ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਗਜਘਟਾਕੁਮ੍ਭਮਣੀਨ੍ ਪ੍ਰੋਚ੍ਛਲਿਤਾਨ੍ ਅਲੀਨ੍ । ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ ਸ ਗਜਾਜ੍ ਜੀਵੋ ਭੂਯੋ ਦ੍ਰਾਗਿਤ੍ਯ੍ ਅਭੂਦ੍ ਅਲਿਃ
ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੱਗ ਅਤੇ ਘੜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੋਤੀ Bikharੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੀਵ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਫਿਰ ਮਧੁਮੱਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।