ਦੇਸ਼ਕਾਲਕ੍ਰਿਯਾਦ੍ਰਵ੍ਯਰਤ੍ਨਸ਼ਮ੍ਬਰਸ਼ਾਪਜਾਃ । ਮਯਗਨ੍ਧਰ੍ਵਜਨਿਤਾ ਅਨਨ੍ਤਾਸ੍ ਸਤ੍ਯਸਮ੍ਭਵਾਃ
ਥਾਂ, ਸਮਾਂ, ਕਰਮ, ਚੀਜ਼ਾਂ, ਰਤਨ, ਢੇਰ ਤੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ, ਮਾਇਆ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣੀਆਂ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸਮ੍ਭਵਸ੍ ਸਮ੍ਭਵਾਨਾਮ੍ ਅਪੀਹਾਭ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਤੇ । ਸਮ੍ਭਵਾਸਮ੍ਭਵਾਂਸ਼ਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਯਸ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਵਿਭ੍ਰਮਾਃ
ਇੱਥੇ ਅਸੰਭਵ ਵੀ ਸੰਭਵ ਮੰਨ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਭੁਲਾਵੇ ਵਰਗੀ ਹੈ।
ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਤ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਤਦ੍ ਅਸ੍ਤਿ ਨ ਯਨ੍ ਮृषਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੇਣ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਰ੍ਗਾਭਿਧਾਨਕੇ
ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਝੂਠ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨਿਮਗ੍ਨਧੀਰ੍ ਜਨ੍ਤੁਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਯਥਾ । ਸਰ੍ਗਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਮਗ੍ਨਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਉਥੇ ਥਿਰਤਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਓਸ ਵਿੱਚ ਥਿਰਤਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਾਦ੍ ਭ੍ਰਮਾਨ੍ਤਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ । ਅਤਿਸ੍ਥਿਰਪ੍ਰਤ੍ਯਯਭਾਗ੍ ਇਹ ਜੀਵੋ ਵਿਮੁਹ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਜੀਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਭਟਕਾਵ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਭਟਕਾਵ ਵੱਲ, ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸੁਪਨੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਾਨ੍ਤਰਂ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਨਿਪਾਤਦੋषਾਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ ਮੁਗ੍ਧਮृਗਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ । ਮੋਹਂ ਯਥਾ ਪਾਤਮਯੈਕਰੂਪਂ ਜੀਵਸ੍ ਤਥਾ ਸਂਸृਤਿਪਾਤਮੂਢਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਰਣ, ਇੱਕ ਖੱਡ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜੀਵ, ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿਚ ਭਟਕ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਰਾਘਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ऽਹਮ੍ ਇਤਿਹਾਸਮ੍ ਇਮਂ ਸ਼ृਣੁ । ਯਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ ਭਿਕ੍ਸ਼ੋਃ ਕ੍ਵਚਿਨ੍ ਮਨਨਸ਼ਾਲਿਨਃ
ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਸੁਣ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਨਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਭਿਕਖੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ।
ਆਸੀਤ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮਹਾਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ ਸਮਾਧ੍ਯਭ੍ਯਾਸਤਤ੍ਪਰਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਪਯਨ੍ਨ੍ ਅਖਿਲਂ ਦਿਨਮ੍
ਕਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਿਕਖੂ ਸੀ, ਜੋ ਸਮਾਧੀ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਸੀ।
ਸਮਾਧ੍ਯਭ੍ਯਾਸਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਯਤ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਤਦ੍ਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯ੍ ਅਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵ ਵੀਚਿਤਾਮ੍
ਸਮਾਧੀ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਚਾਹੇ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸ ਸਮਾਧਾਨਵਿਰਤੋ ऽਤਿष੍ਠਦ੍ ਏਕਧੀਃ । ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮ੍ ਆਸ ਸ੍ਵਾਸਨਸ੍ਥਃ ਕ੍ਰਿਯਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸਮਾਧੀ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਉਹ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਜਾਤਾ ਪ੍ਰਤਿਭੇਯਮ੍ ਅਥ ਸ੍ਵਤਃ । ਭਾਵਯਾਮ੍ਯ੍ ਆਸ਼ੁ ਲੀਲਾਰ੍ਥਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਜਨਵृਤ੍ਤਿਤਾਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ: 'ਮੈਂ ਖੇਡ ਲਈ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਲਪਣਾ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚੇਤੋ ऽਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ ਨਰਾਨ੍ਤਰਮ੍ । ਸ੍ਪਨ੍ਦਸਂਸ੍ਥਾਨਸਨ੍ਤ੍ਯਾਗਮਾਤ੍ਰੇਣਾਵਰ੍ਤਕੇ ऽਮ੍ਬ੍ਵ੍ ਇਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਲ ਹਟਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਨਰੇਣਾਥ ਕृਤਂ ਨਾਮਾਤ੍ਮਨੀਚ੍ਛਯਾ । ਜੀਵਟੋ ऽਸ੍ਮੀਤਿ ਸਹਸਾ ਕਾਕਤਾਲੀਯਵਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਮਨ-ਪੁਰਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ 'ਮੈਂ ਜੀਵ ਹਾਂ' ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਅਚਾਨਕ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਯੋਗ-ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਜੀਵਟੋ ਵਿਜਹਾਰਾਥ ਸ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪੁਰੁषਸ਼੍ ਚਿਰਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਨਨਿਰ੍ਮਾਣਨਗਰੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁਰਵੀਥਿषੁ
ਫਿਰ ਉਹ ਜੀਵ, ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੁਪਨੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਰ ਪਾਨਂ ਪਪੌ ਮਤ੍ਤੋ ਭृਙ੍ਗਃ ਪਦ੍ਮਰਸਂ ਯਥਾ । ਸ਼ਿਲਯੇਵ ਦृਢਂ ਪਿष੍ਟਸ੍ ਸੁष੍ਵਾਪ ਘਨਨਿਦ੍ਰਯਾ
ਉਥੇ, ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਕੌਂਹ ਵਾਂਗ ਕਮਲ ਦਾ ਰਸ ਪਿਆ; ਤੇ, ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਪੀਸੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪਾਠਾਨੁष੍ਠਾਨਤੁष੍ਟਿਮਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਭਾਮਾਤ੍ਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਾਪ੍ਤਿਵਤ੍
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਿਰਫ਼ ਪਰਛਾਂਵਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ ਸ੍ਵਾਹਰ੍ਵ੍ਯਾਪਾਰਨਿष੍ਠਯਾ । ਆਜਗਾਮ ਘਨਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਬੀਜਤਾਮ੍ ਇਵ ਪਾਦਪਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਜਾਤੀ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀ ਬੀਜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ऽਪ੍ਯ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਾਮਨ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਅਥਾਤ੍ਮਨਿ । ਪਤਾਕਾਰਥਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਸੇਨਾਜਲਦਮਾਲਿਤਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਝੰਡੇ, ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਫੌਜ ਹੈ।
ਸ ਸਾਮਨ੍ਤਃ ਕृਤਾਹਾਰਃ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਘਨਨਿਦ੍ਰਯਾ । ਸੁष੍ਵਾਪਾਨ੍ਤਰ੍ਵ੍ਯਵਹृਤਿਰ੍ ਬੀਜਤਾਯਾਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ
ਉਹ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ, ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਲ-ਚਲ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਬੀਜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਰਾਜਤਾਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਕਕੁਬ੍ਵਲਯਮਾਲਿਨੀਮ੍ । ਲਾਲਿਤਾਂ ਭੋਗਪੂਗੇਨ ਪੁष੍ਪੌਘੇਨਰ੍ਤੁਤਾਮ੍ ਇਵ
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਰਾਜ ਅਨੇਕ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭਾਰ ਨਾਲ ਬਸੰਤ ਵਾਂਗ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨृਪਸ੍ ਸ੍ਵਸ੍ਥਸ੍ ਸੁष੍ਵਾਪਾਸ੍ਤਮਿਤੇਹਿਤਃ । ਪੁਰੋਭਾਵਿਨਿਜਾਚਾਰਸ੍ ਸ੍ਵਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਇਵ ਕਾਰਣੇ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਨ ਵਿਚ ਹੀ ਫਲ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕੇਸਰਸੋਲ੍ਲਾਸੋ ਮਞ੍ਜਰੀਤ੍ਵਮ੍ ਇਵੋਦਿਤਮ੍
ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੇਸ਼ੇ ਨਾਲ ਮੰਜਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਰੇਮੇ ਸੁਰਸੇਨਾਸੁ ਦੇਵੋਦ੍ਯਾਨਸ੍ਥਲੀषੁ ਚ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਮ੍ਭੋਧਿਤਰਙ੍ਗੇषੁ ਲੋਲੇਵ ਹਰਿਵਲ੍ਲਭਾ
ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਹਰਿ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ।
ਸੁष੍ਵਾਪ ਸੈਕਦਾ ਬਾਲਾ ਮਤ੍ਤੋਦ੍ਯਾਨਲਤਾਗृਹੇ । ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਵਮਨਸ੍ਸ੍ਪਨ੍ਦਂ ਗਨ੍ਧਲੇਖੇਵ ਪਙ੍ਕਜੇ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਮਸਤ ਬਾਗ ਦੀ ਲਤਾ-ਝੋਪੜੀ ਵਿਚ ਸੁੱਤੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧ ਦੀ ਲਕੀਰ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਨ੍ਯ੍ ਅਥ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਸਂਸਰ੍ਗਵਸ਼ਤੋਦਿਤਮ੍ । ਮृਗੀਤ੍ਵਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਵੈਰਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਤ੍ਵਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬੁਤਾ
ਫਿਰ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਮृਗੀ ਲੋਲਨਯਨਾ ਕਦਾਚਿਨ੍ ਨਿਦ੍ਰਯਾਹृਤਾ । ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਲ੍ਲੀਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਰੂਢਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਿ
ਉਹ ਹਿਰਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਲ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਦਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚੋ ऽਪਿ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਵਭਾਵਤਃ । ਦृष੍ਟਾਨ੍ਤੋ ऽਤ੍ਰ ਸ਼ੁਕਾਸ਼੍ਵੇਭਸਞ੍ਜ੍ਞਾਸ੍ਮਰਣਮ੍ ਅਕ੍ਸ਼ਤਮ੍
ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਤੋਤਾ, ਘੋੜਾ ਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੈ।
ਸਾ ਬਭੂਵ ਲਤਾ ਪੁष੍ਪਫਲਪਲ੍ਲਵਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਵਨਦੇਵੀਵਨੋਦ੍ਯਾਨਲਤਾਗृਹਵਿਲਾਸਿਨੀ
ਉਹ ਬੇਲ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਬੀਜਾਨ੍ਤਸ੍ਸ੍ਥਾਙ੍ਕੁਰਾਕਾਰਰੂਪਯੇਹਾਧਿਰੂਢਯਾ । ਸਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸਂਵਿਤ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਫੁਟਂ ਲਵਨਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ
ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਕੁਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸੂਝ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੂਣੀ ਮਿੱਠਾਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਕਞ੍ਚਿਤ੍ ਕਾਲਂ ਸੁषੁਪ੍ਤਸ੍ਥਕਲਯਾ ਜਡਤਾਂ ਘਨਮ੍ । ਅਨੁਭੂਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਭ੍ਰਮਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਗਹਿਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਧੁਮੱਖੀ ਬਣ ਕੇ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।